Λάμπρος Σκόντζος: Ἁγία Εἰρήνη ἡ Μεγαλομάρτυς

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Στὴ χορεία τῶν Μεγαλομαρτύρων ἀνήκουν καὶ οἱ γυναῖκες Μεγαλομάρτυρες, οἱ ὁποῖες συναγωνίστηκαν ἐπάξια σὲ ἡρωισμὸ καὶ ὁμολογιακὸ φρόνιμα τοὺς ἄνδρες Μεγαλομάρτυρες. Μιὰ ἀπὸ τίς πλέον ἔνδοξες γυναῖκες Μεγαλομάρτυρες εἶναι καὶ ἡ ἁγία Εἰρήνη.
 

Ἔζησε τὸν 4ο αἰῶνα. Καταγόταν ἀπὸ τὴν πόλη Μαγεδῶν τῆς Περσίας. Ὁ πατέρας της ὀνομαζόταν Λικίνιος, ἔπαρχος τῆς περιοχῆς καὶ ἡ μητέρα τῆς Λικινία. Ἀνῆκαν στὴν εἰδωλολατρικὴ (πυρολατρικὴ) θρησκεία τοῦ Ζωροαστρισμοῦ. Ἀπέκτησαν μιὰ ὄμορφη καὶ χαριτωμένη κόρη, τὴν ὁποία ὀνόμασαν Πηνελόπη. Ἀπὸ μικρὴ ἔδειχνε ἀσυνήθιστη εὐστροφία καὶ ἦταν στολισμένη μὲ χαρίσματα. Οἱ πλούσιοι γονεῖς της φρόντισαν νὰ τῆς παράσχουν ὅλα τὰ ἐφόδια γιὰ νὰ γίνει ὁλοκληρωμένη προσωπικότητα. Προσέλαβαν ἕναν σοφὸ δάσκαλο, τὸν Ἀπελλιανό, στὸν ὁποῖο ἀνέθεσαν τὴν ἀνατροφή της, διδάσκοντάς της τὴν κατὰ κόσμο σοφία.

Λάμπρος Σκόντζος: Οἱ Ἅγιοι Τιμόθεος καί Μαύρα - Οἱ ἡρωικοί Μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Οἱ πρωτοχριστιανικοὶ διωγμοὶ εἶναι ἡ ἡρωικότερη ἱστορικὴ περίοδος ὄχι μόνο γιὰ τὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ καὶ γιὰ ὁλόκληρη τὴν ἀνθρωπότητα. Οἱ Χριστιανοὶ μάρτυρες καὶ ὁμολογητὲς ὑπέδειξαν πρωτοφανῆ ἡρωικὸ φρόνημα, ἀψηφῶντας τίς διώξεις, τίς ταλαιπωρίες, τὰ φρικτὰ βασανιστήρια καὶ αὐτὸν τὸν θάνατο, ποὺ τοὺς ὑπέβαλλε ὁ πτωτικὸς κόσμος, στὰ πρόσωπα τῶν ἐκπροσώπων τῆς θνήσκουσας εἰδωλολατρίας.
 

Δύο ἀπὸ τίς μυριάδες τῶν Μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ τίμιο αἷμα τους γιὰ τὸ Χριστό, εἶναι καὶ τὸ νεαρὸ συζυγικὸ ζευγάρι τῶν ἁγίων Τιμοθέου καὶ Μαύρας. Ἔζησαν στὰ τέλη τοῦ 3ου καὶ στὶς ἀρχὲς τοῦ 4ου αἰῶνα. Κατάγονταν ἀπὸ τὰ μέρη τῆς Αἰγύπτου στὴν περιοχὴ τῆς Θηβαΐδος καὶ ζοῦσαν σὲ μιὰ μικρὴ πόλη, ποὺ ὀνομάζονταν «Κωμόπολις τῶν Παναπέων».

Λάμπρος Σκόντζος: Ἴδε ὑγιής γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Ἡ τέταρτη Κυριακὴ ἀπὸ τοῦ Πάσχα εἶναι ἀφιερωμένη στὸ μεγάλο θαῦμα τῆς θεραπείας τοῦ παραλύτου ἀπὸ τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό. Ἕνα δυστυχισμένος ἄνθρωπος κείτονταν παράλυτος καὶ ἀπόλυτα ἐγκαταλελειμμένος σὲ μιὰ ἀπὸ τίς πέντε στοὲς τῆς φημισμένης δεξαμενῆς Βηθεσδᾶ στὴν Ἱερουσαλήμ, ἐπὶ τριάντα ὀχτὼ χρόνια. Περίμενε ὑπομονετικὰ τὴ θαυματουργική του ἴαση, μαζὶ μὲ πολλοὺς ἄλλους ἀσθενεῖς, ἀφοῦ ἐκεῖ «κατέκειτο πλῆθος πολὺ τῶν ἀσθενούντων, τυφλῶν, χωλῶν, ξηρῶν, ἐκδεχομένων τὴν τοῦ ὕδατος κίνησιν» (Ἰωάν. 5,3).
 

