Σοφία Μπεκρῆ: Ὄχι μόνον κλητοὶ ἀλλὰ καὶ ἐκλεκτοί!

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος   

 

Τὸ Εὐαγγέλιο τῆς ΙΔ’ Κυριακῆς Ματθαίου (κβ’ 1-14) εἶναι ἡ συνέχεια τοῦ Εὐαγγελίου τῆς προηγουμένης Κυριακῆς, ποὺ ἀναφερόταν στὴν παραβολὴ τῶν κακῶν γεωργῶν (Ματθ., κα’ 33-42). Καὶ οἱ συμβολισμοὶ ἀντίστοιχοι. Ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος εἶναι τώρα ὁ «βασιλεύς», ὁ ὁποῖος, ὅταν πλέον ὅλα εἶναι ἕτοιμα, ἀποστέλλει τοὺς δούλους του πρός «τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους» τοῦ υἱοῦ Του. Οἱ δοῦλοι εἶναι οἱ προφῆτες του, ἡ πρόσκληση ὅμως ποὺ ἀπευθύνουν στούς «κλητούς» δὲν βρίσκει καὶ πάλι τὴν κατάλληλη ἀνταπόκριση.

Ἔτσι, ἄλλοι ἀπὸ τοὺς προσκεκλημένους ἀμελοῦν καὶ ἀπέρχονται εἴτε στόν «ἴδιον ἀγρόν» εἴτε στήν «ἐμπορία» των, μεριμνοῦν δηλαδὴ γιὰ τὶς δικές των ἀπολαύσεις καὶ τὰ δικά των κέρδη. Ἄλλοι πάλι γίνονται πιὸ ἐπιθετικοί: «ὕβρισαν» καί «ἀπέκτειναν» τοὺς δούλους, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐξοργιστῇ ὁ βασιλιὰς καὶ νὰ τοὺς τιμωρήσῃ σκληρά: «πέμψας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἀπώλεσε τοὺς φονεῖς ἐκείνους καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν ἐνέπρησε.» (ὅ.π., κβ’ 7). Ἡ σκηνὴ παραπέμπει στὴν καταστροφὴ τῶν Ἱεροσολύμων ἀπὸ τὰ στρατεύματα τῶν Ῥωμαίων, τὸ 70 μ.Χ., ὡς δικαία δίκη γιὰ τὸν ἄδικο φόνο τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ τοὺς ἀνόμους Ἰουδαίους, τούς «κλητούς», τοὺς ἰδίους ποὺ φόνευσαν πρὶν καὶ τοὺς προφῆτες τοῦ Κυρίου, ποὺ ἀπεστάλησαν γιὰ τὴν σωτηρία των.

Σοφία Μπεκρῆ: Τῆς ἀληθείας ὁ ὑπεραθλητής

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος  

Στὶς 29 Αὐγούστου ἡ Ἐκκλησία μας τιμάει τὴν Ἀποτομὴ τῆς κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου. Μὲ τὴν εὐκαιρία αὐτήν, νὰ θυμίσουμε τὴν πολύπλευρη ἀποστολὴ τοῦ Ἰωάννου, ποὺ ἐκτὸς ἀπὸ Πρόδρομος τοῦ Κυρίου, ὑπῆρξε Προφήτης καὶ μάλιστα «τῶν προφητῶν σεβασμιώτερος», Βαπτιστὴς τοῦ Κυρίου, Κήρυκας τῆς ἀληθείας καὶ στοὺς ἐπὶ γῆς καί «τοῖς ἐν ἅδῃ», ὅπου «χαίρων» εὐαγγελίστηκε «Θεὸν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τὸν αἴροντα τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου καὶ παρέχοντα ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος», ὅπως ψάλλουμε στό Ἀπολυτίκιό του. Κοινῶς, ὁ Ἰωάννης προηγήθηκε τοῦ Χριστοῦ καὶ στὴν κάθοδο στὸν Ἅδη, ὅπου σκόρπισε τὴν ἐλπίδα στοὺς δεσμῶτες του, κηρύττοντάς τους τὸν μέλλοντα Σωτῆρα καὶ Λυτρωτή τους.

Σ αὐτήν του τὴν ἰδιότητα ὡς κήρυκος τῆς ἀληθείας, -τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ-, θὰ σταθοῦμε ἰδιαίτερα σ’ αὐτὸ τὸ ἄρθρο. Πράγματι, τὸ κήρυγμα τοῦ Ἰωάννου δὲν ἦταν αὐστηρῶς θρησκευτικό﮲ ἦταν ἕνα εὐρύτερο κοινωνικὸ κήρυγμα μετανοίας, ποὺ ἀποσκοποῦσε στὴν ἀλλαγὴ τοῦ ὅλου ἀνθρώπου καὶ τοῦ ἀνθρωπίνου βίου. Ἔτσι φαίνεται ἀπὸ τὶς ἀπαντήσεις ποὺ δίνει ὁ Ἰωάννης στὰ πλήθη ποὺ προσέρχονταν νὰ βαπτιστοῦν καὶ τὸν ῥωτοῦσαν: «τί οὖν ποιήσωμεν;» Τοὺς συμβουλεύει ἁπλᾶ καὶ πρακτικὰ νὰ μοιράζωνται τὶς τροφὲς καὶ τὰ ἐνδύματά των μὲ τοὺς ἐνδεεῖς, καὶ σ’ ὅσους εἶχαν ἀξιώματα τοὺς προτρέπει νὰ μὴν κάνουν ὑπέρβαση τῶν καθηκόντων των, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἠθικοὶ καὶ δίκαιοι: «μηδὲν παρὰ τὸ διατεταγμένον ὑμῖν πράσσετε … μηδένα διασείσητε (=ἐκβιάσετε), μηδὲ συκοφαντήσητε καὶ ἀρκεῖσθε τοῖς ὀψωνίοις (=μισθό) ὑμῶν» (Λουκ., γ’ 10-14).

