Νώντας Σκοπετέας: Στὸ κέντρο τῆς καρδιᾶς σας...

 

Γράφει ὁ Νώντας Σκοπετέας 

 

Αὐτοὶ ποὺ πίστεψαν τὸν Ἰησοῦ ὡς ἐνανθρωπήσαντα Υἱὸ τοῦ Θεοῦ καὶ Σωτῆρα (ἑρμ. Π. Τρεμπέλα), έγιναν καὶ συνεχῶς γίνονται παιδιὰ τοῦ Θεοῦ! Υἱοὶ Θεοῦ, υἱοὶ Φωτός! Δικαιωματικά, σὰν σὲ κληρονομικὴ διαδοχή! Ἂν πιστέψεις! Χωρὶς ἀτέρμονες προϋποθέσεις καὶ διαδικασίες, γίνεσαι Ἕνα μὲ τὸν ἴδιο τόν Θεό! Ἂν Τὸν πιστέψεις, Τὸν δεχθεῖς καὶ Τὸν λάβεις! Σύσσωμος καὶ σύναιμος! Μιὰ καὶ μοναδικὴ προϋπόθεση: Ἡ πλουσιόδωρη πίστη! Μᾶς κάνει... Θεοὺς καὶ Υἱοὺς Ὑψίστου! Ὅσοι ἔλαβον Αὐτόν! 

Ἡ πίστη! ὑπάρχουμε γιατί πιστεύουμε! Ζοῦμε καὶ πορευόμαστε σ᾿ αὐτὸ τὸ πρόσκαιρο ἀκολουθῶντας την, ἢ μᾶλλον στὸ κυνήγι της! Τίποτα δὲν γίνεται χωρὶς αὐτήν! Οὔτε τὸ παραμικρὸ βῆμα δὲν θὰ κάνουμε ἂν δὲν πιστέψουμε πὼς στὸ ἑπόμενο δὲν παραμονεύει ὁ ὄλεθρος! Μιὰ γουλιὰ νερὸ ζωτικὴ δὲν θὰ πιῶ ἂν δὲν πιστέψω πὼς ἀπ τὴν πηγή του δὲν ρέει ὁ θάνατος! Τὰ πάντα κινεῖ! Τὰ ὄρη μετακινεῖ! Τὸν θάνατο κατατροπώνει! Καὶ ἐνῷ ὅλα μποροῦμε νὰ τὰ πιστέψουμε στὴν κυριολεξία, καὶ ἐνῷ καθυποβάλλουμε τὴν λογικὴ καὶ τὸ κοινῶς ἀποδεκτό, σὲ ἕνα σημεῖο φρενάρουμε κάπως ἀπότομα! Καὶ μένουμε ἐκεῖ στυλωμένοι! Καὶ ἀναμένουμε μαρτυρίες πειστικὲς καὶ ἀποδείξεις ἀδιάσειστες! Μὰ καὶ τὸ ἀπολύτως προσωπικό μας θαῦμα! Θέλουμε νὰ ψηλαφίσουμε τὸν ἴδιο τόν Θεό! Νὰ ἔρθῃ δίπλα μας Ἐκεῖνος, νὰ Τὸν ἀκούσουμε, νὰ Τὸν δοῦμε, νὰ Τὸν ἀγγίξουμε, νὰ Τὸν γευθοῦμε! Νὰ ἔχουμε ἐμεῖς ἀποκλειστικὰ τὴν ἀπόλυτη αἴσθηση τῆς παρουσίας Του. 

π. Γεώργιος Καψάνης: Ὁ πολιτισμός μας ἀρνεῖται τόν Ἀναστάντα καί αὐτοκαταδικάζεται νά εἶναι πολιτισμός θανάτου

 

Ὅλα στήν Ὀρθοδοξία εἶναι Σταυροαναστάσιμα. Ὅλοι καί ὅλα σταυρώνονται, γιά νά ἀναστηθοῦν μέ τόν Χριστό.

Χωρισμένοι ἀπό τόν Ἀναστάντα Κύριο, ἔχουμε τήν πικρή γεῦσι τοῦ θανάτου.

 Ὁ πολιτισμός μας ἀρνεῖται τόν Ἀναστάντα καί αὐτοκαταδικάζεται νά εἶναι πολιτισμός θανάτου.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἀπόστολος Θωμᾶς - Ὁ δύσπιστος μαθητής τοῦ Κυρίου

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Τὴν πρώτη Κυριακὴ μετὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τὴ μνήμη τοῦ ἁγίου ἐνδόξου ἀποστόλου Θωμᾶ καὶ διαβάζεται στὶς ἐκκλησίες ἡ σχετικὴ περικοπὴ τῆς ψηλάφησης τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ αὐτόν. Δὲν εἶναι τυχαία αὐτὴ ἡ ἐπιλογή. Ἔρχεται νὰ ἐπιβεβαιώσῃ, μαζὶ μὲ τὶς τόσες ἄλλες μαρτυρίες, ὅτι ὁ Κύριος ἀναστήθηκε ὄντως ἀπὸ τοὺς νεκρούς. Ὁ Θωμᾶς κατὰ θεία παραχώρηση ζήτησε νὰ ἔχῃ ἁπτὴ ἐμπειρία τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ. Νὰ βάλῃ τὰ χέρια του «ἐπὶ τῶν τύπων τῶν ἥλων» καὶ νὰ πιστέψῃ στὸ ὑπέρτατο γεγονός. 

