Ὡς γνήσιο ἑρμηνεύεται ἀπὸ τοὺς Πατέρες, καὶ μάλιστα ἀπὸ τὸν ἱερὸ Χρυσόστομο, τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ νέου τοῦ Εὐαγγελίου τῆς ΙΒ’ Κυριακῆς Ματθαίου (ιθ’ 16-24), ποὺ ρωτάει τὸν Κύριο: «τί ἀγαθὸν ποιήσω, ἵνα ἔχω ζωὴν αἰώνιον;» (ὅ. π., ιθ’ 16). Καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς Μᾶρκος, ποὺ ἀναφέρεται στὸ ἴδιο γεγονός, σημειώνει ὅτι «ὁ Ἰησοῦς ἐμβλέψας αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτόν.» (Μάρκ., ι’ 21).
Δὲν εἶναι, πράγματι, σύνηθες νὰ ἔχῃ ἕνας νέος ἄνθρωπος προοπτικὴ αἰωνιότητος καὶ νὰ διατυπώνῃ τὴν «ἀγωνία» του γιὰ τὸ πῶς θὰ κερδίσῃ τὴν αἰώνιο ζωή. Ἄλλα ζητήματα ἀπασχολοῦν ἀνέκαθεν τοὺς περισσότερους νέους, πιὸ ἀνούσια καὶ λιγότερο σημαντικά. Ὁ Κύριος σπεύδει νὰ ἀξιοποιήση τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ ὡς ἄνω νέου, ποὺ τὸν θεωρεῖ ἁπλῶς ἀγαθὸ διδάσκαλο, τοῦ ἐπισημαίνει τὴν θεϊκή του ἰδιότητα («...οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός») καὶ τὸν συμβουλεύει: «τήρησον τὰς ἐντολάς, εἰ θέλεις εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν.» (Ματθ., ιθ’ 17), ἐννοῶντας τὴν αἰώνιο ζωή, τὴν μόνη ἀληθινή.
Ὁ νέος ἀναρωτιέται, ὅπως εἶναι φυσικό, «ποίας» ἀπὸ τὶς ἑκατοντάδες ἐντολὲς ποὺ διέθετε ὁ μωσαϊκὸς νόμος νὰ τηρήση. Ὁ Κύριος, παιδαγωγικῷ τῷ τρόπῳ, στὴν ἀπάντησή του δίνει ἔμφαση στὶς κοινωνικὲς ἀρετές. Ξεκινάει ἀπὸ τὶς πιὸ μικρὲς καὶ ἀπὸ τὸ τί δὲν θὰ πρέπει νὰ κάνῃ κάποιος («οὐ φονεύσεις, οὐ μοιχεύσεις, οὐ κλέψεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις»), καὶ πηγαίνοντας κλιμακωτὰ στὶς περισσότερο κοινωνικὲς τὸν προτρέπει: «τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν.» (Ματθ., ιθ’ 18-19).
Ἀφήνει σκοπίμως, βεβαίως, στὸ τέλος τὴν ἐντολή «ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν», διότι, ὡς παντογνώστης ποὺ εἶναι, γνωρίζει ὅτι σ’ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ σημεῖο ὑστερεῖ ὁ νέος τοῦ Εὐαγγελίου καὶ θέλει νὰ τὸν βοηθήσῃ νὰ διαπιστώσῃ τὴν δυσκολία του, μήπως καὶ τὴν ἀντιπαρέλθει.
Πράγματι, ὁ νέος, πού –πρὸς τιμή του- ἔχει τηρήσει ὅλες τὶς ἐντολὲς τοῦ παλαιοῦ νόμου «ἐκ νεότητός του», ἀναρωτιέται τί ἄλλο χρειάζεται νὰ κάνῃ: «Τί ἔτι ὑστερῶ;» (Ματθ., ιθ’ 21). Φαίνεται ὅτι κατὰ βάθος νοιώθει καὶ ὁ ἴδιος τὴν ὑστέρησή του, γι’ αὐτὸ ὁ Κύριος τὸν συμβουλεύει: «εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι.»
Ἡ συμβουλή Του αὐτὴ ἔκανε τὸν κατὰ τ’ ἄλλα πρόθυμο νέο νὰ ἀπέλθῃ «λυπούμενος· ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά.» (Ματθ., ιθ’ 21-22) καὶ δὲν ἦταν διατεθειμένος νὰ τὰ θυσιάσῃ γιὰ τοὺς ἀδελφούς του· τὸ μεγάλο πάθος του γιὰ τὰ κτήματά του, ὅπως τὰ θεωροῦσε, ξεπερνοῦσε τὸν ἐπίσης μεγάλο (;) πόθο του γιὰ τὴν σωτηρία.