Σοφία Μπεκρῆ: Νὰ γίνουμε καὶ μεῖς φ(Φ)ανούριοι!

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος 

Τὴν μνήμη ἑνὸς πολὺ ἀγαπητοῦ Ἁγίου, τοῦ Ἁγίου Φανουρίου, τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας στὶς 27 Αὐγούστου. Εἶναι, πράγματι, ἔνδειξη μεγάλης τιμῆς πρὸς τὸ πρόσωπο τοῦ Ἁγίου τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῷ δὲν γνωρίζουμε πολλὰ στοιχεῖα γιὰ τὴν ζωὴ καὶ τὴν δράση του, ἐν τούτοις περιβάλλουμε μὲ πολὺ μεγάλη ἀγάπη τὴν μνήμη του.

Αὐτὸ δηλώνει ἀσφαλῶς ὅτι οἱ πιστοί, ποὺ τιμᾶμε «φαιδρῶς τὴν ἐπίγειον πανήγυριν» τοῦ  Ἁγίου, ἔχουμε τὴν βεβαιότητα ὅτι ὁ Ἅγιος Φανούριος βρῆκε τήν «οὐράνιον δόξαν» «κόποις καὶ ἄθλοις». Ἔτσι, προσφεύγουμε στὴν μνήμη του, γιὰ νὰ ἀντλήσουμε καὶ μεῖς δύναμη ἀπὸ τὴν δύναμή του καὶ νὰ βροῦμε κοντά του καταφύγιο καὶ παρηγοριὰ γιὰ τοὺς δικούς μας κόπους καὶ ἀγῶνες.

Σοφία Μπεκρῆ: Μὲ ὁδηγό μας τὸν Πατροκοσμᾶ

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος  

Στὶς 24 Αὐγούστου ἡ Ἐκκλησία μας τιμάει τὴν μνήμη ἑνὸς μεγάλου Ἁγίου, τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τοῦ Πατροκοσμᾶ, ὅπως τὸν ἀποκαλεῖ ὁ λαός μας. Ὁ Ἅγιος, μὲ τὴν δράση του, κάλυψε καὶ τὶς τρεῖς πτυχὲς τοῦ ἔργου τῆς Καθολικῆς Ὀρθοδοξίας, τὴν πνευματική, τὴν μορφωτικὴ καὶ τὴν κοινωνική, ὅπως ἐξ ἄλλου δηλώνει καὶ τὸ Ἀπολυτίκιό του. Ὑπῆρξε πνευματικὸς Πατέρας, πού «κατεκόσμησε τὴν Ἐκκλησία μὲ τὴν διδασκαλία τῆς πίστεως», κήρυκας τοῦ Εὐαγγελίου, ποὺ «κατέσπειρε» μὲ τὸν ἱεραποστολικό του ζῆλο «τὰ θεῖα διδάγματα», καὶ κοινωνικὸς ἐργάτης, ποὺ ἀγωνίστηκε γιὰ τὴν ἐφαρμογὴ τῶν θείων διδαγμάτων, ἐπισφραγίζοντας τὸν ἀγῶνα του «μαρτυρικῶς».

Γιὰ νὰ ἀξιολογήσῃ, βεβαίως, κάποιος καλύτερα τὴν προσφορά του, χρειάζεται νὰ κάνῃ μιὰ ἱστορικὴ ἀναδρομὴ στὶς συνθῆκες ποὺ ἐπικρατοῦσαν στὴν ἐποχή του: ὁ 18ος αἰῶνας, ὁπότε ὁ Ἅγιος ἀναπτύσσει τὴν δράση του, εἶναι ἀπὸ τοὺς πιὸ δύσκολους γιὰ τὸ γένος. Ἀπὸ τὴν μιά, ἡ ἀμάθεια καί, ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἡ βαριὰ φορολογία ὁδηγοῦσαν σὲ ἠθελημένους ἐξισλαμισμούς. Οἱ ἄνθρωποι συχνά, γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὰ παραπάνω δεινά, κατέφευγαν σὲ πιὸ ὀρεινὲς περιοχές, ὅπου, ὅμως, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως ἐκκλησιῶν καὶ σχολείων κινδύνευαν νὰ ἐξαγριωθοῦν τελείως. Στὰ νησιά, πάλι, ἡ κατάσταση δὲν ἦταν καλύτερη, λόγῳ τῆς δράσεως τῶν δυτικῶν μισσιοναρίων, παπικῶν καὶ προτεσταντῶν, ποὺ ἐργάζονταν ὕπουλα γιὰ τὴν ἀλλοίωση τοῦ ὀρθοδόξου φρονήματος.