Ἕνας ἄγγελος ἐξ ουρανοῦ κατέβαινε κατὰ καιροὺς καὶ ἐτάραζε τὸ ὕδωρ καὶ ὅποιος προλάβαινε καὶ κατέβαινε πρῶτος στὴ δεξαμενὴ γινόταν καλά. Τὸ θαῦμα ἐτοῦτο μπορεῖ νὰ ἐξηγηθῇ μόνο ὡς μεσσιανικὸ καὶ ἐσχατολογικὸ γεγονός. Ὁ ἄγγελος, ὁ ὁποῖος κατέβαινε στὴν δεξαμενὴ καὶ μετέβαλε στιγμιαῖα τὸ νερὸ θαυματουργό, προεικόνιζε τὸν «Μεγάλης Βουλῆς Ἄγγελο» (Ἠσ. 9,5), τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, ὁ ὁποῖος θὰ ἐρχόταν νὰ προσφέρει, ὄχι περιοδικὴ καὶ στιγμιαία θεραπεία τῶν σωματικῶν νοσημάτων, ἀλλὰ μοναδική, καθολικὴ καὶ μόνιμη σωτηρία σώματος καὶ ψυχῆς. Ἦρθε στὸν κόσμο νὰ ἄρῃ τὸ κακὸ καὶ νὰ θεραπεύσῃ τίς ὀλέθριες συνέπειές του, στὴν ὅλη ψυχοσωματική μας ὕπαρξη.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Ἰγνάτιος (Μπριαντσανίνωφ) Ἐπίσκοπος Σταυρουπόλεως

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

  

Ἡ ρωσικὴ Ὀρθοδοξία ἐμπλούτισε τὸ ἁγιολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας μὲ μυριάδες ἁγίους. Τὴν πρωτοπορία ἔχουν οἱ ἅγιοι Ἐπίσκοποι, οἱ ὁποῖοι ἀναδείχτηκαν, σὲ ἁγιότητα καὶ ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα, ἐφάμιλλοι τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ὑπῆρξε καὶ ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ, Ἐπίσκοπος Σταυρουπόλεως, ἕνας ἀκούραστος καὶ ζηλωτὴς ποιμένας.
 

Γεννήθηκε τὸ 1807 στὴν ρωσικὴ κωμόπολη Ποκρὸφσκ στὴν ἐπαρχία Βολογκντά. Οἱ γονεῖς του ἀνῆκαν σὲ εὐγενῆ οἰκογένεια τῆς παλιᾶς ἀριστοκρατίας. Τὸ βαπτιστικό του ὄνομα ἦταν Δημήτριος. Οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς του ἐνστάλαξαν στὴν ψυχή του τὴν εὐσέβεια καὶ τὴν πίστη στὸ Θεό, ὥστε ἀπὸ μικρὸ παιδὶ ἄρχισε νὰ δείχνει σημάδια ὑπέρμετρης ἀγάπης γιὰ τὴν Ἐκκλησία. Σύχναζε στὸ ναὸ τῆς πόλεως καὶ συχνὰ ἀποσύρονταν σὲ γειτονικὰ δάση, ὅπου προσευχόταν μὲ θέρμη στὸ Θεὸ καὶ διάβαζε, ἐκεῖ στὴν ἡσυχία τῆς ἐρημιᾶς, βίους ἁγίων. Δὲν εἶναι ἄλλωστε τυχαῖο τὸ γεγονὸς ὅτι γεννήθηκε σὲ ἕναν εὐλογημένο τόπο, γεμᾶτο σκῆτες καὶ ἐρημητήρια ἁγίων ἀναχωρητῶν. Μάλιστα ἡ περιοχὴ αὐτὴ ἀποκαλοῦνταν ὡς ἡ «Θηβαΐδα τῆς Ρωσίας». Αὐτὸ τὸ πνευματικὸ κλίμα καὶ τὸ περιβάλλον ἐπέδρασε τὰ μέγιστα στὴν ψυχὴ τοῦ νεαροῦ Δημητρίου.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἁγία Ἀργυρή - Ἡ ἔνδοξος νεομάρτυς τοῦ Χριστοῦ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Στὴν ἔνδοξη χορεία τῶν Νεομαρτύρων ξεχωριστὴ θέση κατέχουν οἱ γυναῖκες Νεομάρτυρες, οἱ ὁποῖες συναγωνίστηκαν ἐπάξια τοὺς ἄνδρες σὲ πίστη ἡρωισμὸ καὶ παρρησία. Μιὰ ἀπὸ τίς ἡρωικότερες Νεομάρτυρες εἶναι καὶ ἡ ἁγία Νεομάρτυς Ἀργυρή.
 

Γεννήθηκε στὴν Προῦσα τῆς Βιθυνίας τῆς Μ. Ἀσίας τὸ 1688. Οἱ γονεῖς της Γεώργιος καὶ Σωσάνα, ἦταν εὐσεβεῖς καὶ φρόντισαν νὰ μεταδώσουν καὶ στὴν κόρη τους τὴν εὐσέβεια καὶ τὴ βαθειὰ πίστη στὸ Θεό. Ἡ μικρὴ Ἀργυρὴ εἶχε ἐκδηλώσει νωρὶς ἀσυνήθιστες ἀρετὲς καὶ ἦταν πρότυπο γιὰ ὅλα τὰ παιδιὰ τῆς περιοχῆς. Μεγάλωνε μὲ παιδεία νουθεσία Κυρίου καὶ ὁ Θεὸς τὴν εἶχε προικίσει ἐπίσης καὶ μὲ θαυμαστὴ σωματικὴ ὀμορφιά.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Νικόδημος ὁ Μυροφόρος καὶ κρυφὸς μαθητὴς τοῦ Κυρίου

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ 

 

Μιὰ ἀπὸ τὶς πλέον ἐμβληματικὲς καὶ συμπαθεῖς μορφὲς τῆς Καινῆς Διαθήκης εἶναι καὶ ὁ ἅγιος Νικόδημος, ὁ κρυφὸς μαθητὴς τοῦ Κυρίου καὶ φροντιστὴς Του κατὰ τὴν ταφή Του, ὁ ὁποῖος μὲ τὸν ἅγιο Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ἀριμαθαίας, ἀποκαθήλωσαν, φρόντισαν, μύρωσαν καὶ ἐνταφίασαν τὸ ἄχραντο σῶμα Του. 
 

