Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ ἰατρός
Ἐρώτημα γιά νά προβληματισθοῦμε:
Καλοί μου ἀδελφοί, γιατί σέ πολλούς ἱερούς ναούς κατά τήν Πασχαλιάτικη Παννυχίδα γίνεται ἕνας ἀγῶνας δρόμου ταχυτήτων (ψαλίδισμα ἀκολουθίας, γρήγορες κινήσεις, ἀσθμαίνοντες ἱερεῖς καί ἱεροψάλτες);
Θά συμμετεῖχαν ἄραγε σέ μία τέτοια κουτσουρεμένη Πασχαλιάτικη Παννυχίδα ἕνας παπα-Πλανᾶς, ἕνας Ἰάκωβος Τσαλίκης, ἕνας παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης, ἕνας Ἐπίσκοπος Σιατίστης Ἀντώνιος, ἕνας παπα-Γιάννης Καλαΐδης;
Καί θέτω τό ἐρώτημα: ποιά εἶναι τά καθήκοντα ἑνός Χριστιανοῦ τή Μεγάλη Ἑβδομάδα;
Τό πρῶτο καθῆκον, ἀδελφοί μου, εἶναι νά εὐχαριστήσουμε ἀπό τήν καρδιά μας τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ὅλη βέβαια ἡ ζωή μας πρέπει νά εἶναι ἕνα εὐχαριστῶ, ἕνα «Δόξα σοι, Κύριε», γιά τίς μικρές καί μεγάλες εὐεργεσίες του, τίς φανερές καί ἀφανεῖς, γιά ὅλα τά καλά, ὑλικά καί πνευματικά, πού ἐπιδαψιλεύει ἡ χάρις του. Ἄνθρωπος ἀγνώμων εἶναι χειρότερος ἀπό ζῶο.
π. Θεόδωρος Ζἠσης, ὁμότιμος καθηγητής Πατρολογλίας τοῦ Α.Π.Θ.
... Κοντά στόν ὑγιῆ Χριστιανισμό, πού στηριζόταν στή μαρτυρία καί στήν ἐμπειρία τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Ἁγίων, ἐμφανίστηκε καί ἕνας «οὐμανιστικός» Χριστιανισμός, πού μέ βάση τήν φιλοσοφία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων σοφῶν, τοῦ Ἀριστοτέλους καί τοῦ Πλάτωνος κυρίως, μέ πολλή δέ ἐμπιστοσύνη στόν ἀνθρώπινο νοῦ, στόν ἀνθρώπινο λόγο, προσπάθησε νά μεταβάλλει τόν Χριστιανισμό ἀπό ζωή καί ἐμπειρία, θέαση καί ὅραση, σέ φιλοσοφικοθεολογικό σύστημα.
Εἶναι ὁ οὐμανισμός τῆς τότε ἐποχῆς, «ὁ ἑλληνίζων Χριστιανισμός», ὅπως τόν χαρακτηρίζουν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἀπό τόν ὁποῖον ἀπέρρευσαν κατά τήν ἐκτίμησή τους ὅλες οἱ αἱρέσεις.
Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ . ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ
(Ἀπόσπασμα ἀπό ὁμιλία τοῦ π. Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας του Α.Π.Θ.)
Ἡ «Κλίμαξ» τοῦ ἁγίου Ἰωάννου εἶναι τό διαμάντι τῆς ἀσκητικῆς μας γραμματείας.
Οἱ ἐρευνηταί θεωροῦν πώς, ὅπως ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός τόν 8ο αἰ. συνόψισε ὅλη τήν προηγούμενη δογματική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, τό ἴδιο ἔκανε κι ὁ Ὅσιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, ὁ ὁποῖος τόν 6ο αἰ. συνόψισε, κωδικοποίησε, ὅλη τήν προηγούμενη ἀσκητική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας.
«Ὦ γενεά ἄπιστος, ἕως πότε πρός ὑμᾶς ἔσομαι, ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;».
(Ἀποσπάσματα ἀπό τό βιβλίο τοῦ πατρός Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ)
Κατεβαίνοντας ὁ Χριστός ἀπό τό ὄρος τῆς μεταμορφώσεως καί τῆς δόξας του, βρίσκεται ἀντιμέτωπος μέ τήν ἀθλιότητα τῶν ἀνθρώπων, πού στενάζουν κάτω ἀπό τή δουλεία τοῦ Σατανᾶ.
Ἕνας πατέρας, πού βλέπει σάν ἔσχατη ἐλπίδα γιά τό παιδί του τήν δύναμη τοῦ Χριστοῦ, χωρίς ὅμως νά ἔχει τήν ἀπαιτούμενη πίστη νά δεχθεῖ αὐτή τήν δύναμη. Θά τολμήσει μάλιστα, θρασύς ὅπως εἶναι, νά πεῖ καί σ’ αὐτόν τόν Χριστό: «Εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν». Ἄν δηλαδή καί σύ μπορεῖς νά κάμεις κάτι, κάμε το (εἰδ’ ἄλλως, ἄσε με νά πάω στή μοῖρα μου...). Πόση σκληρότητα!
π. Θεόδωρος Ζἠσης, ὁμότιμος καθηγητής Πατρολογλίας τοῦ Α.Π.Θ.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος στόν λόγο «Περί Διακρίσεως» γράφει τά ἑξῆς:
Μερικές φορές ὁ Θεός μᾶς δίνει ἀρρώστιες γιά νά καθαρίσουμε τίς ἁμαρτίες μας. «Ἔστιν ἀσθένεια διά καθαρισμόν πταισμάτων».
Καί πολλές φορές ὁ Θεός μᾶς δίνει ἀρρώστια γιά νά μᾶς ταπεινώσει τό φρόνημα· νά μή εἴμαστε, στηριζόμενοι στήν ὑγεία μας, ὑπερήφανοι. «Ἔστιν ἀσθένεια διά καθαρισμόν πταισμάτων· καί ἔστιν ἀσθένεια διά τό ταπεινωθῆναι τό φρόνημα».
Αὐτό δέν μποροῦν νά τό δεχθοῦν οἱ Δυτικοί αἱρετικοί. Ἐπειδή εἶναι ὀρθολογισταί, δέν κάνουν διάκριση μεταξύ οὐσἰας καί ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ, καί λέγουν ὅτι ὁ Θεός εἶναι μόνο οὐσία. Γι’ αὐτό καί δέν μποροῦν νά ὁμιλοῦν περί θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου. Γιά νά μή πέσουν στόν πανθεϊσμό δέν ὁμιλοῦν καθόλου γιά θέωση.
Καί ποιός τότε ἀπομένει κατ’ αὐτούς ὡς σκοπός τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου; Ἁπλῶς μία ἠθική καλλιτέρευσις. Ἀλλά ἡ ἠθική τελειοποίησις εἶναι πολύ λίγο γιά τόν ἄνθρωπο. Ἐμεῖς ὡς τελικό στόχο μας ἔχουμε νά ἑνωθοῦμε μέ τόν ἅγιο Θεό. Αὐτός εἶναι ὁ σκοπός τῆς δημιουργίας τοῦ σύμπαντος. Αὐτό θέλουμε.
Ἔτσι
σύν τῷ χρόνῳ ἐπῆλθε ἰσχυρή ἀλλοτρίωση τῆς ταυτότητάς μας. Ἐξ αὐτῆς ἡ ἐπακολουθοῦσα
κρίση καί φθορά. Ἀπό τό Κοινοβούλιο καί τήν οἰκογένεια ἕως τό σχολειό καί τήν ἀγορά.
Ἡ Ἑλληνορθόδοξη Παράδοσή μας εἶναι ἡ σπονδυλική στήλη τοῦ Ἔθνους. Προσβάλλοντας αὐτήν ἀσθενεῖ, καταρρέει, παραλύει τό Ἔθνος.
Ἡ Παράδοση γιά μᾶς τούς Ρωμηούς εἶναι ἡ δεύτερη πηγή τῆς Πίστεώς μας, εἶναι ἡ Ρωμηοσύνη ἐπάνω στήν ὁποία ἑνώνονται ἀδιάσπαστα Ἑλληνισμός καί Ὀρθοδοξία. Καί γιά τόν λόγο αὐτό ἡ Ἑλληνορθόδοξη Παράδοση καλύπτει ὅλες τίς φάσεις καί τίς ἐκφράσεις τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ καί ἐθνικοῦ μας βίου.
Ὁ Θεός δέν εἶναι μόνο οὐσία, ὅπως νομίζουν οἱ Δυτικοί, ἀλλά εἶναι καί ἐνέργεια. Ἐάν ὁ Θεός ἦταν μόνο οὐσία, δέν θά μπορούσαμε νά ἑνωθοῦμε, νά κοινωνήσουμε μαζί Του, διότι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι φοβερή καί ἀπρόσιτη στόν ἄνθρωπο, κατά τό «οὐ γάρ μή ἴδῃ ἄνθρωπος τό πρόσωπόν μου καί ζήσεται» (Ἔξ. λγ΄, 20).
Ἄς ἀναφέρουμε ἕνα κάπως σχετικό παράδειγμα ἀπό τά ἀνθρώπινα. Ἄν πιάσουμε ἕνα ἠλεκτρικό καλώδιο γυμνό, θά πεθάνουμε. Ὅταν ὅμως ἑνώσουμε μία λάμπα στό καλώδιο, φωτιζόμαστε. Τήν ἐνέργεια τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος τήν βλέπουμε, τήν χαιρόμαστε, μᾶς βοηθεῖ. Τήν οὐσία του δέν μποροῦμε νά τήν πιάσουμε. Κάτι παρόμοιο, ἄς μᾶς ἐπιτραπῇ νά ποῦμε, συμβαίνει καί μέ τήν ἄκτιστο ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ.
Τί εἶναι αἵρεση;
Ἡ αἵρεση σημαίνει ὅτι δέν ἀκολουθῶ τήν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά αἱροῦμαι. Αἱροῦμαι στά ἀρχαῖα ἑλληνικά σημαίνει ἐκλέγω. Αἴρεση σημαίνει ἐκλογή. Διαλέγω μιά δική μου διδασκαλία, μιά δική μου γνώμη, καί αὐτή τήν γνώμη ἀκολουθῶ ἐγώ, καί δέν μέ ἐνδιαφέρει τί λέει ἡ Ἐκκλησία, τί λέει ἡ Ἁγία Γραφή καί τί λένε οἱ Ἅγιοι Πατέρες. Ἑπομένως ἡ αἵρεση εἶναι μιά προσωπική διδασκαλία κάποιου πατριάρχη, ἐπισκόπου, ἱερέως, μοναχοῦ, λαϊκοῦ.
(Τί ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος γιά γενναῖες χρηματικές προσφορές σέ Μοναστήρια, ὅταν αὐτές προέρχονται ἀπό πλούσιους ψευτοενθουσιασμένους ἤ ἀπό ἀντίχριστους).
Τό μοναστήρι τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος ἔγινε μέ πολλούς κόπους, μέ ἱδρῶτα καί μεγάλο ἀγῶνα, διότι ἔτσι ἤθελε ὁ ἅγιος Πορφύριος.
Ἐάν καί ἔπρεπε νά βρεθοῦνε πάρα πολλά λεφτά, ἐντούτοις ὁ Ἅγιος ἀρνήθηκε τά χρήματα πού πρόσφεραν κάποιοι πλούσιοι ἄνθρωποι. Μέ διάκριση, δεχόταν χρήματα μόνο ἀπό αὐτούς πού ἤθελε.
Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ ἰατρός
Εἶναι ὁλοφάνερο, ὅτι ἐδῶ καί πολλές δεκαετίες οἱ ἐχθροί τοῦ Γένους μας ἔχουν βαλθεῖ μέ κάθε μέσον νά μᾶς ἀφανίσουν. Ἐχθροί ἀπό ἔξω, ἀλλά κι ἀπό μέσα. Ξένοι ἀλλά καί «δικοί μας» χειρότεροι ἀπό τούς ξένους. Στά τελευταῖα μάλιστα χρόνια ἔχουν κυριολεκτικά λυσσάξει ἐναντίον μας. Ἔχουν πάρει στά ἀντίχριστα καί ἀνθελληνικά τους χέρια ὅλες τίς ἐξουσίες, καί μέρα νύχτα πολεμᾶνε, ξεριζώνουν, περιφρονοῦν, συκοφαντοῦν, παραποιοῦν, ἐξολοθρεύουν ὅ,τι μοσχοβολάει Ὅμηρο, Θουκυδίδη, Πλάτωνα, Μέγα Βασίλειο, Ἱερό Χρυσόστομο, Γρηγόριο Παλαμᾶ, Κοσμᾶ Αἰτωλό, Καποδίστρια, Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, Μακρυγιάννη, Παΐσιο καί Πορφύριο.
(Ἀπόσπασμα ἀπό κήρυγμα τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση,
ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)Ἐμεῖς, πού ἔχουμε τήν εὐτυχία νά ζοῦμε μέσα στήν Ἐκκλησία, ἄς παρακαλέσουμε σήμερα τόν Παράκλητο, τό Ἅγιο Πνεῦμα «Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε, τό Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ἐλθέ καί σκήνωσον ἐν ἡμῖν», στῆσε τή σκηνή Σου ἀνάμεσά μας!
Δειλοί καί φοβισμένοι καί τρομαγμένοι οἱ Ἀπόστολοι πρίν ἀπό τήν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἔγιναν κατόπιν λιοντάρια καί στάθηκαν μπροστά σέ βασιλεῖς καί σέ ἄρχοντες ἄφοβοι καί δυνατοί. Οἱ ἄρχοντες καί οἱ βασιλεῖς δέν καταλαβαίνουν συνήθως τί σημαίνει φωτισμός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
τοῦ πατρός Γεωργίου Μεταλληνοῦ)
Σήμερα, πού ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν μνήμη τῶν Ἁγίων καί Θεοφόρων Πατέρων τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου (Νίκαια 325 μ.Χ,), γιατί τήν ἐλευθέρωσαν ἀπό τήν πνευματική νόσο τῆς ἀρειανικῆς κακοδοξίας, κρίνουμε σκόπιμο νά ἀναφερθοῦμε γενικότερα στήν ἔννοια τῆς αἱρέσεως, τοῦ μεγαλύτερου ἐχθροῦ τῆς ἑνότητας τῆς Ἐκκλησίας.
ΑΙΡΕΣΗ, στήν ἐκκλησιαστική θεολογική γλῶσσα, εἶναι τό νά παρουσιάζει κανείς τίς ἰδικές του γνῶμες καί πεποιθήσεις ὡς διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας καί τήν δική του ἑρμηνεία τῆς θείας ἀποκαλύψεως ὡς ἑρμηνεία καί διδασκαλία ἐκκλησιαστική.
(Ἀπόσπασμα ἀπό κήρυγμα τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση,
ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)Μᾶς λέγει τό Ἀπολυτίκιο: «Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν», Χριστέ μου, ἀναλήφθηκες δοξασμένος· διότι ἄγγελοι Τόν συνόδευαν καί ἐπάνω σέ νεφέλη. «Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, χαροποιήσας τούς μαθητάς». Καί γιατί χάρηκαν οἱ μαθητές, ἀφοῦ ὁ Χριστός ἔφευγε ἀπό κοντά τους, κι ἔφευγε στούς οὐρανούς;
Τό ἐξηγεῖ ἐδῶ τό ἀπολυτίκιο· «Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, χαροποιήσας τούς μαθητάς, τῇ ἐπαγγελίᾳ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Γιατί τούς ὑποσχέθηκε ὅτι δέν θά εἶναι μόνοι πλέον στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας, ὅτι θά ἔρθει ὁ ἄλλος Παράκλητος, θά ἔρθει τό Ἅγιο Πνεῦμα, τό ὁποῖο θά συνεχίσει νά κάνει αἰσθητή τήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ μέσα στήν Ἱστορία.