Σοφία Μπεκρῆ: Ἐκφραστὴς τοῦ τριλείτουργου ὁ Πατροκοσμᾶς

 

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

 

Ὡς γνωστόν, ἡ Ὀρθοδοξία δὲν διαθέτει μόνον τὴν διάσταση τῆς πίστεως, ἀλλὰ καὶ τὴν μορφωτικὴ καὶ τὴν κοινωνικὴ διάσταση, ὅπως φαίνεται καθαρὰ ἀπὸ τὴν δράση τῶν πρώτων ἀποστολικῶν κοινοτήτων (Πράξ., β’ 42-47, στ’ 1-6). Γνήσιος συνεχιστὴς τοῦ ὀρθοδόξου πνεύματος καὶ ἐκφραστὴς τοῦ τριλείτουργου ὁ Πατροκοσμᾶς δὲν διακόνησε μόνον τὶς πνευματικὲς καὶ μορφωτικὲς ἀνάγκες τῶν ἀδελφῶν του, μὲ τὴν διδασκαλία του, ἀλλὰ ἐργάστηκε, παράλληλα, καὶ γιὰ τὴν ἠθικὴ καὶ τὴν κοινωνική των ἀναγέννηση.

Θεμέλιο τῆς διδασκαλίας του ἡ πίστη στὸν Θεὸ καὶ ἡ ἀγάπη πρὸς τοὺς ἀδελφούς: «Καὶ μεῖς, λοιπόν, ἐὰν θέλωμε νὰ λέμε τὸν Θεό μας Πατέρα, πρέπει πρῶτα νὰ ἔχωμε δύο ἀγάπες, ἀγάπη στὸν Θεὸ καὶ ἄλλη ἀγάπη στὸν πλησίον…».

Σοφία Μπεκρῆ: Ὁ αἰώνιος πόθος

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

Ὡς γνήσιο ἑρμηνεύεται ἀπὸ τοὺς Πατέρες, καὶ μάλιστα ἀπὸ τὸν ἱερὸ Χρυσόστομο, τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ νέου τοῦ Εὐαγγελίου τῆς ΙΒ’ Κυριακῆς Ματθαίου (ιθ’ 16-24), ποὺ ρωτάει τὸν Κύριο: «τί ἀγαθὸν ποιήσω, ἵνα ἔχω ζωὴν αἰώνιον;» (ὅ. π., ιθ’ 16). Καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς Μᾶρκος, ποὺ ἀναφέρεται στὸ ἴδιο γεγονός, σημειώνει ὅτι «ὁ Ἰησοῦς ἐμβλέψας αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτόν.» (Μάρκ., ι’ 21).

Δὲν εἶναι, πράγματι, σύνηθες νὰ ἔχῃ ἕνας νέος ἄνθρωπος προοπτικὴ αἰωνιότητος καὶ νὰ διατυπώνῃ τὴν «ἀγωνία» του γιὰ τὸ πῶς θὰ κερδίσῃ τὴν αἰώνιο ζωή. Ἄλλα ζητήματα ἀπασχολοῦν ἀνέκαθεν τοὺς περισσότερους νέους, πιὸ ἀνούσια καὶ λιγότερο σημαντικά. Ὁ Κύριος σπεύδει νὰ ἀξιοποιήση τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ ὡς ἄνω νέου, ποὺ τὸν θεωρεῖ ἁπλῶς ἀγαθὸ διδάσκαλο, τοῦ ἐπισημαίνει τὴν θεϊκή του ἰδιότητα («...οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός») καὶ τὸν συμβουλεύει: «τήρησον τὰς ἐντολάς, εἰ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν.» (Ματθ., ιθ’ 17), ἐννοῶντας τὴν αἰώνιο ζωή, τὴν μόνη ἀληθινή.

Σοφία Μπεκρῆ: Τὸ δαιμόνιο τῆς ἀπιστίας

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

Τρία κυρίως μηνύματα ἀντλοῦμε ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τῆς Ι’ Κυριακῆς Ματθαίου (Ματθ. ιζ’ 14-21): α) Ἡ ἔλλειψη ἐμπιστοσύνης στὸν Θεό, ἡ ἀπιστία, εἶναι ἡ κύρια αἰτία γιὰ τὴν δράση τῶν ἀντίθεων δαιμονικῶν δυνάμεων. β) Ὁ ἄνθρωπος, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὶς πολλαπλὲς δυσκολίες τοῦ βίου του, τὰ πάθη, τὶς ἀσθένειες, τὸν θάνατο, ἀναζητάει, τελικά, στήριγμα στὴν μόνη «ζῶσα ἐλπίδα», στὸν Σωτῆρα καὶ Λυτρωτή Κύριο. γ) Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ διαθέτει τὰ δικά της θεραπευτικὰ μέσα γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. 