Ἦταν Ἰουδαῖος καὶ εἶχε εὐγενῆ καὶ πλούσια καταγωγή, καὶ γιὰ τοῦτο ἀναδείχθηκε «ἄρχων τῶν Ἰουδαίων», ἤτοι: λαϊκὸ μέλος τοῦ Μεγάλου Συνεδρίου, τὸ ὁποῖο κυβερνοῦσε καὶ λάμβανε τὶς μεγάλες ἀποφάσεις γιὰ τὸν ἰουδαϊκὸ λαό, ἔχοντας διοικητικές, δικαστικές, νομοθετικὲς καὶ θρησκευτικὲς ἁρμοδιότητες. Ἐπίσης αὐτὸ ἀσκοῦσε φορολογικὰ καθήκοντα καὶ νομοθετοῦσε γιὰ θέματα ἀστικοῦ καὶ ποινικοῦ δικαίου. Δίκαζε ὑποθέσεις ἀστικῆς καὶ ποινικῆς φύσεως, ὅπως μοιχεία, ἀποστασία πόλεως, περὶ ψευδοπροφητῶν καὶ βλάσφημων, ὅπως ἐπίσης ἀποφαινόταν ἀμετάκλητα σὲ ζητήματα νομικά, ἐπὶ τῶν ὁποίων διαφωνοῦσαν τὰ τοπικὰ Ἰουδαϊκὰ δικαστήρια (βλ. Ματθ. 26,65. Ἰωάν. 19,7, κλπ). Οἱ κατακτητὲς Ρωμαῖοι, γιὰ τοὺς δικούς τους λόγους, διατήρησαν τὴ λειτουργία του, ἀλλὰ εἶχαν τὸν ἔλεγχο σὲ αὐτό, μέσῳ τῶν Σαδδουκαίων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν συνταυτιστεῖ μὲ αὐτούς. 

Λάμπρος Σκόντζος: Ἁγία Ἐλισάβετ ἡ θαυματουργός

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ 

 

Οἱ ὅσιες γυναῖκες συναγωνίστηκαν ἐπάξια στὴν ἄσκηση, στὴν ἀρετὴ καὶ στὴν ἁγιότητα τοὺς ἄνδρες ὁσίους. Τὰ συναξάρια τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι γεμᾶτα ἀπὸ ἅγιες γυναῖκες, οἱ ὁποῖες ἀναδείχτηκαν σὲ ὕψη ἁγιότητας καὶ ἀξιώθηκαν νὰ θαυματουργοῦν. Μιὰ ἀπὸ αὐτὲς εἶναι καὶ ἡ ἁγία Ἐλισάβετ ἡ Θαυματουργός. 
 

Καταγόταν ἀπὸ τὰ μέρη τῆς Ἡράκλειας τῆς Θράκης καὶ ἔζησε τὸν 5ο αἰῶνα. Οἱ γονεῖς της ὀνομαζόταν Εὐνομιανὸς καὶ Εὐφημία. Ἦταν γνωστοὶ γιὰ τὴν εὐσέβειά τους καὶ τὶς ἀρετές τους. Ἀνῆκαν στοὺς εὔπορους κατοίκους τῆς περιοχῆς. Κατοικοῦσαν στὴν κωμόπολη Θρακοκρήνη, ἡ ὁποία ἀργότερα εἶχε μετονομαστεῖ σὲ Ἀβυδηνούς. Ἀσκοῦσαν ἰδιαίτερα τὴν ἀρετὴ τῆς ἐλεημοσύνης. Σκορποῦσαν ἁπλόχερα τὰ πλούτη τους σὲ ὅσους εἶχαν ἀνάγκη. Εἶχαν ὅμως ἕναν καημό, ἦταν ἄτεκνοι, ἂν καὶ εἶχαν περάσει δεκαέξι χρόνια παντρεμένοι. Γι’ αὐτὸ παρακαλοῦσαν τὸ Θεὸ νύχτα καὶ ἡμέρα νὰ τοὺς χαρίσῃ παιδί. 

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Νεομάρτυς Νικόλαος ἀπό τήν Μαγνησία τῆς Μ. Ἀσίας

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Καθ᾿ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ὀθωμανικῆς δουλείας εὐσεβεῖς ὀρθόδοξοι πιστοὶ χρειάστηκε νὰ ὁμολογήσουν τὴν πίστη τους στὸ Χριστό, μαρτύρησαν, ἔχυσαν τὸ αἷμα τους γιὰ τὴν ἀγάπη Του καὶ ἀντάλλαξαν τὴν ἐπίγεια, πρόσκαιρη καὶ φθαρτὴ ζωὴ μὲ τὴν αἰώνια. Ἕνας ἀπὸ τοὺς καλλινίκους Νεομάρτυρες εἶναι καὶ ὁ ἅγιος Νεομάρτυς Νικόλαος ἀπὸ τὴ Μαγνησία τῆς Μ. Ἀσίας.
 