π. Γεώργιος Μεταλληνός: Οἱ σύγχρονοι Θωμάδες ἀπιστοῦν ὄχι διότι δέν μποροῦν, ἀλλά διότι δέν θέλουν νά πιστεύσουν.

 

Ὁ Θωμᾶς ὀνομάζεται ἄπιστος. Δέν ἔχει ὅμως τίποτε ἡ ἀπιστία του τό κοινό μέ τήν σύγχρονη, ἁμαρτωλή ἀπιστία. 

 

Στόν Θωμᾶ ὑπῆρχε διάθεση εἰλικρινής. Ἐξεκίνησε ἀπό τήν ἀμφιβολία, ἀλλά καλῇ τῇ πίστει. 

 

Γι’ αὐτό καί βλέποντας τόν Κύριο ὁμολογεῖ πίστη ὄχι ἁπλῶς στήν ἀνἀστασή του, ἀλλά σ’ αὐτή τήν θεότητά του, πού εἶναι καί ἡ αιτία τῆς ἀναστάσεώς του.

Σοφία Μπεκρῆ: «Πιστώθητι τοῖς ἄλλοις»

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος  

 

Δεύτερη Κυριακὴ μετὰ ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση καὶ ἡ Ἐκκλησία μας, στὸ πρόσωπο τοῦ Θωμᾶ, ἑορτάζει τήν «καλὴ ἀπιστία»! Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, τιμάει τὸ παράδοξο θαῦμα, ὅτι ἡ ἀπιστία τοῦ Θωμᾶ ἔγινε πρόξενος βεβαίας πίστεως, ὅπως σημειώνει ὁ ὑμνογράφος: «Ὦ τοῦ παραδόξου θαύματος· ἀπιστία πίστιν βεβαίαν ἐγέννησεν» (τροπάριο τῶν Ἀποστίχων τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς).

Εἶναι ἄραγε ποτὲ δυνατὸν ἀπὸ τὴν ἀπιστία νὰ προκύψῃ πίστη καὶ μάλιστα βεβαία; Γιὰ τὸν ἀγαθὸ Θεό, ποὺ ἐνεργεῖ τὰ πάντα γιὰ τὴν δική μας σωτηρία, τὰ πάντα εἶναι δυνατά. Γι’ αὐτό, ἐξ ἄλλου, εὐδόκησε νὰ στείλῃ στὸν κόσμο καὶ τὸν Υἱό Του τὸν Μονογενῆ, ὄχι γιὰ νὰ κρίνῃ τὸν κόσμο ἀλλὰ γιὰ νὰ σωθῆ ὁ κόσμος ἀπὸ τὴν ἁμαρτία (Ἰωάν., γ’ 16).

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Ιω.20,19-31] Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου «ΟΙ ΕΥΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΑΣ ΤΟΥ» [22-4-2001] (Β433) έκδοσις β΄

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Ιω.20,19-31]

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«ΟΙ ΕΥΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΑΣ ΤΟΥ»

                               

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 22-4-2001]

(Β433) έκδοσις β΄

     Σήμερα, αγαπητοί μου, είναι Κυριακή του Θωμά. Και η Εκκλησία μας υπενθυμίζει άλλη μια εμφάνιση του αναστάντος Κυρίου μας Ιησού Χριστού.  Ήταν η δεύτερη εμφάνιση στο σύνολο των μαθητών, απόντος, βέβαια, στην πρώτη, του Θωμά.

     Σημειώνει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα ὁ λεγόμενος Δίδυμος, οὐκ ἦν μετ’ αὐτῶν, ὅτε ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς… Καὶ μεθ’ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ’ αὐτῶν. Ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· εἰρήνη ὑμῖν» . Ο Κύριος έρχεται, οκτώ ημέρες μετά από την πρώτην εμφάνισιν, πρώτη επίσκεψη που έκανε εις τους μαθητάς Του, τώρα ειδικά για τον Θωμά. Δεν έπρεπε κανείς, εκ των δώδεκα τουλάχιστον, να μην έχει ιδίαν αντίληψιν και πείρα του Αναστάντος Κυρίου μας.