Σοφία Μπεκρῆ: Ἀπὸ τρανὸς Παντολέων ταπεινὸς Παντελεήμων

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος 

Ἄλλο ἕνα εὐσεβὲς τέκνο τῆς ἁγιοτόκου Μικρασίας τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας στὶς 27 τοῦ μηνὸς Ἰουλίου καὶ γι’ αύτὸ καλεῖ ὅλους μας νὰ ὑμνήσωμε «τοῦ Ἀναργύρου τὴν μνήμην, τοῦ γενναίου τὴν ἄθλησιν, τοῦ πιστοῦ (Παντελεήμονος) τὰς ἰατρείας» (ἀπὸ τὸν Οἶκο τῆς ἑορτῆς).

Ὁ Παντολέων –τὸ ἀρχικό του ὄνομα-, γιὸς τοῦ Εὐστοργίου καὶ τῆς Εὐβούλης, γεννήθηκε στὰ τέλη τοῦ 3^ου αἰ. (περ. 275) στὴν Νικομήδεια τῆς Βιθυνίας, «τὴν μητέρα τῶν μαρτύρων», ὅπως χαρακτηριστικὰ τὴν ἀποκαλοῦσαν γιὰ τὴν πλουσία προσφορά της σὲ ἡρώων καὶ μαρτύρων αἷμα. Οἱ ἀριστοκράτες γονεῖς του φρόντισαν ὁ υἱός των νὰ λάβῃ τὴν κατάλληλη τῆς τάξεώς του ἀγωγή. Συγχρόνως, ὅμως, φρόντισαν καὶ γιὰ τὴν γενικώτερη μόρφωσή του, τὴν ψυχικὴ καὶ ἠθική του καλλιέργεια.

Σοφία Μπεκρῆ: Νὰ Τὸν ἀφήσουμε νὰ μᾶς θρέψῃ!

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος 

Ἕνα νέο θαῦμα τοῦ Κυρίου παρουσιάζει τὸ Εὐαγγέλιο τῆς Η’ Κυριακής Ματθαίου: τὸ θαῦμα τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντάκις χιλίων, χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων, ὅπως τονίζει χαρακτηριστικὰ ὁ Εὐαγγελιστής (Ματθ., ιδ’ 14-22). Τὸ ἴδιο θαῦμα παρουσιάζουν καὶ οἱ ἄλλοι Εὐαγγελιστές, γεγονὸς πού, ὅπως ἔχουμε καὶ ἄλλοτε τονίσει, καταδεικνύει τὴν ἑνότητα τοῦ Εὐαγγελίου, μέσα ἀπὸ τὴν διαφορετικότητά του, ἀφοῦ ὁ κάθε Εὐαγγελιστὴς φωτίζει μὲ τὸν δικό του τρόπο τὸ ὅλο γεγονός.

Μόλις ὁ Κύριος πληροφορήθηκε γιὰ τὸν ἀποκεφαλισμὸ τοῦ Ἰωάννου Προδρόμου, «ἀνεχώρησεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ’ ἰδίαν καὶ οἱ ὄχλοι ἠκολούθησαν αὐτὸν πεζῇ ἀπὸ τῶν πόλεων.» (Ματθ., ιδ’ 13). Κατὰ τὴν συνήθειά Του, ὁ Κύριος ἀποσύρεται νὰ προσευχηθῇ ὕστερα ἀπὸ μιὰ κοπιαστικὴ ἡμέρα, ὥστε καὶ ὁ Ἴδιος νὰ ἀναπαυθῇ καὶ νὰ ἀνασυντάξῃ τὶς δυνάμεις Του καὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ἔχουν τὸν χρόνο νὰ χωνέψουν καλύτερα τὰ διδάγματα τῆς ἡμέρας. Στὴν συγκεκριμένη περίπτωση, ὑπάρχει ἕνας ἰδιαίτερος λόγος: ὁ θάνατος τοῦ Προδρόμου, ποὺ μὲ τόσο ζῆλο εἶχε προεξαγγείλει τὴν ἔλευση τῆς βασιλείας Του, τόν «ἀναγκάζει» νὰ ἀποσυρθῇ στὰ ἴδια.

Σοφία Μπεκρῆ: Ἡ Ἁγία Παρασκευὴ μέσα ἀπὸ τὸ Ἀπολυτίκιό της

 

 

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος 

Γνωστὸς ὁ βίος τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς καὶ θαυμαστὴ ἡ πολιτεία της. Ἐνήθλησε στερρῶς καὶ κέρδισε ἐπαξίως τὸν στέφανο τῆς θείας δόξης, αὐτὸν ποὺ ἀποδίδει ὁ Κύριος σ’ ὅλους ὅσους ἀγωνίστηκαν «τὸν ἀγῶνα τὸν καλόν» καὶ ὁλοκλήρωσαν μὲ ἐπιτυχία τὴν πορεία των (Τιμ. Β’, δ’ 5-8).

Ἔτσι, λοιπόν, ὁ ὑμνογράφος, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν γνωρίζομε, ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὸ παράδειγμα τῆς Ἁγίας, συνέθεσε τὸ Ἀπολυτίκιό της, πλούσιο σὲ ἔκφραση καὶ βαθὺ σὲ θεολογικὸ περιεχόμενο. Ἀξίζει, θεωροῦμε, νὰ τὸ προσεγγίσωμε καὶ νὰ προσπαθήσωμε νὰ τὸ κατανοήσωμε, δεδομένου ὅτι πρόκειται, κατὰ κοινὴ ὁμολογία, γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ δυσκολώτερα Ἀπολυτίκια.

Ὅσο περισσότερο, ὅμως, ἐμβαθύνει κανεὶς στὴν ὑπέροχη γλῶσσα του καὶ διεισδύει στὰ πυκνά του νοήματα, τόσο μεγαλύτερη ὠφέλεια ἀποκομίζει καὶ ὁ ἴδιος καὶ ἔτσι ὁδηγεῖται καλύτερα στὴν μίμηση τῆς Ἁγίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ, ἐξ ἄλλου, καὶ τὸν στόχο κάθε Χριστιανοῦ: «μνήμη Ἁγίου, μίμησις Ἁγίου».

Σοφία Μπεκρῆ: Ἡ «μεγάθυμος» διακόνισσα Ὀλυμπιὰς

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος  

«Χαίροις, Ὀλυμπιάς, ἐναρέτων ἔργων ὑποτύπωσις ἀληθής», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνογράφος, καὶ ἐμεῖς, ὁ λαὸς τοῦ Κυρίου, καλούμαστε νὰ τιμήσωμε, κάθε χρόνο, στὶς 25 Ἰουλίου, τὴν ἀρχοντικὴ διακόνισσα Ὀλυμπιάδα, ποὺ λάμπρυνε τὴν Ἐκκλησία μὲ τὴν εὐσέβεια καὶ τὰ ἀγαθά της ἔργα.

Γόνος εὐσεβοῦς καὶ ἀρχοντικῆς οἰκογενείας τοῦ Βυζαντίου ἡ Ὀλυμπιάδα -γεννήθηκε μεταξὺ 365 & 368- ἔμεινε ἀπὸ μικρὴ ὀρφανή, γεγονὸς ποὺ τραυμάτισε τὴν εὐαίσθητη ψυχή της. Εἶχε ὡστόσο τὴν εὐλογία νὰ ἀνατραφῇ μέσα σὲ ἕνα καλλιεργημένο περιβάλλον καὶ νὰ συναναστραφῇ μὲ σεβαστὲς μορφές, ὅπως τοῦ Γρηγορίου Θεολόγου, ὅταν ἐκεῖνος διέμεινε στὴν Κωνσταντινούπολη (379-381), στὸ σπίτι τῆς ἐξαδέλφης του Θεοδοσίας, ποὺ εἶχε ἀναλάβει τὴν διαπαιδαγώγηση τῆς μικρῆς Ὀλυμπιάδος. Πολὺ τρυφερὴ ἡ σχέση ποὺ ἀναπτύχθηκε ἀνάμεσα στὰ δύο πρόσωπα, ὅπως διαπιστώνεται καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴ ποὺ ἔστειλε ὁ πνευματικὸς πατὴρ Γρηγόριος ὡς δῶρο στὸν γάμο της «κόρης» του, ὅπως τὴν ἀποκαλεῖ, Ὀλυμπιάδος, μέ -διαχρονικές- συμβουλὲς γιὰ μιὰ ἐπιτυχημένη συζυγία (βλ. Γρηγορίου Θεολόγου, Ἔπη, Παραινετικὸν πρὸς Ὀλυμπιάδα, 2, 6 PG 37, 1542-1550).

Σοφία Μπεκρῆ: Πρότυπο ἀγωνιστικότητας ὁ Ἠλίας

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος  

Ἕναν ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους προφῆτες, τήν «κρηπῖδα τῶν προφητῶν» τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας στὶς 20 Ἰουλίου, τὸν προφήτη Ἠλία, ποὺ μὲ τὴν ἀξιοθαύμαστη δράση του ἀναδείχθηκε ὑπόδειγμα ἀγωνιστοῦ πίστεως στὸν Θεὸ καὶ ἀγάπης γιὰ τὸν λαό Του.

Τὴν κρίσιμη γιὰ τὸ Ἰσραὴλ περίοδο τοῦ 8ου αἰῶνα, ποὺ ζεῖ ὁ Ἠλίας, τὸ βόρειο βασίλειο τοῦ Ἰσραήλ, ἐπηρεασμένο ἀπὸ τοὺς βασιλεῖς του, Ἀχαὰβ καὶ Ἰεζάβελ, ἀποστατεῖ στὰ εἴδωλα. Τότε, ἐμφανίζεται «ἔξαφνα» ὁ προφήτης Ἠλίας νὰ ἐλέγξῃ τὸν Ἀχαὰβ γιὰ τὴν πλάνη του, στὴν ὁποία παρέσυρε καὶ τὸν λαό. «Ζῆ Κύριος ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ σήμερον ... εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος καὶ ὑετός, εἰ μὴ διὰ στόματός μου.» (Βασιλειῶν Γ΄, ιζ’ 1), λέει ὁ Ἠλίας στὸ ἀσεβῆ Ἀχαάβ, ὁ ὁποῖος, ἐλεγχόμενος ἀπὸ τὸν προφήτη, ξεκινάει τὴν δίωξή του.