Γεννήθηκε στὴν φημισμένη καὶ ὄμορφη πόλη Μαγνησία τῆς Μ. Ἀσίας στὰ 1777 ἀπὸ εὐσεβὴς γονεῖς, οἱ ὁποῖοι τὸν μεγάλωσαν μὲ παιδεία καὶ νουθεσία Κυρίου. Τοῦ στάλαξαν στὴν τρυφερή του ψυχὴ τὴν πίστη στὸ Χριστό, τὸν σαρκωμένο Θεὸ καὶ Λυτρωτή μας καὶ ἀφοσίωση στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, τὴν μόνη ἀληθινὴ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Μεγαλομάρτυς Γεώργιος ὁ Τροπαιοφόρος

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει νὰ ἐπιδείξει νέφη Μαρτύρων. Μυριάδες πιστοὶ βασανίστηκαν καὶ ἔχυσαν τὸ αἷμα τους γιὰ τὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ, τὴν  σώζουσα πίστη της Ἐκκλησία μας. Πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς χαρακτηρίζονται ὡς Μεγαλομάρτυρες, διότι βασανίστηκαν περισσότερο ἀπὸ τοὺς ἄλλους καὶ ἔδειξαν μεγάλη ἀνδρεία. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι καὶ ὁ λαοφιλὴς ἅγιος Μεγαλομάρτυρας Γεώργιος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε καὶ τὴν προσωνυμία Τροπαιοφόρος, διότι κατατρόπωσε τοὺς διῶκτες του εἰδωλολάτρες καὶ θριάμβευσε ἔτσι ἡ χριστιανικὴ πίστη, στὰ μάτια τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἐποχῆς του.
 

Γεννήθηκε στὴν Καππαδοκία τῆς Μ. Ἀσίας στὰ τέλη τοῦ 3ου μ. Χ. αἰῶνα, ἀπὸ εὐσεβὴς καὶ εὔπορους γονεῖς. Δὲν γνωρίζουμε δυστυχῶς τὰ ὀνόματά τους, οὔτε περισσότερα στοιχεῖα γι᾿ αὐτούς. Γνωρίζουμε ὅμως ὅτι, ὡς συνειδητοὶ χριστιανοί, μεγάλωσαν τὸν Γεώργιο μὲ παιδεία καὶ νουθεσία Κυρίου. Τοῦ ἐνέπνευσαν ἀκράδαντη πίστη στὸ Σωτῆρα Χριστό, ἀφοσίωση στὴν μοναδικὴ χριστιανικὴ διδασκαλία καὶ βίωση τῆς εὐαγγελικῆς ἠθικῆς. Φρόντισαν ἀκόμα νὰ λάβει σοβαρὴ μόρφωση στὰ ὀνομαστὰ σχολεῖα τῆς περιοχῆς.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἀπόστολος Θωμᾶς - Ὁ δύσπιστος μαθητής τοῦ Κυρίου

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Τὴν πρώτη Κυριακὴ μετὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τὴ μνήμη τοῦ ἁγίου ἐνδόξου ἀποστόλου Θωμᾶ καὶ διαβάζεται στὶς ἐκκλησίες ἡ σχετικὴ περικοπὴ τῆς ψηλάφησης τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ αὐτόν. Δὲν εἶναι τυχαία αὐτὴ ἡ ἐπιλογή. Ἔρχεται νὰ ἐπιβεβαιώσῃ, μαζὶ μὲ τὶς τόσες ἄλλες μαρτυρίες, ὅτι ὁ Κύριος ἀναστήθηκε ὄντως ἀπὸ τοὺς νεκρούς. Ὁ Θωμᾶς κατὰ θεία παραχώρηση ζήτησε νὰ ἔχῃ ἁπτὴ ἐμπειρία τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ. Νὰ βάλῃ τὰ χέρια του «ἐπὶ τῶν τύπων τῶν ἥλων» καὶ νὰ πιστέψῃ στὸ ὑπέρτατο γεγονός. 

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Μακάριος Νοταρᾶς - Ὁ πρωτεργάτης τοῦ Κολλυβαδικοῦ Κινήματος

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Τὸ Κολλυβαδικὸ Κίνημα εἶναι ἡ συνέχεια τοῦ Ἡσυχαστικοῦ Κινήματος καὶ ἀποτελεῖ μιὰ ἀπὸ τίς πλέον γνήσιες ἐκφάνσεις τῆς ὀρθοδόξου πνευματικότητας. Ταυτόχρονα ἀποτέλεσε καὶ μιὰ ἰσχυρὴ πνευματικὴ ἀναγέννηση, σὲ μιὰ πολὺ δύσκολη συγκυρία γιὰ τὴν Ἐκκλησία μας, κατὰ τὴν ὁποία ἀπειλοῦνταν τὸ ἐκκλησιαστικὸ πλήρωμα ἀπὸ τοὺς ἐξισλαμισμοὺς καὶ ἡ  σώζουσα ἀλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας μας ἀπὸ τὴν ἅλωση τῆς κακόδοξης δυτικῆς παράδοσης. Ἕνας ἀπὸ τοὺς πρωτεργάτες τοῦ κινήματος ὑπῆρξε  καὶ ὁ ἅγιος Μακάριος Νοταρᾶς, μιὰ μεγάλη πνευματικὴ καὶ ἐκκλησιαστικὴ μορφὴ τοῦ 18ου αἰῶνα.

Λάμπρος Σκόντζος: Νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός!

 

(Θεολογικὴ μονογραφία στὸ ἀνέσπερο ἀναστάσιμο φῶς) 

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ
 

Τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Κυριακὴ τοῦ Πάσχα, «αὐτὴν τὴν ζωηφόρον Ἀνάστασιν ἑορτάζομεν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ», σύμφωνα μὲ τὸ ἱερὸ συναξάρι τῆς πανηγυρικῆς ἀκολουθίας τῆς Ἀναστάσεως, σκιρτῶντας ἀπὸ οὐράνια ἀγαλλίαση, γιὰ τὸ πλέον χαρμόσυνο, τὸ πλέον ἐλπιδοφόρο, τὸ πλέον κοσμοσωτήριο γεγονὸς τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας: τὸ «Πάσχα Χριστοῦ τὸ σωτήριον»! 

Ὁ πιστὸς καὶ εὐλογημένος λαὸς τοῦ Θεοῦ, βιώνοντας αἰσθητά – ἀνεπαίσθητα τὸ ἀναστάσιμο φῶς, ὀνομάζει τὴν ἑορτὴ τοῦ Πάσχα «Λαμπρή», χρησιμοποιῶντας αὐτὸ τὸ ἐπίθετο γιὰ νὰ τῆς προσδώσῃ τὸν χαρακτῆρα τῆς περίλαμπρης ἡμέρας, ὡς «ὄντως ἱερὰ καὶ πανέορτος, αὕτη ἡ σωτήριος, νὺξ καὶ φωταυγής, τῆς λαμπροφόρου ἡμέρας, τῆς Ἐγέρσεως». Μιᾶς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποία ἀκτινοβολεῖ τὸ οὐράνιο καὶ ἀνέσπερο φῶς τῆς Ἀναστάσεως καὶ ἀντανακλᾶται σὲ κάθε ἀγαθὴ καὶ δεκτικὴ τοῦ φωτὸς καρδιά, ἐξαφανίζοντας κάθε ἴχνος σκοτεινότητας καὶ σκιᾶς! Μιὰ ἡμέρα ἡ ὁποία πλημμυρίζει ἀπὸ μυστικό, ἀλλὰ ὑπαρκτὸ ἐκτυφλωτικὸ φῶς, ὁλόκληρη τὴ δημιουργία, ἀπὸ τὰ ἀπειροελάχιστα ὑλικὰ στοιχεῖα, ὡς τοὺς ἐπέκεινα γιγάντιους οὐράνιους ἀστρικοὺς σχηματισμούς! Μιὰ ἡμέρα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι σὰν τὶς ἄλλες, ἀλλὰ εἶναι ἡ «Ὀγδόη Ἡμέρα», νοούμενη πέρα ἀπὸ τὸν αἰσθητὸ χρόνο, ὡς ἀπαρχὴ τῆς αἰωνιότητας, ὡς «αἰωνίου ἀπαρχή», ὡς προάγγελος καὶ πρόγευση τῆς «ἀνεσπέρου ἡμέρας τῆς βασιλείας» τοῦ Θεοῦ, «οὖσα προάγγελος, ἐν ἢ τὸ ἄχρονον φῶς, ἐκ τάφου σωματικῶς πᾶσιν ἐπέλαμψεν»! 

Λάμπρος Σκόντζος: «Δεῦτε ἴδωμεν τήν ζωήν ἡμῶν ἐν τάφῳ κειμένην»

(Θεολογικὸ σχόλιο στὸ περιεχόμενο καὶ τὰ νοήματα τοῦ Μεγάλου Σαββάτου)

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ  

 

«Τῷ Ἁγίῳ καὶ Μεγάλῳ Σαββάτῳ, τὴν θεόσωμον ταφὴν καὶ τὴν εἰς Ἅδου,Ἄδου κάθοδον τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑορτάζομεν, δι' ὤν τῆς φθορᾶς τὸ ἡμέτερον γένος ἀνακληθὲν πρὸς αἰωνίαν ζωὴν μεταβέβηκε». Σύμφωνα μὲ τὸ ἱερὸ συναξάρι αὐτὴν τὴν ἅγια ἡμέρα τιμᾶμε καὶ προσκυνᾶμε τὴν ταφὴ τοῦ Κυρίου μας καί την εἰς Ἅδου Κάθοδόν Του.
 

Ἀπόγευμα τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς. Ἡ φρικτὴ ἡμέρα ἔβαινε πρὸς τὸ τέλος της. Τὸ φυσικὸ σκοτάδι ἐρχόταν νὰ διαδεχθεῖ τὸ ὑπερφυσικὸ σκοτάδι τῆς σταυρώσεως, ποὺ εἶχε καλύψει ὁλάκερη τὴ γῆ. Ὁ Κύριος εἶχε ἐκπνεύσει ἐπὶ τοῦ σταυροῦ. Τὸ ἄχραντο σῶμα Του κρέμονταν ἄπνουν ἐπὶ τοῦ ξύλου, ἀνάμεσα στοὺς συσταυρωμένους λῃστές, οἱ ὁποῖοι σπάραζαν ἀκόμη ἀπὸ τοὺς ἐπιθανάτιους σπασμούς. Ἀλλά, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστής, τὰ σώματα τῶν ἐσταυρωμένων ἔπρεπε νὰ ταφοῦν καὶ μάλιστα βιαστικά, πρὶν πέσει τὸ σκοτάδι καὶ μπεῖ ἡ ἑπόμενη ἡμέρα, σύμφωνα μὲ τὸν ἰουδαϊκὸ ὑπολογισμὸ τοῦ ἡμερονυκτίου. Ἔτσι  οἱ Ἰουδαῖοι «ἵνα μὴ μείνῃ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τὰ σώματα ἐν τῷ σαββάτῳ, ἐπεὶ παρασκευὴ ἦν· ἦν γὰρ μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνη τοῦ σαββάτου· ἠρώτησαν τὸν Πιλάτον ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν τὰ σκέλη, καὶ ἀρθῶσιν» (Ἰωάν. 19,31). 

Λάμπρος Σκόντζος: Ἡ «περί ἰκανοποιήσεως τῆς Θείας Δικαιοσύνης» πλάνη

(Κακοδοξία, ἡ ὁποία στρεβλώνει πλήρως τὸ μυστήριο τῆς Θείας Οἰκονομίας)

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ
 

Τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα, τὴν ἱερότερη αὐτὴ ἑορτολογικὴ περίοδο τῆς Ἐκκλησίας μας συνοδοιποροῦμε, μὲ τὴ χάρη του δι᾿ ἡμᾶς Παθόντα, Θανόντα, Ταφέντα καὶ Ἀναστάντα Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, πρὸς τὸν Γολγοθᾶ καὶ τὸ κενὸ Μνημεῖο, νὰ προσκυνήσουμε τὰ Σεπτὰ Παθήματά Του, νὰ βιώσουμε τὶς ἀστείρευτες σωτήριες δωρεές, ποὺ ἀπορρέουν ἀπὸ αὐτὰ καὶ νὰ πανηγυρίσουμε τὴν ἐκ τῶν νεκρῶν λαμπροφόρο Ἀνάστασή Του. Τὸ κατανυκτικὸ κλίμα αὐτῶν τῶν ἁγίων ἡμερῶν μᾶς δίνει τὸ ἔναυσμα νὰ ἀναλογιστοῦμε τὸ ἀνυπολόγιστο μέγεθος τῆς θείας δωρεᾶς, ἡ ὁποία ἀπορρέει ἀπὸ τὸ ἀπολυτρωτικὸ Πάθος, τὴν σταυρικὴ θυσία, τοῦ Σωτῆρα μας Χριστοῦ, καθότι, σύμφωνα μὲ τὸν ἱερὸ ὑμνογράφο: «Τῷ πάθει σου Χριστὲ παθῶν ἠλευθερώθημεν καὶ τῇ ἀναστάσει σου ἐκ φθορᾶς ἐλυτρώθημεν»[1].

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Γρηγόριος Ε΄ - Ὁ Ἱερομάρτυς καί Ἐθνομάρτυς

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Τὸ πρωτόθρονο καὶ σεβάσμιο Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ἔχει νὰ ἐπιδείξει μιὰ πλειάδα Πατριαρχῶν, οἱ ὁποῖοι κοσμοῦν τὸ ἁγιολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀνάμεσά τους ὁ ἡρωικὸς ἱερομάρτυρας καὶ ἐθνομάρτυρας ἅγιος Γρηγόριος Ε΄. Πρόκειται γιὰ μιὰ ἀπὸ τίς ἡρωικότερες μορφὲς τοῦ Γένους μας, ὁ ὁποῖος διέπρεψε καὶ ὡς λαμπρὸς ἐκκλησιαστικὸς ἄνδρας καὶ ὡς συνεπὴς ἐθνικὸς ἡγέτης.
 

Γεννήθηκε στὴ Δημητσάνα τὸ 1745 ἀπὸ τὸν Ἰωάννη καὶ τὴν Ἀσημίνα Ἀγγελόπουλου. Τὸ βαπτιστικό του ὄνομα ἦταν Γεώργιος. Τὸ 1767 πῆγε στὴ Σμύρνη κοντὰ στὸ θεῖο του Μελέτιο, ὅπου φοίτησε στὴν ἐκεῖ περίφημη Εὐαγγελικὴ Σχολή. Μετὰ παρακολούθησε ἀνώτερα μαθήματα στὴν Πάτμο ἀπὸ τὸν Δανιὴλ Κεραμέα. Ἀφοῦ ὁλοκλήρωσε τίς σπουδές του γύρισε στὴ Μονὴ τῶν Στροφάδων, ὅπου ἐκάρῃ μοναχός, λαμβάνοντας τὸ μοναχικὸ ὄνομα Γρηγόριος. Ἀργότερα τὸν κάλεσε ὁ Μητροπολίτης Σμύρνης Προκόπιος, ὁ ὁποῖος τὸν χειροτόνησε διάκονο καὶ στὴ συνέχεια πρεσβύτερο, ἐπιδεικνύοντας μεγάλο ἱεραποστολικὸ ζῆλο καὶ ἀσκῶντας τεράστιο φιλανθρωπικὸ ἔργο. Ἡ φήμη του ὡς ἀνερχόμενη σπουδαία ἐκκλησιαστικὴ προσωπικότητα δὲν ἄργησε νὰ φανεῖ.

Λάμπρος Σκόντζος: «Ἐσταυρώθης δι᾿ ἐμέ, ἵνα ἐμοί πηγάσης τήν ἄφεσιν»

(Θεολογικὸ σχόλιο στὸ περιεχόμενο καὶ τὰ νοήματα τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς)

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

«Τὴ Ἁγία καὶ Μεγάλη Παρασκευὴ τὰ ἅγια καὶ σωτήρια καὶ φρικτὰ Πάθη τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτελοῦμεν· τοὺς ἐμπτυσμούς, τὰ ραπίσματα, τὰ κολαφίσματα, τὰς ὕβρεις, τοὺς γέλωτας, τὴν πορφυρᾶν χλαίναν, τὸν κάλαμον, τὸν σπόγγον, τὸ ὄξος, τοὺς ἥλους, τὴν λόγχην καὶ πρὸ πάντων τὸν σταυρὸν καὶ τὸν θάνατον, ἅ δι᾿ ἡμᾶς κατεδέξατο· ἔτι δὲ καί τὴν τοῦ εὐγνώμονος λῃστοῦ, τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ, σωτήριον ἐν τῷ σταυρῷ ὁμολογίαν». Τὸ ἱερὸ συναξάρι τῆς ἁγίας αὐτῆς ἡμέρας ἀναφέρει μὲ λεπτομέρεια τί τιμοῦμε καὶ προσκυνᾶμε αὐτὴ τὴν ἁγία ἡμέρα.

Λάμπρος Σκόντζος: «Τῇ μυστικῇ ἐν φόβῳ τραπέζῃ, προσεγγίσαντες πάντες»

(Θεολογικὸ σχόλιο στὸ περιεχόμενο καὶ τὸ νόημα τῆς Μεγάλης Πέμπτης)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ 

 

«Τὴ Ἁγία καὶ Μεγάλη Πέμπτη οἱ τὰ πάντα καλῶς διαταξάμενοι θεῖοι Πατέρες, ἀλληλοδιαδόχως ἐκ τε τῶν θείων Ἀποστόλων καὶ τῶν ἱερῶν Εὐαγγελίων παραδεδώκασιν ἡμῖν τέσσερά τινα ἐορτάζειν· τὸν ἱερὸν Νιπτῆρα, τὸν Μυστικὸν Δεῖπνον (δηλαδὴ τὴν παράδοσιν τῶν καθ᾿ ἡμᾶς  φρικτῶν Μυστηρίων), τὴν ὑπερφυὰ Προσευχὴν καὶ τὴν Προδοσίαν αὐτήν».
 

Αὐτὸ εἶναι τὸ συναξάρι τῆς Μεγάλης Πέμπτης. Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία τιμᾷ τὴν  Ἁγία αὐτὴ ἡμέρα ὅσα ἔλαβαν χώρα στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ ὅσα ἀκολούθησαν μετὰ τὸ Μυστικὸ Δεῖπνο.
 

Τὸ Θεῖο Δρᾶμα ὁδεύει πρὸς τὴν ὁλοκλήρωσή του. Ὁ ἑκουσίως καὶ ἀδίκως Παθὼν γιὰ τὴ δική μας σωτηρία Κύριος γνωρίζει ὅτι ἔφτασε τὸ τέλος τῆς ἐπὶ γῆς παρουσίας Του. Ἡ προδοσία τοῦ ἀγνώμονα μαθητῆ, ἡ σύλληψη, οἱ ἐξευτελισμοί, τὸ ψευδοδικαστήριο, ἡ καταδίκη καὶ ὁ σταυρικὸς θάνατος εἶναι θέμα ὡρῶν. Ὡς ἄνθρωπος αἰσθανόταν τὸ διὰ τῆς θυσίας Του βαρὺ φορτίο τῆς ἀπολυτρώσεως τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καὶ γι᾿ αὐτὸ ἀγωνιοῦσε ὑπερβαλλόντως. Δὲν τὸν ἐνδιέφερε τὸ δικό Του μαρτύριο καὶ ὁ θάνατος, ἀλλὰ ἡ συνέχιση τοῦ σωτηριώδους ἔργου Του.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἁμαρτιῶν μου τά πλήθη καί κριμάτων σου ἀβύσσους

(Θεολογικὸ σχόλιο στὴν Μεγάλη Τετάρτη)

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα εἶναι ἡ ἱερότερη ἑορτολογικὴ περίοδος τῆς Ἐκκλησίας μας καὶ ἀποτελεῖ πλουσιότατο ἀντλιοστάσιο πνευματικοῦ ἀνεφοδιασμοῦ γιὰ τοὺς πιστούς. Οἱ ἅγιοι Πατέρες, μὲ περισσὴ σοφία, ὅρισαν νὰ θυμούμαστε αὐτὲς τὶς ἅγιες ἡμέρες πρόσωπα καὶ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἔντονο διδακτικὸ χαρακτῆρα γιὰ τὴν πνευματική μας πορεία καὶ προκοπή.
 

Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ τὰ πρόσωπα εἶναι καὶ αὐτὸ τῆς ἁμαρτωλῆς γυναίκας, ἡ ὁποία ἄλειψε τὸν Κύριο μὲ πολύτιμο μύρο. Ποιοῦμε ἀνάμνηση αὐτοῦ τοῦ σημαντικοῦ γεγονότος τὴ Μεγάλη Τετάρτη ὅπου, σύμφωνα μὲ τὸ ἱερὸ συναξάρι τῆς ἡμέρας «Τῆς ἀλειψάσης τὸν Κύριον μύρω πόρνης γυναικὸς μνείαν ποιούμεθα οἱ θειότατοι πατέρες ἐθέσπισαν, ὅτι πρὸ τοῦ σωτηρίου πάθους μικρὸν τοῦτο γέγονεν».