Τό Εὐαγγέλιο καί ὁ Ἀπόστολος τῆς Κυριακῆς (Τοῦ Θωμᾶ) 19 Ἀπριλίου 2026

 

Ἑωθινόν  

 

Ἑωθινόν Α´
ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΚΗ´ 16 - 20

¹⁶ Οἱ δὲ ἕνδεκα μαθηταὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, εἰς τὸ ὄρος οὗ ἐτάξατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς. ¹⁷ καὶ ἰδόντες αὐτὸν προσεκύνησαν αὐτῷ, οἱ δὲ ἐδίστασαν. ¹⁸ καὶ προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν αὐτοῖς λέγων· Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. ¹⁹ πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ²⁰ διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. Ἀμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Ιω. 20,19-31] Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου «ΠΙΣΤΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΩΝ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ» [7-5-2000] (Β413)

 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ[:Ιω.20,19-31]

    Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

                                 με θέμα:

                    «ΠΙΣΤΙΣ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΩΝ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ»

                                [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 7-5-2000] 

(Β413)                                     

     Οφείλομε χάριτες, αγαπητοί μου, εις τον Απόστολον του Χριστού, Θωμάν, γιατί χάρις σε μια δική του φυσική δυσπιστία, η θεία πρόνοια επεφύλαξε άλλη μια βαρυσήμαντη μαρτυρία για την Ανάστασιν του Χριστού.

       Είναι γνωστή η περιπέτεια του Θωμά. Ο Θωμάς απεγοητεύθη μετά την καταδίκη του Διδασκάλου σε θάνατον. Έτσι, απεχωρίσθη από τον όμιλο των συμμαθητών του και απεχώρησε. Ίσως πήγε σπίτι του. Βαρύ πράγμα η απογοήτευσις και η διάψευσις των ελπίδων. Γιατί μετά τον θάνατον του Ιησού, όλα τέλειωσαν, όλα έσβησαν. Γι’ αυτόν, εννοείται. Κάθε άνθρωπος μπορεί να απογοητευθεί, όλοι μας. Δεν υπάρχει άνθρωπος που κάποια στιγμή δεν μπορεί να τον καταλάβει η απογοήτευση. Και όπως λέγεται, ότι η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Αλλά η ελπίδα στον Θωμά ήδη είχε και αυτή πεθάνει. Σ΄αυτούς τους τύπους που η ελπίδα πεθαίνει, είναι σαν να έχει πεθάνει και ο Θεός…

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Ἰω. 20,19-31] YΠΟΜΝΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Ἰω. 20,19-31]

YΠΟΜΝΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ συνηγμένοι διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς· εἰρήνη ὑμῖν. καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ. ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν Κύριον. εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς πάλιν· εἰρήνη ὑμῖν. καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς. καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησε καὶ λέγει αὐτοῖς· λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον· 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Πράξ. 5,12-20] ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Πράξ. 5,12-20]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

«Διὰ δὲ τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων ἐγίνετο σημεῖα καὶ τέρατα ἐν τῷ λαῷ πολλά· καὶ ἦσαν ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἐν τῇ στοᾷ Σολομῶντος· τῶν δὲ λοιπῶν οὐδεὶς ἐτόλμα κολλᾶσθαι αὐτοῖς, ἀλλ᾿ ἐμεγάλυνεν αὐτοὺς ὁ λαός(:στὸ μεταξὺ μὲ τὰ χέρια τῶν ἀποστόλων γίνονταν συνεχῶς πολλὰ ἐκπληκτικὰ καὶ ἐξαιρετικὰ θαύματα, ποὺ ἐπιβεβαίωναν ὅτι ἡ διδασκαλία τους ἦταν ἀληθινὴ καὶ προκαλοῦσαν κατάπληξη στὸν λαό. Καὶ ὅλοι οἱ πιστοὶ μαζὶ μὲ μιὰ καρδιὰ μαζεύονταν στὴ στοὰ τοῦ Σολομῶντος. Καὶ ἀπὸ τοὺς ὑπόλοιπους ποὺ δὲν εἶχαν πιστέψει, κανεὶς δὲν τολμοῦσε ν᾿ ἀνακατευτεῖ μὲ αὐτούς, νὰ ἀστειευτεῖ μαζί τους καὶ νὰ τοὺς συμπεριφερθεῖ σὰν συνηθισμένους ἀνθρώπους τοῦ δρόμου˙ ἀλλὰ ὁ πολὺς λαός τοὺς τιμοῦσε καὶ τοὺς ἐγκωμίαζε)»[Πράξ. 5,12-13].

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ [:Ιω. 20,20-29] Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου «ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΙΣΤΙΑΣ» [8-5-1994] (Β297)

 

  ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ[:Ιω.20,20-29]

    Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

                                 με θέμα:

                       «ΔΥΟ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΙΣΤΙΑΣ»

                                [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 8-5-1994] 

(Β297)

          Μία από τις εμφανίσεις του Αναστάντος Ιησού, αγαπητοί μου, είναι και αυτή, παρόντος του Θωμά· που έλαβε χώραν οκτώ ημέρες μετά την Ανάστασιν του Κυρίου μας. Σημειώνει ο ιερός Ευαγγελιστής: «Μεθ᾿ ἡμέρας ὀκτὼ -εννοείται συμπεριλαμβανομένων των δύο Κυριακών, έτσι γίνεται η αρίθμησις, έξι ενδιάμεσες και δύο Κυριακές, οκτώ- πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ᾿ αὐτῶν».

