π. Θεόδωρος Ζἠσης, ὁμότιμος καθηγητής Πατρολογλίας τοῦ Α.Π.Θ.
... Κοντά στόν ὑγιῆ Χριστιανισμό, πού στηριζόταν στή μαρτυρία καί στήν ἐμπειρία τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Ἁγίων, ἐμφανίστηκε καί ἕνας «οὐμανιστικός» Χριστιανισμός, πού μέ βάση τήν φιλοσοφία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων σοφῶν, τοῦ Ἀριστοτέλους καί τοῦ Πλάτωνος κυρίως, μέ πολλή δέ ἐμπιστοσύνη στόν ἀνθρώπινο νοῦ, στόν ἀνθρώπινο λόγο, προσπάθησε νά μεταβάλλει τόν Χριστιανισμό ἀπό ζωή καί ἐμπειρία, θέαση καί ὅραση, σέ φιλοσοφικοθεολογικό σύστημα.
Εἶναι ὁ οὐμανισμός τῆς τότε ἐποχῆς, «ὁ ἑλληνίζων Χριστιανισμός», ὅπως τόν χαρακτηρίζουν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἀπό τόν ὁποῖον ἀπέρρευσαν κατά τήν ἐκτἰμησή τους ὅλες οἱ αἱρέσεις.