Ὅσοι, πάντως, σπεύδουμε νὰ κακοχαρακτηρίσουμε τὸν νέο μας γιὰ τὴν στάση του αὐτήν, καλὸ εἶναι νὰ ἀναρωτηθοῦμε οἱ ἴδιοι μήπως καὶ ἐμεῖς ὑστεροῦμε στὴν ἐφαρμογὴ τῆς καινῆς ἐντολῆς τῆς ἀγάπης πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν συν-αδελφό μας, ἐξ αἰτίας κάποιου δικοῦ μας πάθους, ποὺ μᾶς ἐμποδίζει νὰ γίνουμε «τέλειοι», ὁλοκληρωμένοι κατὰ Χριστόν.
Πόσοι ἀπὸ ἐμᾶς, λ.χ., δὲν προτιμᾶμε τὸν χρυσὸ παρὰ τὸν Χριστό; Πόσοι ἀπὸ ἐμᾶς δὲν ἐμπιστευόμαστε τοὺς ἑαυτούς μας στοὺς κάθε λογῆς ἐπιγείους «θεούς» καὶ «σωτῆρες», παραβλέποντας τὸν μόνο Παντοδύναμο Σωτῆρα Χριστό; Πόσοι ἀπὸ ἐμᾶς, ἐπίσης, παρασυρόμαστε ἀπὸ τὶς δόξες καὶ τὶς ἡδονὲς τοῦ κόσμου τούτου, λησμονῶντας τὸν πρωταρχικό μας στόχο, ποὺ εἶναι ἡ ἀπόκτηση τῆς αἰωνίου ζωῆς, κατὰ τὸν λόγο τοῦ Κυρίου μας: «ζητεῖτε πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ...» Καὶ πόσες ἄλλες ἀμέλειες καὶ παραβλέψεις μπορεῖ ὁ καθένας μας νὰ ἐπισημάνῃ γιὰ τὸν ἑαυτό του!
Γι’ αὐτὸ ὁ Κύριος, διαβλέποντας τὸ ξεχωριστὸ πάθος τοῦ καθενός μας, ποὺ τὸν ἐμποδίζει νὰ βρῇ τὸν ἀληθινό του προορισμό, ποὺ εἶναι ἡ βασιλεία Του, διαπιστώνει μὲ νόημα: «...εὐκοπώτερόν (=εὐκολώτερο) ἐστι κάμηλον διὰ τρυπήματος ραφίδος διελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν.» Εἰδικὰ γιὰ τοὺς πλουσίους, τὸ νὰ εἰσέλθουν στὴν βασιλεία τῶν οὐρανῶν εἶναι δυσκολώτερο καὶ ἀπὸ τὸ νὰ περάσῃ ἕνα χοντρὸ σκοινί («κάμηλος») μέσα ἀπὸ βελόνα!
Καὶ ἐπειδὴ οἱ Ἰουδαῖοι εἴχανε σὲ πολὺ μεγάλη ὑπόληψη τοὺς πλουσίους, θεωρῶντας ὅτι ὁ Θεὸς τοὺς εὐνοεῖ μὲ τὴν δωρεὰ τοῦ πλούτου πρὸς αὐτούς, οἱ μαθητὲς τοῦ Κυρίου ἀναρωτιοῦνται εὔλογα: Ἐὰν δὲν σωθῇ ὁ πλούσιος –γενικῶς, ὁ κάθε πλούσιος-, ποὺ τὸν ἔχει εὐλογήσει ὁ Θεὸς μὲ τὰ ἀγαθά Του, τότε «τίς ἄρα δύναται σωθῆναι;» Ὁ Κύριος ἀπαντᾶ μὲ νόημα: «τὰ ἀδύνατα παρ’ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῶ ἐστίν.» (Ματθ., ιθ’ 24-26), γιὰ νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο γιὰ ἐμᾶς τοὺς ἀδύναμους καὶ ἁμαρτωλοὺς ἀνθρώπους εἶναι ἀνέφικτο, γιὰ τὸν Θεὸ εἶναι κατορθωτό. Στὴν πραγματικότητα, μόνον Ἐκεῖνος, ὁ ἀγαθὸς Θεός, μπορεῖ νὰ σώσῃ τὸν ἄνθρωπο, διότι μόνον Ἐκεῖνος θυσιάστηκε γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου.
Σὲ ὅ τι ἀφορᾶ, συγκεκριμένα, τὴν εὐλογία ποὺ δίνει ὁ Θεὸς στοὺς ἀνθρώπους μὲ τὴν δωρεὰ τοῦ πλούτου, ὁ Κύριος μοιάζει νὰ ἀπαντᾷ στοὺς μαθητές Του καὶ μέσῳ αὐτῶν στοὺς Ἰουδαίους, γενικά, ὅτι ἡ εὐλογία αὐτὴ παραμένει, μόνον ὅταν ὁ πλοῦτος ἀποκτᾶται μὲ τίμιο τρόπο καί, παράλληλα, δαπανᾶται –καὶ δὲν σπαταλᾶται- ὀρθῶς, γιὰ τὴν βοήθεια τῶν ἀναγκεμένων ἀδελφῶν. Σὲ διαφορετικὴ περίπτωση, ἡ εὐλογία χάνεται!
Γι’ αὐτὸ συμβουλεύει κατάλληλα τὸν νέο: «Πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν τῷ οὐρανῷ» (ὅ. π., 21), γιὰ νὰ τὸν βοηθήσῃ νὰ μὴν χάσῃ τὴν εὐλογία ποὺ ἔλαβε ἀπὸ τὸν Θεό. Ἡ προοπτικὴ αἰωνιότητος ποὺ τοῦ προσφέρει ὁ Κύριος («ἕξεις θησαυρὸν ἐν τῷ οὐρανῷ») δὲν συγκινεῖ τὸν νέο τοῦ Ευαγγελίου, διότι νικιέται ἀπὸ τὸ πάθος του γιὰ τὰ χρήματα, ποὺ εἶναι πιὸ ἰσχυρό. Ἐπιπλέον, δὲν εἶναι, ὡς φαίνεται, σὲ θέση νὰ ἀντισταθμίσῃ μέσα του τὰ ὀφέλη μιᾶς τέτοιας μεγάλης, πράγματι, θυσίας.
Καὶ ὅμως! Αὐτὴ ἡ μεγάλη θυσία, ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὸ πάθος του, εἶναι ἡ βασικὴ προϋπόθεση, γιὰ νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν Κύριο, ποὺ τοῦ ἀπευθύνει ἀνοικτὴ πρόσκληση: «δεῦρο, ἀκολούθει μοι» (ὅ. π.). Ἡ δυσκολία τοῦ νέου νὰ ἀνταποκριθῇ ἐπιβεβαιώνει τὴν διαπίστωση τοῦ Κυρίου γιὰ τὴν ὄντως δυσκολία κάθε ἀνθρώπου νὰ ἀπεξαρτηθῇ ἀπὸ τὰ λογῆς πάθη του καὶ νὰ τὸν ἀκολουθήσῃ ἀπερίσπαστος στὴν οὐρανόδρομη πορεία Του.
Εἶναι ἀλήθεια ὅτι χρειάζεται νὰ καταβάλῃ κανεὶς μιὰ πραγματικὰ ἡρωϊκὴ προσπάθεια, γιὰ νὰ ἐγκαταλείψῃ τά «ἀγαθά» τοῦ κόσμου τούτου, λέγε καλύτερα τὰ πάθη καὶ τὶς ἀδυναμίες του, μὲ κορυφαία τὴν φιλαυτία, τὴν φιλαργυρία καὶ τὴν φιλοδοξία. Ἐὰν δὲν τὰ ἐγκαταλείψῃ, πάντως, δὲν μπορεῖ νὰ κερδίσῃ τὴν ἐλευθερία του καί, κοντὰ σ’ αὐτήν, τὸ μεγαλύτερο ἀγαθό, τὴν αἰώνια ζωή.
Ἂς ἔχουμε, τοὐλάχιστον, τὸν οὐράνιο αὐτὸν πόθο, ὅπως ὁ νέος τοῦ Εὐαγγελίου, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν ἤμαστε οὔτε ἐμεῖς, πρὸς τὸ παρόν, διατεθειμένοι νὰ κάνουμε μεγάλες θυσίες. Ποῦ ξέρουμε; Μπορεῖ, κάποια στιγμή, μὲ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ τὴν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νὰ κατορθώσουμε νὰ ὑπερνικήσουμε τὶς δυσκολίες καὶ τὰ πάθη μας καὶ νὰ ἀγωνιστοῦμε, γιὰ νὰ ἀποκτήσουμε τὸ μεγαλύτερο καὶ ἀνεκτίμητο δῶρο τῆς σωτηρίας, ποὺ μᾶς χάρισε ὁ Κύριος μὲ τὴν ἀγαπητική Του θυσία πάνω στὸν Σταυρὸ καὶ μὲ τὴν λυτρωτική Του Ἀνάσταση. Σ’ Αὐτὸν ἀνήκει ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν! Γένοιτο!
____________________________
Πηγές:
-Ἡ Καινὴ Διαθήκη, Τὸ πρωτότυπο κείμενο μὲ νεοελληνικὴ μετάφραση, Ἀποστολικὴ Διακονία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἔκδοση Ι’, Ἀθήνα 2011.
.-Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Ἅπαντα τὰ ἔργα, Πατερικὲς ἐκδόσεις «Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς» (ΕΠΕ), Ἔκδ. οἶκος «Τὸ Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1990, τόμος 11Α, Ὑπόμνημα στὸν Εὐαγγελιστὴ Ματθαῖο, ὁμιλία ΞΓ΄, σελίδες 208-233.
- Ἁγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Ὁμιλίες Ε’, Κυριακοδρόμιο Β’, μτφ-ἐπιμέλεια, Πέτρου Μπότση, Ἀθήνα 2013.
-https://greekdownloads3.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/08/in-matthaeum.pdf=
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου