Τρίτη, 9 Φεβρουαρίου 2021

Σάββας Ἠλιάδης: Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΜΑΤΑ - ΜΕΛΕΤΗ ΚΣΤ'.

 
Ἀπόδοση στὴν Νεοελληνική - Ἐπιμέλεια: Σάββας Ηλιάδης
Περὶ τοῦ ὅτι στὸ μυστήριο τῆς θείας εὐχαριστίας φανερώνεται
Α΄. Το μεγαλείο του δώρου. Β΄. Η αγάπη εκείνου όπου το χαρίζει. Γ΄. Η ωφέλεια εκείνου όπου το λαμβάνει 
 
Α'. Τὸ μεγαλεῖο τοῦ δώρου

Α'. Συλλογίσου, ὅτι χρειάζονται νὰ συνδυαστοῦν τρία πράγματα, γιὰ νὰ καταστήσουν ἕνα δῶρο ὕψιστης ἀξίας. α). Τὸ μεγαλεῖο τοῦ δώρου. β). Ἡ ἀγάπη αὐτοῦ ποὺ τὸ χαρίζει, καὶ γ). 
 
Ἡ ὠφέλεια ποὺ παίρνει αὐτὸς ποὺ τὸ δέχεται. Λοιπόν, αὐτὰ καὶ τὰ τρία, βρίσκονται σὲ βαθμὸ ἀξιοθαύμαστο μέσα στὸ μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας. Καὶ πρῶτον, σκέψου τὸ μεγαλεῖο αὐτοῦ τοῦ δώρου. Ναί, μεγάλα πράγματα μᾶς χάρισε ὁ Θεός. Διότι μᾶς χάρισε τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό μας, δημιουργῶντας μας ἀπὸ τὸ τίποτε στὸ «εἶναι», κατ᾿ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσή του. Ἐπίσης, μᾶς χάρισε ἀναρίθμητα κτίσματα, οὐράνια καὶ ἐπίγεια, ἄϋλα καὶ ὑλικά, γιὰ νὰ μᾶς ὠφελήσουν ποὺ γεννηθήκαμε καὶ ὑπάρχουμε καὶ ἐπιπλέον γιὰ τὴν προστασία μας. Διότι, δημιούργησε γιά μας τὸν οὐρανό, τὴν γῆ καὶ ὅλα ὅσα ὑπάρχουν μέσα σ` αὐτά. 
 
Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ τὰ χαρίσματα καὶ τὰ δῶρα, ἂν καὶ ὑπῆρχε δυνατότητα κατὰ κάποιον ἄλλον τρόπο νὰ εἶναι τόσο μεγάλα καὶ τόσο ἀξιότιμα, παρ᾿ ὅλα αὐτὰ θὰ εἶχαν ἕνα τέλος καὶ περιορισμένη δύναμη. Ὅμως, μὲ τὴν ἔνσαρκο οἰκονομία του, μὲ τὴν ἐνανθρώπισή του, ὁ Θεὸς χάρισε στοὺς ἀνθρώπους ἕνα δῶρο καὶ ἕνα χάρισμα ἄπειρο. Αὐτὸ ὅμως τὸ χάρισμα δόθηκε ἄμεσα μόνο στὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, μὲ τὴν ὁποία ἑνώθηκε σὲ ἕνα πρόσωπο ὁ Θεὸς Λόγος καὶ διὰ μέσου αὐτῆς ἔγινε ἐμμέσως καὶ σὲ ἐμᾶς. Ἔτσι, εἶχε ἀκόμη νὰ χαρίσει κάτι τί καὶ στὸν καθένα ἀπὸ τοὺς πιστοὺς ὁ Κύριός μας, καὶ βεβαίως καὶ αὐτὸς ἐπιθυμοῦσε νὰ δώσει τὸν ἑαυτό του σὲ κάθε ἕνα ἀπὸ τοὺς πιστοὺς ξεχωριστὰ καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο μᾶς μοιράσει περισσότερο τὴν ἄπειρη εὐεργεσία τῆς ἐνανθρωπίσεώς του.

Νὰ λοιπόν, αὐτὸ τὸ ὁποῖο ἔλειπε, ἰδοὺ ποὺ μᾶς τὸ χάρισε ἀλλὰ καὶ ἀδιαλείπτως μας τὸ χαρίζει διὰ μέσου τῆς ἁγίας κοινωνίας τῶν μυστηρίων, ἀφοῦ μᾶς χαρίζει δι᾿ αὐτῆς ὅσα πλούτη καὶ ἀγαθὰ ἔχει τὸ πανάγιό του σῶμα καὶ τὸ τίμιό του αἷμα καὶ ὅσα ἀξιοβράβευτα καὶ ὅσες ἀρετὲς ἔχει ἡ θεωθείσα ψυχή του καὶ ὅσες φυσικὲς τελειότητες ἔχει ἡ θεότητά του. Γι᾿ αὐτὸ εἶπε ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς πὼς «τὸ μυστήριο αὐτὸ λέγεται Μετάληψις μέν, διότι μεταλαμβάνουμε ἀπὸ τὴν θεότητα τοῦ Ἰησοῦ, Κοινωνία δέ, διότι ἑνωνόμαστε δι᾿ αὐτῆς μὲ τὸν Χριστὸ καὶ γινόμαστε μέτοχοι τῆς ἀνθρώπινης φύσης του καὶ τῆς θεϊκῆς». 
 
Γιὰ νὰ μιλήσω δὲ μὲ συντομία, τὸ μυστήριο αὐτὸ εἶναι ἡ εἰκόνα ὅλης τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας , κατὰ τὸν Πατριάρχη Ἱερεμία καὶ περιέχονται σ᾿ αὐτὸ καὶ ἡ Γέννηση τοῦ Κυρίου καὶ ἡ ἀνατροφή του καὶ ἡ ἀνάδειξή του καὶ τὰ πάθη του καὶ ὁ θάνατός του καὶ ἡ ταφὴ καὶ ἡ εἰς Ἅδου κάθοδος καὶ ἡ Ἀνάσταση καὶ ἡ Ἀνάληψη καὶ ἡ ἐκ δεξιῶν καθέδρα καὶ ἡ Δευτέρα Παρουσία. Καὶ καθὼς οἱ θεῖες Λειτουργίες τοῦ Βασιλείου καὶ τοῦ Χρυσοστόμου συγκεφαλαιώνουν ὅλα αὐτά, τί λέγω; ἀκόμη καὶ αὐτὴν τὴν ἀπόλαυση τοῦ μέλλοντος αἰῶνος καὶ τῆς ἑνώσεως τῶν μακαρίων περιέχει ἡ θεία Κοινωνία, καθὼς λέγει ὁ ἱερὸς Νικόλαος Καβάσιλας, διότι, οἱ μακάριοι ἐκεῖ στὴν αἰωνιότητα θὰ εἶναι ἑνωμένοι καὶ μεταξὺ τους καὶ μὲ τὸν Χριστό, ὅπως τὰ μέλη τοῦ σώματος μὲ τὸ κεφάλι, ὅπως ἀκριβῶς καὶ τώρα ποὺ μετέχουν ἀπὸ τὸν ἕνα ἄρτο καὶ τὸ ἕνα ποτήριο εἶναι ἑνωμένοι καὶ μεταξὺ τους καὶ μὲ τὸν Χριστό, σύμφωνα καὶ μὲ τὴν εὐχὴ τοῦ Κυρίου· «ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς ἕν ἐσμέν». (Ἰωάν. 17,22). Ὅλα αὐτὰ δέ, κανένα ἄλλο ἀπὸ τὰ ἑπτὰ μυστήρια δὲν τὰ περιέχει. Γι᾿ αὐτὸν τὸν λόγο καὶ ὁ Ἀρεοπαγίτης Διονύσιος ὀνόμασε τὸ μυστήριο αὐτὸ τελετὴ τελετῶν, ἐπειδὴ περιέχει καὶ τελειοποιεῖ τὰ ἄλλα μυστήρια.
 
Ἄρα λοιπόν, δὲν ἔμεινε ἄλλο τίποτε περισσότερο νὰ ζητήσουμε ἀπὸ τὸν Λυτρωτή μας, ἀλλὰ νὰ λέμε κι ἐμεῖς μαζὶ μὲ τὸν Φίλιππο` «Κύριε, ἀρκεῖ ἡμῖν». (Ἰωάν. 14,8). Ὅμως, κι ἂν θέλαμε νὰ ζητήσουμε κάτι περισσότερο ἀπὸ αὐτὸν σ᾿ αὐτὴν τὴν ζωή, αὐτὸς μπορεῖ νὰ μᾶς ἀπαντήσει ὅτι, παιδιά μου, αὐτὸ τὸ μυστήριο ποὺ σᾶς χάρισα εἶναι ἡ πληρότητα ὅλων τῶν ἀγαθῶν καὶ δὲν ἔχω τώρα νὰ σᾶς χαρίσω κάτι ἄλλο περισσότερο, ἐπειδὴ σᾶς χάρισα κάθε ἀγαθὸ μέσα στὸν σίτο καὶ στὸν οἶνο, λέγοντας γιά μᾶς ἐκεῖνο ποὺ εἶπε καὶ ὁ Ἰσαὰκ στὸν Ἠσαῦ γιὰ τὸν γιὸ τοῦ Ἰακώβ· «σίτῳ καὶ οἴνῳ ἐστήριξα αὐτόν, σοὶ δὲ τί ποιήσω, τέκνον;». (Γεν. 27,37). Ὦ, τί ἀξεπέραστο χάρισμα! ὦ, τί ἀσύγκριτη μεγαλοδωρεά, τὴν ὁποία δὲν θὰ μπορέσουν νὰ κατανοήσουν σ᾿ ὅλους τοὺς αἰῶνες οὔτε τὰ πολυόμματα Χερουβὶμ οὔτε καὶ τὰ ἑξαπτέρυγα Σεραφίμ.
 
Τώρα, ἀγαπητέ, ἀφοῦ ὁ Θεός σοῦ παρέχει μιὰ τόσο μεγάλη ἐλευθερία, δὲν πρέπει ἐσὺ νὰ ἀφιερώσεις σ᾿ αὐτὸν ὁλόψυχα ἐκείνη τὴν ἐλάχιστη ἐλευθερία, ποὺ σοῦ παρέχει τὸ αὐτεξούσιό σου; Δὲν πρέπει, γιὰ μιὰ τόσο μεγάλη εὐεργεσία ποὺ σοῦ προσφέρει ὁ Θεὸς μὲ τὸ μυστήριο αὐτό, νὰ θυσιάζεσαι κι ἐσύ, γιὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσεις, προσφέροντάς του ὅλον τὸν ἑαυτό σου, ψυχὴ τε καὶ σώματι καὶ νὰ ἐργάζεσαι γι` αὐτόν; Ἔστω, ἀντιστάθηκες μέχρι τώρα, ἀχάριστε ἄνθρωπε καὶ φάνηκες ἀγνώμονας σὲ ὅλα τὰ χαρίσματα ποὺ σοῦ ἔδωσε ὁ Θεός, ἀλλὰ ἔχεις ἀκόμη καρδιὰ νὰ ἀντιστέκεσαι καὶ νὰ φαίνεσαι ἀχάριστος σὲ ἕναν Θεό, ποὺ σοῦ δίνει ὅλον τὸν ἑαυτό του; Καὶ τί θὰ ποῦν ἄραγε οἱ Ἄγγελοι γιὰ μιὰ τέτοια ἀχαριστία σου; Τί ἔχουν νὰ ποῦν γι᾿ αὐτὴν τὴν ἀγνωμοσύνη σου ὅλοι οἱ ἅγιοι τοῦ οὐρανοῦ, οἱ ὁποῖοι ξέρουν πολὺ καλὰ καὶ τὴν ἀπόλυτη ἐλευθερία τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ἀπόλυτη τσιγκουνιὰ τῆς δικῆς σου ψυχῆς; 
 