Οδηγίες ψυχής από τον αββά Ποιμένα

 

Είπε ο αββάς Ποιμήν: «Οι δοκιμασίες κάνουν καλό, γιατί διδάσκουν τον άνθρωπο και τον κάνουν έμπειρο». 

Είπε ακόμη: «Ο άνθρωπος που διδάσκει, αλλά δεν εφαρμόζει αυτά που διδάσκει, μοιάζει με βρύση που όλους τους ποτίζει και τους πλένει, τον εαυτό της όμως δεν μπορεί να καθαρίσει». 

Άλλοτε είπε: «Υπάρχει άνθρωπος που φαίνεται πως σιωπά, και η καρδιά του κατακρίνει τους άλλους· αυτός ο άνθρωπος πάντοτε μιλά. Και υπάρχει άλλος που μιλά από το πρωί ως το βράδυ και κρατά τη σιωπή· δηλαδή δεν λέει τίποτε που δεν είναι ωφέλιμο». 

Κάποιος αδελφός ρώτησε τον αββά Ποιμένα: «Τι είναι το να μην ανταποδώσεις το κακό με κακό;» Ο γέροντας του απάντησε: «Το πάθος αυτό αντιμετωπίζεται σε τέσσερα στάδια· πρώτα στην καρδιά, έπειτα στην όψη, μετά στη γλώσσα· τέταρτο είναι το να μην κάνεις κακό για το κακό που σου έκαναν. Αν μπορείς να καθαρίσεις την καρδιά σου, δεν φτάνει στην όψη. Αν έρθει στην όψη, φυλάξου να μη μιλήσεις. Αν όμως μιλήσεις, κόψε γρήγορα ώστε να μην κάνεις κακό για το κακό που σου έκαναν».

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Μακάριος Νοταρᾶς - Ὁ πρωτεργάτης τοῦ Κολλυβαδικοῦ Κινήματος

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Τὸ Κολλυβαδικὸ Κίνημα εἶναι ἡ συνέχεια τοῦ Ἡσυχαστικοῦ Κινήματος καὶ ἀποτελεῖ μιὰ ἀπὸ τίς πλέον γνήσιες ἐκφάνσεις τῆς ὀρθοδόξου πνευματικότητας. Ταυτόχρονα ἀποτέλεσε καὶ μιὰ ἰσχυρὴ πνευματικὴ ἀναγέννηση, σὲ μιὰ πολὺ δύσκολη συγκυρία γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας, κατὰ τὴν ὁποία ἀπειλοῦνταν τὸ ἐκκλησιαστικὸ πλήρωμα ἀπὸ τοὺς ἐξισλαμισμοὺς καὶ ἡ  σώζουσα ἀλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας μας ἀπὸ τὴν ἅλωση τῆς κακόδοξης δυτικῆς παράδοσης. Ἕνας ἀπὸ τοὺς πρωτεργάτες τοῦ κινήματος ὑπῆρξε  καὶ ὁ ἅγιος Μακάριος Νοταρᾶς, μιὰ μεγάλη πνευματικὴ καὶ ἐκκλησιαστικὴ μορφὴ τοῦ 18ου αἰῶνα.

(†) Ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Καντιώτης: Πηγή Ζωῆς

Ἡ ἑβδομάδα αὐτή, ἀγαπητοί μου, στὴν ἐκ­κλη­σιαστικὴ γλῶσ­σα ὀνομάζεται Δια-και­νήσιμος. Μὲ τὴν ὡραία αὐτὴ ὀνομασία ἡ Ἐκ­κλη­σία δηλώνει, ὅτι οἱ πιστοὶ ζοῦμε κάτι καινό, δηλαδὴ καινούρ­γιο. Κ᾽ εἶνε ἀλήθεια ὅτι ὅλοι ἀγαποῦ­με τὰ καινούργια πράγματα· καινούργιο σπίτι, καινούρ­γιο ροῦχο, ὅλα τὰ καινούργια. Ἑ­ορ­τά­ζουμε λοιπὸν ἕ­να μεγάλο γεγονός, τὸ με­γα­λύτερο τῆς παγ­κοσμίου ἱστορίας· κι αὐ­τὸ εἶνε, ὅτι ὁ «Χριστὸς ἀνέστη»! Αὐτὸ ἑορτά­ζουμε καὶ τὸ μελῳδοῦμε μὲ πολλοὺς ὕμνους.
Ὅλη τὴ Διακαινήσιμο ἑβδομάδα ἐπιτρέπεται κατ᾽ ἐξαίρεσιν κατάλυσις εἰς πάντα, καὶ Τετάρτη καὶ Παρασκευή· κι αὐτὸ πρὸς ἐκδήλω­σιν τῆς μεγάλης χαρᾶς ποὺ ἔχουμε γιὰ τὴν Ἀνάστασι. Καὶ ἀ­κόμα, κάτι σπά­νιο· τὶς ἡμέρες αὐτὲς ἐπιτρέ­πε­ται ἡ θεία κοινωνία καθημερινῶς, γι᾽ αὐτὸ ψάλλουμε «Σῶμα Χριστοῦ μεταλάβετε, πη­γῆς ἀ­θανάτου γεύσασθε. Ἀλληλούια».

Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης (†): ΘΑ ΡΙΦΘΟΥΝ ΑΙ ΦΙΑΛΑΙ;

 

«Καὶ ἤκουσα μεγάλης φωνῆς ἐκ τοῦ ναοῦ λεγούσης τοῖς ἑπτὰ ἀγγέλοις˙ Ὑπάγετε καὶ ἐκχέατε τὰς ἑπτὰ φιάλας τοῦ θυμοῦ τοῦ Θεοῦ εἰς τὴν γῆν»(Ἀποκ.– 16,1)

Σημεῖα των καιρῶν

Ἡ Ἀποκάλυψις

Εἰς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μετά πόθου μελετοῦν τὴν Ἁγία Γραφὴ –καὶ θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι μεταξὺ τούτων θὰ εἶνε καὶ ὁ φίλος ἀναγνώστης μας– εἶνε γνωστόν, ὅτι τὸ τελευταῖον βιβλίον τῆς Καινῆς Διαθήκης εἶνε ἡ Ἀποκάλυψις τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου. Τὸ βιβλίο γράφει ἱστορία. Ἱστορία ὅμως περίεργη καὶ καταπληκτική. Ἱστορία, ἡ ὁποία δὲν ἐκθέτει πράγματα, ποὺ ἔγιναν κατὰ τὸ παρελθόν, ὅπως συμβαίνει μὲ ὅλα τὰ ἱστορικὰ βιβλία τοῦ κόσμου, ἀλλʼ ἐκθέτει πράγματα, ποὺ θὰ συμβοῦν κατὰ τὴν διαδρομὴ τῶν αἰώνων καὶ μάλιστα ἐν τοῖς ἐσχάτοις καιροῖς. Ἡμεῖς, οἱ κοινοὶ θνητοὶ δὲν γνωρίζομε «τὶ τέξεται ἡ ἐποιοῦσα». Ὁ συγγραφεὺς ὅμως τῆς Ἀποκαλύψεως βλέπει μακράν, πολὺ μακράν. Εἶνε ὡπλισμένος μὲ πνευματικὸ τηλεσκόπιο ἀφαντάστου ἰσχύος. Τώρα τὸ πῶς κάτι, ποὺ θὰ λάβη χώρα μετὰ 1000 καὶ 2000 ἔτη, μπορεῖ νὰ τὸ δῇ ὁ προφήτης, ὅπως βλέπει κάποιος ἐπὶ κινηματογραφικῆς ταινίας τὰς κινουμένας σκιάς, αὐτὸ βεβαίως δὲν μπορεῖ νὰ ἐννοήση ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὰ πάντα μετρεῖ μὲ τὸν πῆχυν τῆς ἀνθρωπίνης διανοίας. 

Η ντροπή στο φοβερό δικαστήριο

Ένας γέροντας διηγήθηκε ότι κάποιος ήθελε να γίνει μοναχός, αλλά δεν τον άφηνε η μητέρα του. Αυτός όμως δεν άλλαζε τον σκοπό του και έλεγε: «Θέλω να σώσω την ψυχή μου». Αφού λοιπόν εκείνη, παρά τις πολλές προσπάθειές της, δεν μπόρεσε να τον κρατήσει, τον άφησε να φύγει· και αυτός αναχώρησε από τον κόσμο και έγινε μοναχός, πέρασε όμως τη ζωή του με αμέλεια.

Κάποτε πέθανε η μητέρα του. Μετά από καιρό αρρώστησε και αυτός βαριά και για θάνατο. Μέσα στην αρρώστια του λιποθύμησε, βγήκε από το σώμα και οδηγήθηκε αμέσως στην κρίση. Ανάμεσα σε αυτούς που τιμωρούνταν, βρήκε και τη μητέρα του. Εκείνη, μόλις τον είδε, του είπε έκπληκτη: «Παιδί μου, και εσύ καταδικάστηκες να έρθεις στον τόπο αυτό; Πού είναι τα λόγια που έλεγες, ότι θέλεις να σώσεις την ψυχή σου;»

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς: Ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει χωρίς περιουσία και χωρίς σάρκα, δεν μπορεί να ζήσει όμως χωρίς ψυχή

 

Οι άγιοι του Θεού και όλοι οι συγγενείς μας, πού πέρασαν από αυτόν τον κόσμο, στον οποίο εμείς τώρα βρισκόμαστε, είναι μόνο ζώσες ψυχές στον άλλο τον κόσμο, χωρίς σώμα και χωρίς περιουσία. Θα μείνουν έτσι μέχρι το τέλος της ανθρωπότητας, μέχρι το τέλος των αιώνων, και μέχρι την Ανάσταση του σώματος από το θάνατο. 

Το σώμα και την περιουσία τη δίνει ο Θεός στους ανθρώπους σαν μία μορφή ζυγαριάς, στην οποία η ψυχή κάθε μέρα αποδεικνύει την αξία της.

Με την ελεημοσύνη και με την υπομονή η ψυχή εξαγοράζεται κάθε μέρα και κάθε στιγμή, επειδή με την ελεημοσύνη αφαιρούμε από την περιουσία και με την υπομονή κερδίζουμε τον αγώνα με το σώμα.

Όσιος Ιωάννης Καρπάθιος: Να υμνούμε τον Κύριο με απλότητα καρδιάς

 

Ο μακάριος Δαβίδ, καταρτίζοντας τον ύμνο του Θεού με τη συμμετοχή όλης της κτίσεως, ανέφερε και τους αγγέλους και όλες τις αόρατες δυνάμεις και έφτασε μέχρι τη γη, ώστε να μνημονεύσει και τα θηρία και τα ζώα και τα πτηνά και τα ερπετά (Ψαλμ. 148), επειδή πίστευε ότι όλα τα κτίσματα προσκυνούν το Δημιουργό και ήθελε όλα να συνεισφέρουν στην υμνολογία του Θεού. Και πώς λοιπόν ο μοναχός, ο οποίος συγκρίνεται με το χρυσάφι από την χώρα του Σουφείρ (Γ’ Βασ. 10:11), θα ανεχθεί ποτέ να ναρκωθεί ή να παραμελήσει την υμνολογία;

Γιατί από το στόμα των πιστών που είναι νήπια ως προς την κακία, ο Χριστός κάνει τέλειο ύμνο; Ασφαλώς για να συντρίψει με την υμνωδία τον εχθρό που βαρύτατα κι εκδικητικά τυραννεί (Ψαλμ. 8:3), τον εχθρό των αρετών και υπέρμαχο της κακίας, το διάβολο. Λοιπόν κι εμείς όταν υμνούμε τον Κύριο με απλότητα καρδιάς, συντρίβουμε και καταστρέφουμε τις μηχανές του εχθρού. Γιατί «με το πλήθος της δόξας Σου, Κύριε, διέλυσες τους πολέμους και τους εχθρούς που μας πολεμούσαν» (Εξ. 15:7).

Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης: Η προσωποποίηση της αγάπης

 

Ο μακαριστός γέροντάς μου Ιάκωβος Τσαλίκης – διηγείται η κυρία Μαρία Φούκα-Ρουμπάνη – αν και ήταν Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Οσίου Δαυΐδ, ήταν όμως τόσο απλός! Είχε μία πολύ μεγάλη καρδιά που το ένα κομμάτι ήταν δοσμένο εθελούσια στον Θεό και το άλλο δοσμένο στον άνθρωπο. Είχε μεγάλη αγάπη για όλο τον κόσμο, ώστε συμπονούσε όλους και ιδιαίτερα τους πονεμένους.

Υπήρξε η προσωποποίηση της αγάπης, η εικόνα της πραότητος, το κήρυγμα της καλωσύνης, το ζωντανότερο δίδαγμα της αληθινής αποστολής του σύγχρονου κληρικού. Δεν κρατούσε ποτέ και τίποτα για τον εαυτό του, όλα τα μοίραζε στους άλλους. Ολοπρόθυμα είχε αναλωθή στην υπηρεσία του πλησίον του, χωρίς ποτέ να τον νοιάζη ποιος ήταν αυτός ο πλησίον. Οι απόκληροι της ζωής, οι καταφρονεμένοι κι οι κουρασμένοι, οι διψασμένοι κι οι πεινασμένοι για πίστη και αρετή, σε εκείνον κατέφευγαν για να κατευθύνη τα πόδια τους σε δρόμους ειρήνης.

Σοφία Μπεκρῆ: «Ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν»

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

«Ὥσπερ ἠγέρθη Χριστός ἐκ νεκρῶν, οὕτως καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν» (Ῥωμ., στ’ 4). Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ, κατὰ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο, πρόσκληση γιὰ μιὰ «καινή» ἐν Χριστῷ ζωή. Κατὰ τὴν Διακαινήσιμο ἑβδομάδα ποὺ διανύομε γευόμαστε πράγματι, οἱ ἄνθρωποι καὶ ἡ κτίση ὅλη, τὴν ἐμπειρία αὐτῆς τῆς καινούργιας ἀναστημένης ζωῆς.

Ὅπως παλαιότερα, κατ’ αὐτὲς τὶς ἡμέρες, οἱ νεοφώτιστοι ἀδελφοί μας ποὺ ἐλάμβαναν τὸ βάπτισμα ἔλαμπαν μέσα στὰ λευκὰ λαμπριάτικα ἐνδύματά των, ἔτσι καὶ ἐμεῖς σήμερα, οἱ ἀναβαπτισμένοι καὶ ἐνδεδυμένοι τὸν χιτῶνα τῆς νέας ἀναστημένης ἐν Χριστῷ ζωῆς, βιώνομε τὴν χαρὰ τῆς Λαμπρῆς καὶ ἀστραποβολοῦμε μέσα στὰ νέα φωτεινά μας ἐνδύματα.

Φώτης Μιχαήλ: ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΛΑΒΕΙ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΤΑΣΗ, ΩΣ ΝΟΣΟΣ ΛΟΙΜΙΚΗ

 

Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ ἰατρός  

Ἐρώτημα γιά νά προβληματισθοῦμε:

Καλοί μου ἀδελφοί, γιατί σέ πολλούς ἱερούς ναούς κατά τήν Πασχαλιάτικη Παννυχίδα γίνεται ἕνας ἀγῶνας δρόμου ταχυτήτων (ψαλίδισμα ἀκολουθίας, γρήγορες κινήσεις, ἀσθμαίνοντες ἱερεῖς καί ἱεροψάλτες);

Θά συμμετεῖχαν ἄραγε σέ μία τέτοια κουτσουρεμένη Πασχαλιάτικη Παννυχίδα ἕνας παπα-Πλανᾶς, ἕνας Ἰάκωβος Τσαλίκης, ἕνας παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης, ἕνας Ἐπίσκοπος Σιατίστης Ἀντώνιος, ἕνας παπα-Γιάννης Καλαΐδης;

Σοφία Μπεκρῆ: «Ἵνα ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ ἐν ὑμῖν μείνῃ …»

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος 

Ὁ Χριστός, ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀνάσταση ἡμῶν, «ἠγέρθη». Ἡ Ἀνάστασή Του μάλιστα συμπαρασύρει τὰ πάντα γύρω μας, «τὸν οὐρανό, τὴν γῆ καὶ τὰ καταχθόνια», τὰ ὁποῖα εἶναι ὅλα λουσμένα στὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ, πλημμυρισμένα στὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεώς Του.

            Ἡ κυριώτερη συνέπεια τῆς Ἀναστάσεως εἶναι ἀκριβῶς αὐτή: Ἐκεῖ ποὺ πρῶτα κυριαρχοῦσε ὁ θάνατος, ἡ θλίψη, ὁ πόνος καὶ ἡ ὀδύνη, τώρα πλέον κυριαρχεῖ ἡ ἀναστάσιμη χαρά, ἡ χαρὰ ἐκείνη ποὺ ἔχει ἀρχὴ ἀλλὰ δὲν ἔχει τέλος. Γι’ αὐτὸ ὁ Χριστὸς προεξαγγέλλει στοὺς μαθητές Του ὅτι, ὅταν θὰ τὸν ξαναδοῦν μετὰ ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση, ἡ χαρά τους θὰ εἶναι «πληρωμένη», ὁλοκληρωμένη, καὶ κανεὶς πλέον δὲν θὰ μπορῆ νὰ τοὺς τὴν ἀφαιρέσῃ: «οὐδεὶς αἴρει ἀφ’ ὑμῶν» (Ἰωάν., ιστ’ 22).

Λάμπρος Σκόντζος: Νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός!

 

(Θεολογικὴ μονογραφία στὸ ἀνέσπερο ἀναστάσιμο φῶς) 

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ
 

Τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Κυριακὴ τοῦ Πάσχα, «αὐτὴν τὴν ζωηφόρον Ἀνάστασιν ἑορτάζομεν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ», σύμφωνα μὲ τὸ ἱερὸ συναξάρι τῆς πανηγυρικῆς ἀκολουθίας τῆς Ἀναστάσεως, σκιρτῶντας ἀπὸ οὐράνια ἀγαλλίαση, γιὰ τὸ πλέον χαρμόσυνο, τὸ πλέον ἐλπιδοφόρο, τὸ πλέον κοσμοσωτήριο γεγονὸς τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας: τὸ «Πάσχα Χριστοῦ τὸ σωτήριον»! 