Λάμπρος Σκόντζος: «Μή μείνωμεν ἔξω τοῦ Νυμφῶνος Χριστοῦ

(Θεολογικὸ σχόλιο στὸ περιεχόμενο καὶ τὰ νοήματα τῆς Μεγάλης Τρίτης)

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

«Τὴ ἁγία καὶ μεγάλη Τρίτη τῆς τῶν δέκα παρθένων παραβολῆς, τῆς ἐκ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, μνείαν ποιούμεθα». Αὐτὸ εἶναι τὸ συναξάρι τῆς δεύτερης ἡμέρας τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ὁ Νυμφίος τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς ψυχῆς μας, «ὁ ὡραῖος κάλλει παρὰ πάντας βροτούς», ὁδεύει πρὸς τὸ ἑκούσιο Πάθος Του, καλῶντας κοντά Του ὅλους ἐμᾶς τοὺς πιστούς Του, γιὰ νὰ μᾶς κάνει κοινωνοὺς τῶν σωτηριωδῶν παθημάτων Του καὶ τοῦ θριάμβου τῆς Ἀναστάσεώς Του.
 

Οἱ θεῖοι Πατέρες ὅρισαν τὴν ἁγία αὐτὴ ἡμέρα νὰ θυμηθοῦμε μιὰ ἀπὸ τίς πιὸ παραστατικὲς καὶ διδακτικὲς παραβολὲς τοῦ Κυρίου μας: τὴν παραβολὴ τῶν Δέκα Παρθένων. Κι᾿ εἶχαν τὸ σκοπό τους. Ἡ συνοδοιπορία μὲ τὸ Χριστὸ μας πρὸς τὸ Θεῖο Πάθος δὲν θὰ πρέπει νὰ εἶναι τυπικὴ καὶ ἁπλὰ συναισθηματική, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὁλοκληρωτικὴ συμμετοχὴ στὴν ἐν Χριστῷ πορεία καὶ νὰ συνοδεύεται ἀπὸ ὀντολογικὴ ἀλλαγή  τοῦ εἶναι μας.  Ἡ ἐνθύμηση τῆς παραβολῆς τῶν δέκα παρθένων εἶναι μιὰ ἄριστη πνευματικὴ ἄσκηση γιὰ νὰ μὴν διαφεύγει ἀπὸ τὴ σκέψη μας ἡ ἐπερχόμενη μεγάλη, ἐπιφανὴς καὶ συνάμα φοβερὴ ἡμέρα τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου μας.

Λάμπρος Σκόντζος: Φθάσαντες πιστοί τό σωτήριον πάθος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ

(Εἰσαγωγικὸ σχόλιο στὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα)

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ 

 

Γιὰ μιὰ ἀκόμα φορά, μέ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ, ὁδεύουμε στὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα, στὴν ἱερότερη ἑορτολογικὴ περίοδο τοῦ ἔτους. Γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ θὰ ἀκολουθήσουμε τὰ ἴχνη τοῦ Νυμφίου τῆς Ἐκκλησίας μας Χριστοῦ καὶ θὰ γίνουμε συνοδοιπόροι τοῦ Θείου Πάθους Του. Σύμφωνα μὲ τὸν ἱερὸ ὑμνογράφο, καλούμαστε ὅπως «συμπορευθῶμεν αὐτῷ καὶ συσταυρωθῶμεν καὶ νεκρωθῶμεν δι᾿ αὐτὸν ταῖς τοῦ βίου ἠδοναίς· ἵνα καὶ συζήσωμεν αὐτῷ». Μὲ αὐτὴ τὴν προϋπόθεση θὰ γίνουμε πραγματικοὶ κοινωνοὶ τῆς Ἀναστάσεώς Του. Μόνο ἔτσι θὰ νοιώσουμε πραγματικὰ τὴ χαρὰ τῆς Θείας Ἐγέρσεως.
 

Ἡ ἀφετηρία αὐτῆς τῆς τόσο σημαντικῆς ἑορτολογικῆς περιόδου εἶναι πανάρχαια καὶ ἀνάγεται στοὺς ἀποστολικοὺς χρόνους. Ἡ νηστεία καὶ ἡ πνευματικὴ προετοιμασία τῶν πιστῶν τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχει καθιερωθεῖ ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς Ἀποστόλους, σύμφωνα μὲ τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου πρὸς αὐτούς: «Ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι, ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ᾿ αὐτῶν ὁ νυμφίος καὶ τότε νηστεύσουσιν» (Ματθ. 9,15). Ὁ ἅγιος Διονύσιος Ἀλεξανδρείας (+264) μᾶς δίνει πολύτιμες πληροφορίες γιὰ τὸν ἑορτασμὸ τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος τὸν 3ο αἰῶνα. Ἰδιαίτερα κατατοπιστικὴ εἶναι ἡ προσκυνήτρια Αἰθερία (5ος αἰῶνας), ἡ ὁποία στὸ περίφημο Ὁδοιπορικό της στοὺς Ἁγίους Τόπους μᾶς πληροφορεῖ πῶς ἡ Ἰεροσολυμίτικη Ἐκκκλησία ἑόρταζε τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα καὶ τὸ Πάσχα στὰ πρωτοχριστιανικὰ χρόνια.