ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ - ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ «ΕΡΩΤΗΣΗ Κ΄: Περὶ τῆς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ξηρανθείσης συκῆς (Ματθ.21,18-22)»

 

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ

ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ Κ΄: Περὶ τῆς ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ξηρανθείσης συκῆς (Ματθ.21,18-22)

Ποια είναι η συκιά του Ευαγγελίου που ξεράθηκε κατά τρόπο φαινομενικά παράλογο, αν κρίνουμε από ό,τι φαίνεται εξωτερικά; Και πώς εξηγείται αυτή η φαινομενική αμετρία της πείνας, που αναζητεί καρπό εκτός εποχής; Και τι σημαίνει η κατάρα εναντίον ενός πράγματος που στερείται αίσθησης;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ

Ο Θεός Λόγος, ο οποίος με σοφία οικονομεί τα πάντα για τη σωτηρία των ανθρώπων, αφού προηγουμένως διαπαιδαγώγησε την ανθρώπινη φύση μέσω του μωσαϊκού νόμου, ο οποίος περιείχε μια περισσότερο σωματική (υλική) μορφή λατρείας -γιατί η ανθρώπινη φύση δεν μπορούσε να δεχθεί την αλήθεια γυμνή από τα προκαλύμματα των συμβολικών τύπων, εξαιτίας της άγνοιας και της αποξένωσης που είχαν δημιουργηθεί μέσα της ως προς την αρχέτυπη οντολογική πραγματικότητα των θείων πραγμάτων- ύστερα, αφού φανερά έγινε άνθρωπος ο Ίδιος, προσλαμβάνοντας σάρκα που είχε νοερή και λογική ψυχή, και αφού, ως Λόγος, οδήγησε την ανθρώπινη φύση προς την άυλη και γνωστική λατρεία εν Πνεύματι, δεν ήθελε πλέον, από τη στιγμή που η αλήθεια είχε φανερωθεί στη ζωή, να εξακολουθεί να κυριαρχεί η σκιά, της οποίας σύμβολο ήταν η συκιά.

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ - ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ «ΕΡΩΤΗΣΗ ΙΒ΄: Περὶ τοῦ τίς ὁ ἀπὸ τῆς σαρκὸς ἐσπιλωμένος χιτών»

 

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ

ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ,ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ ΙΒ΄: Περὶ τοῦ τίς ὁ ἀπὸ τῆς σαρκὸς ἐσπιλωμένος χιτών

Τι είναι «ο χιτώνας ο μολυσμένος από τη σάρκα»;

[Ιούδ. 1, 22-23: «Καὶ οὓς μὲν ἐλεεῖτε διακρινόμενοι, οὓς δὲ ἐν φόβῳ σῴζετε, ἐκ τοῦ πυρὸς ἁρπάζοντες, μισοῦντες καὶ τὸν ἀπὸ τῆς σαρκὸς ἐσπιλωμένον χιτῶνα (:Και σε άλλους να δείχνετε ευσπλαχνία και συμπάθεια, συζητώντας μαζί τους και πείθοντάς τους για τις κακοδοξίες τους και άλλους πάλι να προσπαθείτε να τους σώσετε με μεγάλη προσοχή και φόβο μήπως βλαφτείτε από τη συναναστροφή τους. Να τους αρπάζετε μέσα από τη φωτιά του εσχάτου κινδύνου, μισώντας σαν βρωμερό ένδυμα και τη μολυσμένη από τα πάθη της σαρκός ζωή τους)»]

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ:

Μολυσμένος χιτώνας είναι ο βίος που έχει κηλιδωθεί από τα πολλά παραπτώματα που γεννούν τα σαρκικά πάθη· γιατί ο τρόπος ζωής και συμπεριφοράς του κάθε ανθρώπου είναι σαν ένα ένδυμα, μέσα από το οποίο γίνεται φανερό αν αυτός είναι δίκαιος ή άδικος· ο δίκαιος έχει ως καθαρό χιτώνα τον ενάρετο βίο, ενώ ο άδικος έχει μια ζωή κηλιδωμένη από πονηρά έργα.