Σοφία Μπεκρῆ: Νὰ γίνουμε φωτεινοί

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος 

Μὲ τὴν μνήμη τῶν Πατέρων τῆς Δ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποὺ αὔριο τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας, συνδέεται τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς αὐτῆς, ποὺ εἶναι ἡ Ζ’, κατὰ σειρά, Κυριακὴ τοῦ Ματθαίου. Τὸ ἀνάγνωσμα αὐτὸ ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου μας (κεφάλαια ε’ – ζ’), ὅπου περιέχονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του.

Στὴν ἀρχὴ τῆς ὁμιλίας, ὁ Κύριος μακαρίζει ὅλους ἐκείνους ποὺ συνήθως ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι οἰκτείρουμε, τούς «πτωχοὺς τῷ πνεύματι», τούς «πενθοῦντες», τοὺς «πραεῖς», τοὺς «ἐλεήμονες», τοὺς «καθαροὺς τῇ καρδίᾳ», τούς «εἰρηνοποιούς», τοὺς «δικαίους» καὶ «δεδιωγμένους ἕνεκεν δικαιοσύνης», τοὺς «ὀνειδιζομένους», οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸν λόγο Του, θὰ κερδίσουν τὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν! (Ματθ., ε’ 1-12)

Σοφία Μπεκρῆ: Ὑποκριτικὴ πίστη καὶ ἀνυπόκριτος ἀγάπη

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

Θαυμαστή ὑπῆρξε, πράγματι, ἡ πίστη τόσο τοῦ παραλυτικοῦ ὅσο καὶ τῶν μεταφορέων του (Ματθ., θ’ 1-8), ὅπως θὰ ἀκούσουμε στὸ Εὐαγγέλιο αὐτῆς τῆς Κυριακῆς, Στ’ Ματθαίου. Ὁ πρῶτος, ἀδυνατῶντας νὰ βοηθήσῃ ὁ ἴδιος τὸν ἑαυτό του, λόγῳ τῆς ἀσθενείας του, τὸν ἐμπιστεύεται στὰ χέρια τῶν ἀδελφῶν του καὶ δέχεται μὲ ταπείνωση καὶ ὑπακοὴ τὴν βοήθειά των. Ἐκεῖνοι, πάλι, ἀναλαμβάνουν ὄχι μόνον νὰ τὸν ἐξυπηρετήσουν ἀλλὰ καὶ νὰ ξεπεράσουν τὸ ἀντικειμενικὸ ἐμπόδιο τῆς προσεγγίσεως τοῦ Κυρίου, λόγῳ τοῦ πλήθους, ἐπινοῶντας τὸ χάλασμα τῆς στέγης τοῦ σπιτιοῦ, ὅπου ἐκήρυττε ὁ Κύριος, προκειμένου νὰ ὁδηγήσουν τὸν πονεμένο ἀδελφό των μπροστά Του. Ἔτσι ὁ Κύριος, «ἰδὼν τὴν πίστιν αὐτῶν», ἀσθενοῦς καὶ μεταφορέων, δὲν χρειάζεται ἄλλη ἀπόδειξη, γιὰ νὰ βεβαιωθῆ ὅτι πιστεύουν, ὥστε νὰ κάνῃ πλέον Ἐκεῖνος αὐτὸ ποὺ δὲν μποροῦσαν νὰ κάνουν οἱ ἄνθρωποι.

Σοφία Μπεκρῆ: Πρόταση γιά «δίαιτα» ἀπὸ τὸν Μιχαὴλ Κηπουρό

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος  

Φωστῆρες ποὺ σκόρπισαν τὴν λάμψη των μέσα στὴν νύχτα τῆς αἰχμαλωσίας, ποταμοὺς ποὺ πότισαν τὴν ξεραμένη πίστη, ἄνθη ἐαρινὰ ποὺ κάρπισαν μέσα στὸν ζοφερὸ χειμῶνα τῆς σκλαβιᾶς καλεῖ τοὺς Νεομάρτυρες ὁ Νικόδημος Ἁγιορείτης. Ἕνας τέτοιος νεαρὸς βλαστὸς τῆς πίστεως καὶ «ἄνθος εὐῶδες» τῆς ἀττικῆς γῆς ἦταν ὁ 18χρονος Μιχαὴλ Πακνανᾶς (ἢ Μπακνανᾶς), ποὺ τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας στὶς 9 Ἰουλίου.

Γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα καὶ ἔζησε στὴν Βλασσαρού, ἱστορικὴ συνοικία τῆς Ἀκροπόλεως, ὅπου σωζόταν μέχρι πρό τινος (1937) καὶ τὸ ὁμώνυμο ἐκκλησάκι τῆς Παναγίας τῆς Βλασσαροῦς. Αὐτὴ ἦταν ἡ ἐνορία τοῦ μικροῦ Μιχαήλ, ὅπου ἐκκλησιαζόταν τὶς Κυριακὲς καὶ τρεφόταν μὲ τὸν θεῖο λόγο τοῦ π. Νεκταρίου Πρέντζα, τοῦ ἐφημερίου, ὁ ὁποῖος συγκέντρωνε τὰ παιδιά, μετὰ ἀπὸ τὸ σχόλασμα, τοὺς διηγοῦταν ἱστορίες ἀπὸ τὶς γραφὲς καὶ τοὺς μάθαινε νὰ ψέλνουν.

Σοφία Μπεκρῆ: Δαιμονόπληκτοι ἢ δαιμονολάγνοι;

 

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος 

 

Ὁ Κύριος, μετὰ ἀπὸ τὸ γαλήνεμα τῆς θαλάσσης, περνάει «εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γεργεσηνῶν» (Ματθ. η’ 28 - θ’ 1), σὲ χώρα ὅπου κατοικοῦν εἰδωλολάτρες, γιὰ νὰ δείξῃ στοὺς μαθητές Του καὶ στοὺς ὑπολοίπους Ἰουδαίους ὅτι, παρ’ ὅλον ποὺ οἱ ἴδιοι καὶ οἱ ὑπόλοιποι Ἰουδαῖοι δυσκολεύονται ἢ καὶ ἀρνοῦνται νὰ παραδεχθοῦν τὴν θεότητά Του, ἐν τούτοις «τὰ δαιμόνια πιστεύουσιν καὶ φρίττουσιν» (Ἰάκ., β’ 19).

Πράγματι! Οἱ ἄρρωστοι δαιμονισμένοι, ποὺ τὸν προϋπάντησαν ἐκεῖ, «...ἔκραξαν λέγοντες· Τί ἡμῖν καὶ σοί, ᾿Ιησοῦ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ;» (Ματθ., η’ 29). Ἂν καὶ υἱοὶ τοῦ σκότους οἱ δαίμονες, ἐν τούτοις ἀναγνωρίζουν τὸν Υἱὸ τοῦ φωτός, τὸν Χριστό. Γνωρίζουν, μάλιστα, αὐτὰ τὰ φοβερὰ καὶ τρομερὰ δαιμόνια, ποὺ βασάνιζαν τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι θὰ ἔρθη καὶ ἡ δική των ὥρα νὰ βασανιστοῦν ἀπὸ τὸν Κύριο, «ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ (πρὶν ἀπὸ τὴν ὥρα μας) βασανῖσαι ἡμᾶς;» (Ματθ., η’ 29).

Σοφία Μπεκρῆ: Ἄς μὴν βρεθοῦμε πρὸ ἐκπλήξεων!

 

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

Ὁ ἑκατόνταρχος τοῦ Εὐαγγελίου (Ματθ., η’ 5-13) τῆς Δ’ Κυριακῆς Ματθαίου, παρὰ τὰ πολλά του ἀξιώματα καὶ τὰ ἀκόμη περισσότερα ὑλικά του ἀγαθά, συναισθάνεται τὴν ἀδυναμία του καὶ καταφεύγει στὸν Κύριο, γιὰ νὰ δώσῃ λύση στό «πρόβλημά» του.

Ποιό εἶναι, ἀλήθεια, τὸ πρόβλημά του; Τί εἶναι ἐκεῖνο ποὺ τὸν ἀπασχολεῖ καὶ ἀδυνατεῖ νὰ εὕρῃ τὴν λύση του; Μήπως ὁ ἴδιος ἢ ἄλλο μέλος τῆς οἰκογενείας του ἢ ἔστω κάποιος ἀγαπημένος του συγγενὴς πάσχει ἀπὸ κάποια ἀνίατη ἀσθένεια καὶ καταφεύγει στὸν Κύριο, ἐπειδὴ ἄκουσε ὅτι κάνει θαύματα;

Ὄχι! Ἡ ὑπόθεση ποὺ τὸν ἀπασχολεῖ δὲν ἀφορᾶ οὔτε τὸν ἴδιο, οὔτε κάποιο ἄλλο μέλος τῆς οἰκογενείας του, οὔτε ἀκόμη κάποιον συγγενῆ του, ἀλλὰ τὸν πονᾶ καὶ τὸν θλίβει ἡ ἀσθένεια τοῦ δούλου του: «Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός, δεινῶς βασανιζόμενος» (Ματθ., η’ 6). Μάλιστα, καλῶς ἀκούσαμε! Ἕνας τρανὸς Ῥωμαῖος ἀφέντης ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν θεραπεία ἑνὸς ταπεινοῦ καὶ τιποτένιου δούλου («res», δηλ. «πρᾶγμα» θεωροῦσαν οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς δούλους, ὅπως καὶ τὶς γυναῖκες)!

