ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ
ΛΟΓΟΣ ΕΓΚΩΜΙΑΣΤΙΚΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΜΑΡΤΥΡΑ ΙΟΥΛΙΤΤΑ
Ο σκοπός αυτής της εκκλησιαστικής συνάξεως είναι το κήρυγμα προς τιμήν της μακαρίας μάρτυρος. Σας καλέσαμε και σας συγκεντρώσαμε σήμερα διότι η σημερινή ημέρα αποτελεί υπόμνηση του μεγάλου αγώνα και μαρτυρίου που έδωσε μέσα σε γυναικείο σώμα η πιο μακάρια από τις γυναίκες, η Ιουλίττα. Ο αγώνας της υπήρξε γενναιότατος, προκαλώντας τεράστια έκπληξη τόσο σε όσους ήταν τότε παρόντες στο θέαμα, όσο και σε όσους το έμαθαν αργότερα από τις διηγήσεις των αυτοπτών μαρτύρων — αν βέβαια ταιριάζει να αποκαλούμε κανείς «γυναίκα» εκείνη που με το μεγαλειώδες φρόνημα της ψυχής της κατάφερε να κρύψει την αδυναμία της γυναικείας φύσης.
Ο κοινός μας αντίπαλος, ο διάβολος, που καυχιόταν για εκείνα τα μεγάλα κατορθώματα, ότι δηλαδή θα σείσει ολόκληρη την οικουμένη και θα την κυριεύσει σαν φωλιά πουλιών, και θα μαζέψει τις πόλεις σαν παρατημένα αυγά και θα τις ερημώσει [βλ. Ησ.10,14: «Καὶ σείσω πόλεις κατοικουμένας καὶ τὴν οἰκουμένην ὅλην καταλήψομαι τῇ χειρὶ ὡς νοσσιὰν καὶ ὡς καταλελειμμένα ὠὰ ἀρῶ, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς διαφεύξεταί με ἢ ἀντείπῃ μοι (:Και θα αναταράξω πόλεις κατοικημένες και με το χέρι μου θα κατακτήσω όλη την οικουμένη· όπως αρπάζει κανείς μέσα από την φωλιά πουλιών τα εγκαταλελειμμένα αυγά τους, έτσι θα αρπάξω και εγώ τα πλούτη της γης. Και κανείς δεν θα μπορέσει να μου ξεφύγει, κανείς δεν θα τολμήσει να μου φέρει αντιρρήσεις στο σχέδιό μου)»], έχει πάρα πολύ πληγωθεί και ηττηθεί από τη γυναικεία αρετή. Διότι όταν επιχείρησε, στον καιρό του πειρασμού, να αποδείξει ότι εκείνη δεν θα μπορούσε εξαιτίας της φυσικής αδυναμίας του γυναικείου φύλου να διαφυλάξει μέχρι το τέλος την πίστη της στον Θεό, την βρήκε με την δοκιμασία να είναι πιο γενναία απ’ ό,τι επέβαλλε η φύση της και να καταφρονεί τόσο πολύ τις φοβέρες του, όσο αυτός έλπιζε να την φοβερίσει με τα δεινά