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ - ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ «ΕΡΩΤΗΣΗ Δ΄: Περὶ τοῦ μὴ κτήσασθαι δύο χιτῶνας»

 

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ

ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ Δ΄: Περὶ τοῦ μὴ κτήσασθαι δύο χιτῶνας

Πώς ο Κύριος έδωσε εντολή στους μαθητές να μην αποκτήσουν δύο χιτώνες, ενώ ο Ίδιος είχε πέντε, σύμφωνα με τον άγιο ευαγγελιστή Ιωάννη, όπως γίνεται φανερό από εκείνους τους στρατιώτες που τα μοίρασαν μεταξύ τους; Και τι ακριβώς είναι αυτά τα ενδύματα; [βλ. Ματθ. 10,10: «Μὴ κτήσησθε χρυσὸν μηδὲ ἄργυρον μηδὲ χαλκὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν, μὴ πήραν εἰς ὁδὸν μηδὲ δύο χιτῶνας μηδὲ ὑποδήματα μηδὲ ῥάβδον· ἄξιος γάρ ἐστιν ὁ ἐργάτης τῆς τροφῆς αὐτοῦ»· Λουκά, 9,3: «Καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· μηδὲν αἴρετε εἰς τὴν ὁδόν, μήτε ῥάβδους μήτε πήραν μήτε ἄρτον μήτε ἀργύριον μήτε ἀνὰ δύο χιτῶνας ἔχειν»].

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ:

Ο Σωτήρας δεν είχε πέντε χιτώνες, αλλά έναν, εκείνον που φορούσε επάνω στο σώμα, και το εξωτερικό ένδυμα· από αυτά, εκείνο που φοριέται εσωτερικά επάνω στο σώμα το ονομάζουν «χιτώνιο», ενώ το εξωτερικό ένδυμα το αποκαλούν «ιμάτιο». Όμως ο μέγας ευαγγελιστής Ιωάννης, μέσω του Αγίου Πνεύματος, αποκάλυψε μυστικά, μέσα από το ρητά εκφρασμένο νόημα της ιστορίας, το ανέκφραστο νόημα της θεωρίας, ώστε μέσω των ιστορούμενων γεγονότων να οδηγήσει τον νου μας στην αλήθεια των νοητών πραγματικοτήτων[Ιω.19,23-24: «Οἱ οὖν στρατιῶται ὅτε ἐσταύρωσαν τὸν Ἰησοῦν, ἔλαβον τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἐποίησαν τέσσαρα μέρη, ἑκάστῳ στρατιώτῃ μέρος, καὶ τὸν χιτῶνα· ἦν δὲ ὁ χιτὼν ἄῤῥαφος, ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντὸς δι᾿ ὅλου. Εἶπον οὖν πρὸς ἀλλήλους· μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ τίνος ἔσται· ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ ἡ λέγουσα· διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον»].

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ - ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ «ΕΡΩΤΗΣΗ Γ΄: Περὶ τοῦ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ βαστάζοντος τὸ κεράμιον τοῦ ὕδατος»

 

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ

ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ Γ΄: Περὶ τοῦ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ βαστάζοντος τὸ κεράμιον τοῦ ὕδατος

Ποιος είναι, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, εκείνος που μεταφέρει μέσα στην πόλη τη στάμνα με το νερό, και γιατί πρόκειται για νερό; Αυτόν συναντούν οι μαθητές που στέλνονται από τον Χριστό και λαμβάνουν την εντολή να τον ακολουθήσουν. Και ποιος είναι ο οικοδεσπότης; Και γιατί οι Ευαγγελιστές αποσιωπούν το όνομά του; Και τι σημαίνει το μεγάλο και στρωμένο ανώγειο, μέσα στο οποίο τελείται το φρικτό μυστήριο του θείου Δείπνου; [Λουκά 22,7-13: ῏Ηλθε δὲ ἡ ἡμέρα τῶν ἀζύμων, ἐν ᾗ ἔδει θύεσθαι τὸ πάσχα, καὶ ἀπέστειλε Πέτρον καὶ ᾿Ιωάννην εἰπών· πορευθέντες ἑτοιμάσατε ἡμῖν τὸ πάσχα ἵνα φάγωμεν. οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμεν; ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἰδοὺ εἰσελθόντων ὑμῶν εἰς τὴν πόλιν συναντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων· ἀκολουθήσατε αὐτῷ εἰς τὴν οἰκίαν οὗ εἰσπορεύεται, καὶ ἐρεῖτε τῷ οἰκοδεσπότῃ τῆς οἰκίας· λέγει σοι ὁ διδάσκαλος, ποῦ ἐστι τὸ κατάλυμα ὅπου τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω; κἀκεῖνος ὑμῖν δείξει ἀνώγαιον μέγα ἐστρωμένον· ἐκεῖ ἑτοιμάσατε. ἀπελθόντες δὲ εὗρον καθὼς εἴρηκεν αὐτοῖς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ πάσχα].

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ - ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ «ΕΡΩΤΗΣΗ Α΄: Περὶ λύπης καὶ ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας τε καὶ φόβου»

 

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ

ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΗ Α΄: Περὶ λύπης καὶ ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας τε καὶ φόβου

Είναι τα πάθη κακά από τη φύση τους ή γίνονται κακά εξαιτίας της χρήσης τους; Εννοώ δηλαδή την ηδονή και τη λύπη, την επιθυμία και τον φόβο, καθώς και όλα όσα ακολουθούν αυτά.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ:

Αυτά τα πάθη, όπως και τα υπόλοιπα, δεν δημιουργήθηκαν εξαρχής μαζί με την ανθρώπινη φύση· γιατί, αν είχαν δημιουργηθεί μαζί της, θα αποτελούσαν στοιχείο του ίδιου του ορισμού της φύσεως.

Λέω, λοιπόν, έχοντας διδαχθεί αυτό από τον μέγα Γρηγόριο Νύσσης, ότι τα πάθη εισήχθησαν εξαιτίας της πτώσεως από την τελειότητα [Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Περί παρθενίας, κεφ. 12,2: «Ὁ ἄνθρωπος, οὐ κατὰ φύσιν οὐδὲ συνουσιωμένον ἔσχεν ἐν ἑαυτῷ παρὰ τὴν πρώτην γένεσιν τὸ παθητικόν τε καὶ ἐπίκηρον [...] ἀλλ’ ὕστερον ἐπεισήχθη τὸ πάθος αὐτῷ μετὰ τὴν πρώτην κατασκευήν (:Ο άνθρωπος κατά την αρχική δημιουργία του δεν ήταν από τη φύση του υποκείμενος στα πάθη και στη φθορά, ούτε τα είχε ως αναπόσπαστο στοιχείο της ύπαρξής του· αυτή η κατάσταση εισήλθε σ’ αυτόν αργότερα, μετά την αρχική του δημιουργία)»], προσκολλήθηκαν δηλαδή στο πιο άλογο μέρος της ανθρώπινης φύσεως· μέσω αυτών, αντί της θείας και μακαρίας εικόνας, αμέσως μετά την παράβαση έγινε φανερή και ολοκάθαρη στον άνθρωπο η ομοίωσή του με τα άλογα ζώα. Ήταν πράγματι δίκαιο, αφού επισκιάστηκε η αξία που προσδίδει στον άνθρωπο το λογικό στοιχείο, η ανθρώπινη φύση να υποστεί τις συνέπειες εκείνων των γνωρισμάτων της αλογίας, τα οποία η ίδια επέλεξε με τη θέλησή της· έτσι ο Θεός, με σοφία, οικονόμησε ώστε ο άνθρωπος να οδηγηθεί στην επίγνωση της μεγάλης αξίας του λογικού του.

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὀμολογητής: (ὁ ἀποτειχισθείς ἀπό τούς αἱρετικούς ἐπισκόπους τῆς ἐποχῆς του)

 

Ὅλη σχεδόν ἡ ζωή τοῦ ὁσίου Μαξίμου τοῦ ὁμολογητοῦ ἦτο ἕνας συνεχής ἀγῶνας ἐναντίον τῆς αἱρέσεως τοῦ Μονοθελητισμοῦ καί μία διαρκής ἀποτείχισις ἀπό τούς αἱρετικούς Ἐπισκόπους τῆς ἐποχῆς του (δηλαδή, διακοπή κοινωνίας μαζί τους, διακοπή τῆς μνημόνευσης τοῦ ὀνόματος τοῦ αἱρετικοῦ ἐπισκόπου). 

Άγιος Μάξιμος Ομολογητής: Μακροθυμία και συμφιλίωση

Μακρόθυμος είναι εκείνος που περιμένει το τέλος του πειρασμού και παίρνει τον έπαινο για την καρτερία του.

Ο άνθρωπος που μακροθυμεί έχει πολλή σύνεση (Παροιμ. 14:29), γιατί όλα όσα του συμβαίνουν τα συσχετίζει με το τέλος, και αυτό περιμένοντας, ανέχεται τα λυπηρά. Και το τέλος είναι η αιώνια ζωή, όπως λέει ο απόστολος (Ρωμ. 6:22). «Και αυτή είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα, τον μόνο αληθινό Θεό, και αυτόν που έστειλες, τον Κύριο Ιησού Χριστό» (Ιω. 17:3).

Όταν είσαι μαζί με τους άλλους αδελφούς, πρόσεξε μήπως νοθέψεις τον συνηθισμένο έπαινο του αδελφού, λόγω της λύπης που κρύβεται μέσα σου εξαιτίας του, ανακατώνοντας κρυφά στα λόγια σου την κατηγορία. Αντίθετα, στη συνάντησή σας να τον επαινέσεις με ανόθευτους επαίνους, και να προσεύχεσαι ειλικρινά γι’ αυτόν όπως προσεύχεσαι για τον εαυτό σου, και έτσι θα απαλλαγείς πολύ γρήγορα από το ολέθριο μίσος.

Φώτης Μιχαήλ: Τελικά, ποιός εἶναι στίς ἡμέρες μας ὁ πραγματικός μιμητής τῶν Ἁγίων μας Πατέρων;

Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ ἰατρός

 

Σήμερα, 21 Ἰανουαρίου, τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ.
 

Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ ὁμολογητής ἔζησε στά χρόνια τῶν ἀμέσως διαδόχων τοῦ αὐτοκράτορα Ἡρακλείου (673).
 

Ἡ σύνεσή του, ἡ καλή του προαίρεση, ἡ ἱκανότητά του στίς πολιτικές διοικήσεις καί ἡ σοφία τῶν λόγων του τόν ἀνέδειξαν στό ὑψηλό ἀξίωμα τοῦ ἀνώτατου ἔμπιστου συμβούλου τῶν ἀνακτόρων.

Άγιος Μάξιμος Ομολογητής: Μακροθυμία και συμφιλίωση

Μακρόθυμος είναι εκείνος που περιμένει το τέλος του πειρασμού και παίρνει τον έπαινο για την καρτερία του.

Ο άνθρωπος που μακροθυμεί έχει πολλή σύνεση (Παροιμ. 14:29), γιατί όλα όσα του συμβαίνουν τα συσχετίζει με το τέλος, και αυτό περιμένοντας, ανέχεται τα λυπηρά. Και το τέλος είναι η αιώνια ζωή, όπως λέει ο απόστολος (Ρωμ. 6:22). «Και αυτή είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα, τον μόνο αληθινό Θεό, και αυτόν που έστειλες, τον Κύριο Ιησού Χριστό» (Ιω. 17:3).

Όταν είσαι μαζί με τους άλλους αδελφούς, πρόσεξε μήπως νοθέψεις τον συνηθισμένο έπαινο του αδελφού, λόγω της λύπης που κρύβεται μέσα σου εξαιτίας του, ανακατώνοντας κρυφά στα λόγια σου την κατηγορία. Αντίθετα, στη συνάντησή σας να τον επαινέσεις με ανόθευτους επαίνους, και να προσεύχεσαι ειλικρινά γι’ αυτόν όπως προσεύχεσαι για τον εαυτό σου, και έτσι θα απαλλαγείς πολύ γρήγορα από το ολέθριο μίσος.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Μάξιμος - Ὁ ὁμολογητής τῆς Ὀρθοδοξίας

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Ὡς μιὰ ἀπὸ τίς σπουδαιότερες μορφὲς τῆς Ἐκκλησίας μας συγκαταλέγεται καὶ ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής. Μέγας θεολόγος, φιλόσοφος, ἀσκητὴς καὶ ὁμολογητὴς τῆς ὀρθόδοξης πίστης.
 

Γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 580 ἀπὸ εὐσεβεῖς καὶ ἀριστοκράτες γονεῖς, γι᾿ αὐτὸ ἀπέκτησε σπουδαῖα μόρφωση στὰ ἐκεῖ ὀνομαστὰ πανδιδακτήρια. Ἡ εὐγενὴς καταγωγή του τὸν βοήθησε νὰ ἀνέλθει σὲ σπουδαῖες θέσεις στὴν διοίκηση τοῦ Κράτους. Σὲ ἡλικία μόλις τριάντα ἐτῶν ἔγινε ἀρχιγραμματέας τοῦ αὐτοκράτορα Ἡράκλειου (610-641). Ὅμως πολὺ γρήγορα διαπίστωσε πὼς οἱ κοσμικὲς ἐξουσίες ἔχουν ἐφήμερο χαρακτῆρα καὶ γι᾿ αὐτὸ ἀποφάσισε νὰ ἀφιερωθεῖ στὴν Ἐκκλησία. Ἀποσύρθηκε στὴ Μονὴ Φιλιππικοῦ στὴ Χρυσούπολη καὶ ἀργότερα στὴ Μονὴ Ἁγίου Γεωργίου στὴν Κύζικο, ὅπου ἔδειξε μεγάλο ζῆλο γιὰ τὴ μοναχικὴ ζωὴ καὶ τὴν ἄσκηση.

Λάμπρος Σκόντζος: Ἅγιος Μάξιμος - Ὁ ὁμολογητής τῆς Ὀρθοδοξίας

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητοῦ

 

Ὡς μιὰ ἀπὸ τίς σπουδαιότερες μορφὲς τῆς Ἐκκλησίας μας συγκαταλέγεται καὶ ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής. Μέγας θεολόγος, φιλόσοφος, ἀσκητὴς καὶ ὁμολογητὴς τῆς ὀρθόδοξης πίστης.
 

Γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 580 ἀπὸ εὐσεβεῖς καὶ ἀριστοκράτες γονεῖς, γι᾿ αὐτὸ ἀπέκτησε σπουδαῖα μόρφωση στὰ ἐκεῖ ὀνομαστὰ πανδιδακτήρια. Ἡ εὐγενὴς καταγωγή του τὸν βοήθησε νὰ ἀνέλθει σὲ σπουδαῖες θέσεις στὴν διοίκηση τοῦ Κράτους. Σὲ ἡλικία μόλις τριάντα ἐτῶν ἔγινε ἀρχιγραμματέας τοῦ αὐτοκράτορα Ἡράκλειου (610-641). Ὅμως πολὺ γρήγορα διαπίστωσε πὼς οἱ κοσμικὲς ἐξουσίες ἔχουν ἐφήμερο χαρακτῆρα καὶ γι᾿ αὐτὸ ἀποφάσισε νὰ ἀφιερωθεῖ στὴν Ἐκκλησία. Ἀποσύρθηκε στὴ Μονὴ Φιλιππικοῦ στὴ Χρυσούπολη καὶ ἀργότερα στὴ Μονὴ Ἁγίου Γεωργίου στὴν Κύζικο, ὅπου ἔδειξε μεγάλο ζῆλο γιὰ τὴ μοναχικὴ ζωὴ καὶ τὴν ἄσκηση.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: Ο πηλός και το κερί

«Ο Θεός είναι ο Ήλιος της δικαιοσύνης, όπως έχει γραφεί, σκορπώντας σ’ όλους γενικά τις ακτίνες της καλοσύνης του, και η ψυχή γίνεται στο φρόνημα είτε κερί όταν αγαπά τον Θεό ή πηλός όταν αγαπά την ύλη.

Όπως λοιπόν σύμφωνα με τη φύση του ο πηλός ξεραίνεται από τον ήλιο, ενώ το κερί κατά φύση μαλακώνει, έτσι και ψυχή που αγαπά την ύλη και τον κόσμο ακούοντας τις νουθεσίες του Θεού κι αντιδρώντας με το φρόνημα καθώς ο πηλός σκληραίνει κι όπως ο Φαραώ, σπρώχνει τον εαυτό της στην καταστροφή.

Ο άγιος Μάξιμος Ομολογητής για την αγάπη προς το Θεό και τον πλησίον

Όποιος αγαπά το Θεό, δεν μπορεί να μην αγαπήσει και κάθε άνθρωπο σαν τον εαυτό του, αν και τον δυσαρεστούν τα πάθη εκείνων που δεν έχουν ακόμα καθαριστεί. Γι’ αυτό και χαίρεται με αμέτρητη και ανέκφραστη χαρά για τη διόρθωσή τους.

Εκείνος που βλέπει και ίχνος μόνο μίσους μέσα στην καρδιά του, προς οποιονδήποτε άνθρωπο για οποιοδήποτε φταίξιμό του, είναι εντελώς ξένος από την αγάπη προς τον Θεό. Γιατί η αγάπη προς το Θεό δεν ανέχεται διόλου το μίσος κατά του ανθρώπου.

«Όποιος με αγαπά –λέει ο Κύριος– θα τηρήσει τις εντολές Μου (Ιω. 14:23). Και η δική Μου εντολή είναι να αγαπάτε ο ένας τον άλλον (Ιω. 15:12)». Άρα λοιπόν εκείνος που δεν αγαπά τον πλησίον του, δεν τηρεί την εντολή του Κυρίου. Εκείνος που δεν τηρεί την εντολή, ούτε τον Κύριο μπορεί να αγαπήσει.

Μακάριος ο άνθρωπος που μπορεί να αγαπήσει κάθε άνθρωπο στον ίδιο βαθμό.

Το ολέθριο πάθος της κατάκρισης - Άγιος Μάξιμος Ομολογητής

 

Μη δώσεις την ακοή σου στη γλώσσα αυτού που καταλαλεί, ούτε τη γλώσσα σου στην ακοή του φιλοκατήγορου, λέγοντας ή ακούγοντας με ευχαρίστηση κατηγορίες σε βάρος του συνανθρώπου, για να μη χάσεις τη θεία αγάπη και αποξενωθείς από την αιώνια ζωή.

Να μη δέχεσαι υβριστικό λόγο εναντίον του πνευματικού σου πατέρα, ούτε να δώσεις με τη στάση σου προθυμία σε εκείνον που τον βρίζει, για να μην οργιστεί ο Κύριος με αυτά που κάνεις και σε εξολοθρεύσει από τη χώρα της ζωής.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: Η Κοίμησις της Θεοτόκου

Τώρα, μὲ τὴν Χάριν της, θὰ ὁμιλήσωμε περὶ τῆς ἐξόδου καὶ τῆς Μεταστάσεως αὐτῆς ἀπὸ τὸν παρόντα κόσμον εἰς τὴν αἰώνιον Βασιλείαν τοῦ Υἱοῦ της. Εἶναι ὄντως φαιδρὰ καὶ χαρμόσυνος γιὰ τὴν ἀκοὴν τῶν φιλοθέων ἡ τοιαύτη διήγησις. 

Ὅταν, λοιπόν, ὁ Χριστός, ὁ Θεός μας, εὐδόκησε νὰ μεταθέση τὴν παναγίαν καὶ πανάμωμον μητέρα του ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτὸν εἰς τὴν Βασιλείαν του, προκειμένου νὰ λάβη τὸν ἄφθαρτον στέφανον τῶν ὑπερφυῶν ἀγώνων καὶ ἀρετῶν της, νὰ τὴν τοποθετήση θεομητροπρεπῶς «ἐκ δεξιῶν του, περιβεβλημένην μὲ πορφύραν καὶ πεποικιλμένην ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ» (Ψαλμ. μδ ́, 12) καὶ νὰ τὴν ἀνακηρύξη Βασίλισσαν πάντων τῶν κτισμάτων, ὁδηγῶν αὐτὴν εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος καὶ ἐγκαθιστῶν εἰς τὰ ἐπουράνια Ἅγια τῶν Ἁγίων, τῆς ἐγνωστοποίησε ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἔνδοξον αὐτῆς μετάστασιν. 

Η συμβολή της ελεύθερης θέλησης του ανθρώπου στο έργο της σωτηρίας κατά τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή (μέρος 2ο)

Τα πάθη έχουν καταστρεπτική ενέργεια πάνω στη ψυχή. Διαστρέφουν όλες τις δυνάμεις της: την επιθυμία, το θυμο και το λόγο. Ανάλογα με τις τρείς δυνάμεις της ψυχής υπάρχουν, κατά τον άγιο Μάξιμο, και τρία βασικά είδη παθών: άγνοια, τυραννίς και ακολασία δηλ. σωματική φιλαυτία. 

Η σωματική φιλαυτία ή η ικανοποίηση του σώματος, είναι η μητέρα όλων των άλλων παθών. Γι’ αυτό προσθέτει: « Πρόσεχε τον εαυτό σου από τη μητέρα όλων των κακών, τη φιλαυτία, που είναι μια παράλογη φιλία με τη σάρκα. 

Από τη φιλία αυτή γεννιώνται με ευλογοφάνεια οι βασικοί και εμπαθείς και καθολικοί τρείς μανιώδεις λογισμοί, δηλ. της γαστριμαργίας, της φιλαργυρίας και της κενοδοξίας. Από αυτούς τους λογισμούς προέρχονται όλα τα είδη της κακίας και έχουν την αρχή τους σε κάποιες προφάσεις σωματικών δήθεν αναγκών».

Η συμβολή της ελεύθερης θέλησης του ανθρώπου στο έργο της σωτηρίας κατά τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή (μέρος 1ο)

Είναι γνωστό ότι η πτώση του ανθρώπου έγινε με τη δύναμη εκείνη της φύσης του με την οποίαν όφειλε να πραγματώσει τον προαιώνιο προορισμό του, δηλ. την ελεύθερη θέληση. Γι’ αυτό και η προσωπική σωτηρία κάθε ανθρώπου λύνεται στο επίπεδο της ελεύθερης θέλησής του (Λουκ. 9,23. Ματθ.19, 17-21).

Σταθερή διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας μας, που ακολουθεί ο άγιος Μάξιμος, είναι ότι η ελεύθερη θέληση του ανθρώπου δεν καταστράφηκε από τη φθορά της αμαρτίας αλλά μόνο «διεφθάρει». Αν δεν αντιστάθηκε στην αμαρτία αυτό οφειλόταν σε αμέλεια και όχι αδυναμία. 

Ο άγιος Μάξιμος Ομολογητής για τη φιλαυτία

Πρόσεχε τον εαυτό σου από την μητέρα των κακών, τη φιλαυτία, η οποία είναι η παράλογη αγάπη του σώματος. Από αυτή γεννιούνται, μοιάζοντας εύλογοι, οι πρώτοι και εμπαθείς και γενικότατοι τρεις μανιώδεις λογισμοί, της γαστριμαργίας, της φιλαργυρίας και της κενοδοξίας, ξεκινώντας από την ανυπέρβλητη τάχα ανάγκη του σώματος, κι από αυτούς γεννιέται όλος ο κατάλογος των κακών. 

Πρέπει λοιπόν, όπως είπαμε, να προσέχουμε και να την πολεμούμε με μεγάλη νήψη. Και όταν αφανιστεί η φιλαυτία, αφανίζονται μαζί της και όλα όσα γεννιούνται απ’ αυτήν.

Το πάθος της φιλαυτίας υποβάλλει στο μοναχό να λυπάται το σώμα του και να του χορηγεί τροφή πέρα απ’ όσο πρέπει, δήθεν για να μην ασθενήσει, και έτσι παρασύρεται σιγά-σιγά και πέφτει στο βάραθρο της φιληδονίας· στον κοσμικό, από το άλλο μέρος, υποβάλλει να φροντίζει πώς να ικανοποιεί τις επιθυμίες του.

Άλλα πάθη προκαλούν ακολασία, άλλα μίσος. Άλλα και ακολασία και μίσος.

Οι πειρασμοί (Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού)

Τα λυπηρά που μας συμβαίνουν γίνονται ή για παιδαγώγησή μας, ή για την εξάλειψη παλιών αμαρτιών, ή για διόρθωση της τωρινής αμέλειάς μας, ή για αποτροπή μελλοντικών αμαρτιών. 

Εκείνος λοιπόν που συλλογίζεται ότι ο πειρασμός τού συνέβη για κάποιον από αυτούς τους λόγους, δεν αγανακτεί, όταν τον χτυπούν ή τον αδικούν ή του κάνουν κάποιο άλλο κακό. 

Καθώς μάλιστα συναισθάνεται τις αμαρτίες του, ούτε κατηγορεί εκείνον που του προξενεί τον πειρασμό, αφού, είτε μέσω αυτού είτε μέσω άλλου, όφειλε να πιει το ποτήρι της θείας δικαιοσύνης. 

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: Περί Αγάπης Γ' (76 -99)

76. Όταν υποφέρει κανείς, κάνει υπομονή για τα εξής: ή για την αγάπη του Θεού, ή για την ελπίδα της ανταμοιβής, ή για το φόβο της κολάσεως, ή για το φόβο των ανθρώπων, ή γιατί έτσι είναι πλασμένος, ή για την ηδονή, ή για κέρδος, ή από κενοδοξία, ή από ανάγκη.

77. Άλλο είναι το να απαλλαγεί κανείς από τους λογισμούς και άλλο το να ελευθερωθεί από τα πάθη. Και πολλές φορές απαλλάσσεται από τους λογισμούς όταν δεν είναι παρόντα τα πράγματα, προς τα οποία έχει τα πάθη. Κρύβονται όμως τα πάθη μέσα στην ψυχή και όταν εμφανιστούν τα πράγματα, φανερώνεται η ύπαρξή τους. Πρέπει λοιπόν να παρατηρούμε το νου μας στη σχέση του με τα πράγματα, και ν’ αντιλαμβανόμαστε σε ποιο πράγμα κατευθύνεται το πάθος του.