Ο ιστορικός
Ντράγκαν Ζαΐκοφσκι, ο οποίος εργάζεται στο Ινστιτούτο Εθνικής Ιστορίας
των Σκοπίων, είναι μια σπάνια περίπτωση διότι ομολογεί την ιστορική
αλήθεια. Παραδέχεται ότι πριν το 1870 δεν υπήρχε βουλγαρική εθνική
συνείδηση.
Οι μορφωμένοι ορθόδοξοι χριστιανοί και ιδιαίτερα οι αστοί ήταν οι Έλληνες, οι οποίοι και μίλαγαν ελληνικά, σε αντίθεση με τους αγροίκους που μίλαγαν μια σλαβική λαλιά.
Η βουλγαρική εθνική συνείδηση είναι δημιούργημα των Ρώσων και επιβλήθηκε μετά το 1870, με τη σχισματική Εκκλησία της Βουλγαρικής Εξαρχίας, ώστε να εμποδιστεί η ελληνική εξάπλωση μέχρι τον Δούναβη και παράλληλα να αποκτήσει η Ρωσία έξοδο στο Αιγαίο μέσω μιας βουλγαρικής Θράκης και Μακεδονίας.