Σοφία Μπεκρῆ: Τῆς Ἐκκλησίας τὰ νεόφωτα ἄστρα

 

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

«Τοὺς νεοφανεῖς ἀστέρας», «τοὺς ἐν ἐσχάτοις τοῖς χρόνοις περιφανῶς ἀθλήσαντας» τιμᾶ κατ’ ἔθος ἡ Ἐκκλησία μας τὴν Γ’ Κυριακὴ τοῦ Ματθαίου (B’ μετὰ τῶν Ἁγίων Πάντων). Σύμφωνα μὲ τὸ Συναξάριο τῆς ἑορτῆς, τὴν Ἀκολουθία τῆς ὁποίας ἔχει συνθέσει ὁ Ἅγιος Νικόδημος Ἁγιορείτης, αὐτὴν τὴν ἡμέρα «μνείαν ἐπιτελοῦμεν πάντων τῶν Ἁγίων Νεοφανῶν τοῦ Χριστοῦ Μαρτύρων τῶν μετὰ τὴν Ἅλωσιν τῆς Κωνσταντινουπόλεως μαρτυρησάντων».

Ἡ πρόνοια τοῦ ἀγαθοῦ καὶ φιλεύσπλαγχνου Θεοῦ ἐνήργησε, ὥστε κατὰ τὴν πολύχρονη αἰχμαλωσία τὸ γένος μας νὰ μὴν μείνῃ ἀπαραμύθητο, ἀλλὰ «δι’ αὐτῆς καὶ ἐξ αὐτῆς (τῆς αἰχμαλωσίας) εὐκλεής (ἔνδοξος) καὶ ἄξιος καρπὸς ἀνεβλάστησεν, οἱ νεοφανεῖς μάρτυρες» (ἀπὸ τὸν Οἶκο τῆς ἑορτῆς).

Σοφία Μπεκρῆ: Ἡ σωστὴ προτεραιότητα

 

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος

Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς Γ’ Κυριακῆς Ματθαίου (στ’ 22 - 33) ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, στὴν ὁποία ἐξαγγέλονται οἱ βασικὲς ἀρχὲς τῆς διδασκαλίας Του. Πράγματι, μετὰ ἀπὸ τὴν κλήση τῶν πρώτων μαθητῶν, ὁ Κύριος ξεκινάει νὰ διδάσκῃ καὶ κηρύσσει «τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας» σὲ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦν.

Ἡ ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλία τοῦ Κυρίου (Ματθ. ε’ - ζ’) εἶναι ἕνα ὁλοκληρωμένο κείμενο διδασκαλίας τῆς ὀρθῆς πίστεως, ζωῆς καὶ πολιτείας. Ἐξ ἄλλου, ἡ βίωση τῶν ἀρχῶν τῆς πολιτείας ποὺ ἵδρυσε ὁ Χριστὸς στὴν γῆ ἀποτελεῖ τὸ κλειδὶ γιὰ τὴν εἴσοδο στὴν οὐράνια βασιλεία. Ὁ Ἴδιος διευκρινίζει: «οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι, Κύριε, Κύριε, εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἀλλ’ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς.» (ὅ. π., ζ’ 21). Καὶ ἀκόμη πιὸ χαρακτηριστικά: «ὃς ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν» (ὅ. π., στ’ 19). Συνεπῶς, γιὰ τὴν ἀπόκτηση τοῦ μεγάλου αὐτοῦ δώρου δὲν ἀρκεῖ ἁπλῶς ἡ ὀρθὴ πίστη, ἀλλὰ χρειάζεται ἡ ἐπισφράγισή της μὲ τὴν συνεπῆ ζωὴ καὶ τὴν δίκαιη καὶ ἀγαπητικὴ πολιτεία μας.

Σοφία Μπεκρῆ: Τὰ προσόντα τῶν μαθητῶν

 

Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος  

Ὅπως ἡ Ἐκκλησία μας συλλέγει, μετὰ ἀπὸ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τοὺς πρώτους καρποὺς τῆς χάριτός Του, τοὺς Ἁγίους Πάντες, ἔτσι καὶ ὁ Χριστός μας ξεκινάει τὴν ἐπὶ γῆς διδασκαλία Του, συλλέγοντας προσεκτικὰ τοὺς πρώτους συνεργάτες Του.

Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, προτοῦ συλλέξει ὁ Κύριος τοὺς μαθητές Του, τοὺς ἐπιλέγει πρῶτα, ἀσφαλῶς ὄχι τυχαῖα. Οὔτε τὸν τόπο διδασκαλίας Του ἐπιλέγει τυχαῖα ὁ Κύριος. Ἐγκαθίσταται στὴν Καπερναούμ, «πέραν τοῦ Ἰορδάνου», στὴν «Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν», ἐκεῖ ὅπου κυριαρχοῦσε τὸ σκοτάδι τῶν εἰδώλων, ὥστε, τώρα, μὲ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Κυρίου, «ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα.» (Ματθ., δ’ 13-16).