Ὁ πιστὸς καὶ εὐλογημένος λαὸς τοῦ Θεοῦ, βιώνοντας αἰσθητά – ἀνεπαίσθητα τὸ ἀναστάσιμο φῶς, ὀνομάζει τὴν ἑορτὴ τοῦ Πάσχα «Λαμπρή», χρησιμοποιῶντας αὐτὸ τὸ ἐπίθετο γιὰ νὰ τῆς προσδώσῃ τὸν χαρακτῆρα τῆς περίλαμπρης ἡμέρας, ὡς «ὄντως ἱερὰ καὶ πανέορτος, αὕτη ἡ σωτήριος, νὺξ καὶ φωταυγής, τῆς λαμπροφόρου ἡμέρας, τῆς Ἐγέρσεως». Μιᾶς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποία ἀκτινοβολεῖ τὸ οὐράνιο καὶ ἀνέσπερο φῶς τῆς Ἀναστάσεως καὶ ἀντανακλᾶται σὲ κάθε ἀγαθὴ καὶ δεκτικὴ τοῦ φωτὸς καρδιά, ἐξαφανίζοντας κάθε ἴχνος σκοτεινότητας καὶ σκιᾶς! Μιὰ ἡμέρα ἡ ὁποία πλημμυρίζει ἀπὸ μυστικό, ἀλλὰ ὑπαρκτὸ ἐκτυφλωτικὸ φῶς, ὁλόκληρη τὴ δημιουργία, ἀπὸ τὰ ἀπειροελάχιστα ὑλικὰ στοιχεῖα, ὡς τοὺς ἐπέκεινα γιγάντιους οὐράνιους ἀστρικοὺς σχηματισμούς! Μιὰ ἡμέρα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σὰν τὶς ἄλλες, ἀλλὰ εἶναι ἡ «Ὀγδόη Ἡμέρα», νοούμενη πέρα ἀπὸ τὸν αἰσθητὸ χρόνο, ὡς ἀπαρχὴ τῆς αἰωνιότητας, ὡς «αἰωνίου ἀπαρχή», ὡς προάγγελος καὶ πρόγευση τῆς «ἀνεσπέρου ἡμέρας τῆς βασιλείας» τοῦ Θεοῦ, «οὖσα προάγγελος, ἐν ἢ τὸ ἄχρονον φῶς, ἐκ τάφου σωματικῶς πᾶσιν ἐπέλαμψεν»! 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ [:Ιω. 1,1-18] ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ Υπομνηματισμός στα εδάφια Ιω. 1,1-5:

  

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ [:Ιω.1,1-18] 

     

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ 

Υπομνηματισμός στα εδάφια Ιω.1,1-5:   

    «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος.  Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν. Πάντα δι' αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν. Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων. Καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν».

       1. Είναι περιττό μεν, λοιπόν, να σας κάνω παραίνεση για την ακρόαση με προσοχή, αφού τόσο γρήγορα εφαρμόσατε την παραίνεση στην πράξη. Διότι και η συρροή σας και η ακούραστη στάση σας και το ότι συνωθώντας ο ένας τον άλλον, βιάζεστε να καταλάβετε τον ενδότερο χώρο, από όπου η φωνή μου θα ακούγεται καλύτερα από σας, και το ότι δεν θελήσατε να αναχωρήσετε, αν και πιέζεστε μέχρι να διαλυθεί αυτό το πνευματικό θέατρο, και οι κρότοι και οι θόρυβοι και τα άλλα παρόμοια, αποτελούν απόδειξη της θερμότητας της ψυχής και της διάθεσής σας για ακρόαση. Γι'αυτό και είναι περιττό να σας προτρέψω προς αυτό. Είναι, όμως, αναγκαίο να σας πω και να σας παρακαλέσω να διατηρήσετε αυτήν την προθυμία και να μην την επιδεικνύετε μόνο εδώ, αλλά και όταν επιστρέψετε στα σπίτια σας και να μιλήσει για αυτά ο άνδρας στη γυναίκα του και ο πατέρας στον γιο του. Και εκείνος μεν να τους λέγει τα δικά του, να απαιτεί, όμως, από εκείνους να του λέγουν τα δικά τους.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ [:Πράξ. 1, 1-8] ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ [:Πράξ. 1, 1-8]

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

     «Τὸν μὲν πρῶτον λόγον ἐποιησάμην περὶ πάντων,ὦ Θεόφιλε, ὧν ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καὶ διδάσκειν ἄχρι ἧς ἡμέρας ἐντειλάμενος τοῖς ἀποστόλοις διὰ Πνεύματος Ἁγίου οὓς ἐξελέξατο ἀνελήφθη(:Το πρώτο βιβλίο, που ονομάζεται Ευαγγέλιο, το έγραψα, Θεόφιλε, για να εξιστορήσω σε αυτό περιληπτικά όλα όσα έκανε και δίδαξε ο Ιησούς από την αρχή της δημόσιας δράσεώς Του μέχρι την ημέρα που αναλήφθηκε στους ουρανούς, αφού προηγουμένως με συνεργό και το Άγιο Πνεύμα έδωσε εντολές στους αποστόλους που είχε διαλέξει ο Ίδιος)»[Πράξ. 1,1-2]

    Σε πολλούς αυτό εδώ το βιβλίο δεν είναι αρκετά γνωστό, ούτε αυτό το ίδιο ούτε ο συγγραφέας του. Γι’ αυτό και προτίμησα προπάντων να ασχοληθώ με το έργο αυτό, ώστε και αυτούς που το αγνοούν να διδάξω και έναν τόσο μεγάλο θησαυρό να μην αφήσω να αγνοείται και να μένει αποκρυμμένος· διότι θα μπορέσει να μας ωφελήσει όχι λιγότερο από τα ίδια τα ευαγγέλια· είναι γεμάτο από τόση πολλή φιλοσοφία και ορθότητα διδασκαλίας πίστεως και επίδειξη θαυμάτων που έχουν γίνει μάλιστα από το άγιο Πνεύμα.