Δεῖξε ντροπή, δεῖξε ντροπὴ ἀδελφέ, γιὰ τὴν τόση ἀχαριστία ποὺ δείχνεις σὲ ἕνα μυστήριο ποὺ ὀνομάζεται Εὐχαριστία. Ὄχι μόνο διότι ὁ Κύριος μας τὸ παρέδωσε, ἀφοῦ εὐχαρίστησε τὸν Θεό, ὅπως εἶναι γραμμένο· «λαβὼν τὸν ἄρτον καὶ εὐχαριστήσας ...... καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον καὶ εὐχαριστήσας». (Ματθ. 26,26) ἀλλὰ καὶ διότι μᾶς παρακινεῖ μὲ τὸ ὄνομα αὐτὸ νὰ εὐχαριστοῦμε κι ἐμεῖς τὸν Θεὸ γιὰ τὶς πολλὲς εὐεργεσίες καὶ χάρες ποὺ μᾶς ἔδωσε δι᾿ αὐτοῦ τοῦ μυστηρίου, καθὼς λέγει ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας καὶ μάλιστα ὁ θεῖος Χρυσόστομος «αὐτὴ ἡ διαφύλαξη τῆς εὐεργεσίας εἶναι ἀρεστὴ στὸν Θεό, ὅταν τὴν θυμόμαστε συνεχῶς καὶ τὸν εὐχαριστοῦμε ἀδιαλείπτως». 
 
Νὰ θυμᾶσαι δὲ πώς, οἱ τιμωρίες ποὺ θὰ ὑποστεῖς θὰ εἶναι ἀνάλογες μὲ τὶς εὐεργεσίες ποὺ πῆρες ἀπὸ τὸν Θεό, ἂν τὶς κακομεταχειριστεῖς. Δηλαδή, ὅσο πιὸ μεγάλες εἶναι οἱ εὐεργεσίες ποὺ θὰ πάρεις ἀπὸ τὸν Θεό, τόσο μεγαλύτερες θὰ εἶναι οἱ τιμωρίες ποὺ θὰ λάβεις γι᾿ αὐτές, ἂν δὲν τὶς ἀξιοποιήσεις ὅπως πρέπει. Δῶσε ὑπόσχεση νὰ προσφέρεις ὅλα τὰ πάντα τοῦ ἑαυτοῦ σου στὸν Κύριο, διότι κι αὐτὸς σοῦ προσφέρει ὅλον τὸν ἑαυτό του σὲ σένα. 
 
Εὐχαρίστησέ τον μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά σου γιὰ ἕνα τόσο μεγάλο καὶ ὑπερβολικὸ δῶρο ποὺ σοῦ χάρισε καὶ παρακάλεσέ τον, μαζὶ μὲ τὶς τόσες εὐεργεσίες ποὺ σοῦ χάρισε, νὰ προσθέσει καὶ αὐτήν· ποιά; Νὰ σοῦ δώσει, ὅπως ὑπόσχεται, ἕνα καινούριο πνεῦμα καὶ μιὰ καινούρια καρδιά, γιὰ νὰ μετρᾷς καὶ νὰ ὑπολογίζεις ὅπως πρέπει τὶς εὐεργεσίες αὐτὲς καὶ νὰ ἀνταποκρίνεσαι μὲ τὴν πρέπουσα εὐχαριστία καὶ ἀνταπόδοση, τόσο μὲ τὰ λόγια ὅσο καὶ μὲ τὰ ἔργα σου· «καὶ δώσω ὑμῖν καρδίαν καινὴν καὶ πνεῦμα καινὸν δώσω ἐν ὑμῖν ...... καὶ ποιήσω ἵνα ἐν τοῖς δικαιώμασί μου πορεύησθε, καὶ τὰ κρίματά μου φυλάξησθε καὶ ποιήσητε». (Ιεζ. 36, 26-27).

Ἀπόδοση στὴν Νεοελληνική - Ἐπιμέλεια:
Σάββας Ηλιάδης
Δάσκαλος
Κιλκίς, 8-2-2021

 «Πᾶνος»

2 σχόλια:

  1. "Νὰ θυμᾶσαι δὲ πώς, οἱ τιμωρίες ποὺ θὰ ὑποστεῖς θὰ εἶναι ἀνάλογες μὲ τὶς εὐεργεσίες ποὺ πῆρες ἀπὸ τὸν Θεό, ἂν τὶς κακομεταχειριστεῖς. Δηλαδή, ὅσο πιὸ μεγάλες εἶναι οἱ εὐεργεσίες ποὺ θὰ πάρεις ἀπὸ τὸν Θεό, τόσο μεγαλύτερες θὰ εἶναι οἱ τιμωρίες ποὺ θὰ λάβεις γι᾿ αὐτές, ἂν δὲν τὶς ἀξιοποιήσεις ὅπως πρέπει.Δῶσε ὑπόσχεση νὰ προσφέρεις ὅλα τὰ πάντα τοῦ ἑαυτοῦ σου στὸν Κύριο, διότι κι αὐτὸς σοῦ προσφέρει ὅλον τὸν ἑαυτό του σὲ σένα", λέει ο άγιος.
    Ω, πόση η αχαριστία και η αγνωμοσύνη μας προς τον Κύριο! Φοβόμαστε την κοσμική δύναμη και την σωματική ασθένεια και αποφεύγουμε να προσεγγίσουμε το Μυστήριο των Μυστηρίων! Τον ίδιο τον Χριστό! Μήπως δεν είναι "κακομεταχείριση" αυτή του Μυστηρίου; Η δυσπιστία, η ολιγοπιστία, η απιστία, η αρρωστημένη και εκπεσούσα λογική είναι αυτά που μας κρατούν μακριά. Κύριος ελεήσαι!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Προ της συλλήψεως και της Σταυρώσεώς Του ηθέλησε να παραδώσει το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας στους δώδεκα μαθητάς Του κατά το μοναδικό και Μυστικό Δείπνο, όπου τους είπε:
    «Λάβετε φάγετε. τούτο εστι το σώμα μου... πίετε εξ αυτού πάντες. τούτο εστι το αίμα μου το της καινής διαθήκης, το περί πολλών εκχυνόμενον εις άφεσιν αμαρτιών, αμήν λέγω υμίν ότι ουκέτι ου μη πίω εκ του γενήματος της αμπέλου έως της ημέρας εκείνης, όταν αυτό πίνω καινόν εν τη βασιλεία των ουρανών» (Μαρκ. ιδ’, 23-25).
    Κι αφού τους παρέδωσε αυτό το μεγάλο μυστήριο, ακολούθησε η προδοσία και η σύλληψίς Του.

    Καυχήθηκε και ο Απόστολος Πέτρος, όταν τους προέλεγε για το Πάθος Του, ότι κι αν όλοι Σε αρνηθούν, εγώ ποτέ δεν θα το κάνω αυτό σε Σένα. Εκόμπασε, διότι ενόμιζε ότι με τον ζήλο, που τον διεκατείχε και την ανθρώπινη δύναμη, θα έβγαινε παλληκάρι.
    Κι όμως είδε, ότι δεν ήταν ούτε σαν ένα φύλλο φθινοπωρινό. Δεν αρνήθηκε το Χριστό μπροστά σ’ ένα τύραννο, αλλά σε μία παιδίσκη, σ’ ένα μικρό κορίτσι.
    «Ουκ οίδα τον άνθρωπο». Εσύ δεν είσαι, Πέτρε, που εκόμπαζες, πως δεν θα Τον αρνηθής ποτέ; Και τώρα, που είναι δίπλα σου και Τον χλευάζουν, Τον ραπίζουν, Τον μαστιγώνουν, Τον συκοφαντούν, δεν έχεις την δύναμη να πεις ότι Τον γνωρίζεις;
    Και ο αλέκτωρ εφώνησε και εμνήσθη ο Πέτρος τα λόγια του Κυρίου και εξήλθε και εθρήνησε με βαθειά μετάνοια για την αμαρτία του!
    Βλέπετε πόσο ο άνθρωπος είναι φθηνός; Σήμερα φαίνεται δυνατός κι αύριο είναι τελείως ανίσχυρος, όταν δεν τον επισκιάσει η δύναμις του Χριστού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή