Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΝ ΤΗΣ ΑΠΙΣΤΙΑΣ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 27-8-2000]
(Β420), έκδ. β΄
Σήμερα, αγαπητοί μου, ο ευαγγελιστής Ματθαίος μάς διηγείται το περιστατικό ενός σεληνιαζομένου νέου που οδηγήθηκε εις τον Κύριον να τον θεραπεύσει, αφού προηγουμένως εδοκίμασαν, αλλά ανεπιτυχώς οι μαθηταί Του.
Αλλά ας δούμε πρώτα, με απλή μετάφραση, τι αναφέρει ο ιερός Ευαγγελιστής: «Όταν μετά την κάθοδόν τους από το όρος Θαβώρ, ο Κύριος και οι τρεις μαθηταί έφθασαν στο πλήθος, τον πλησίασε ένας άνθρωπος και αφού γονάτισε μπροστά του Του είπε: ‘’Κύριε, ελέησε το παιδί μου, γιατί σεληνιάζεται και υποφέρει. Πολλές φορές πέφτει στο νερό και πολλές φορές πέφτει στη φωτιά. Τον έφερα στους μαθητάς σου, αλλά δεν μπόρεσαν να τον θεραπεύσουν’’. Και τότε ο Ιησούς απήντησε: ‘’Ὦ γενεὰ ἄπιστη καὶ διεστραμμένη · έως πότε θα είμαι μαζί σας; Έως πότε θα σας ανέχομαι; Φέρτε τον εδώ’’. Και επέπληξεν το δαιμόνιον ο Ιησούς και εβγήκε από τον νέον. Και τότε οι μαθηταί πλησίασαν ιδιαιτέρως τον Κύριον και Του είπαν: ‘’Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να βγάλομε το δαιμόνιον;». Και ο Κύριος τους απήντησε: ‘’Για την ολιγοπιστία σας. Σας βεβαιώνω, αν έχετε πίστη σαν ένα σποράκι σιναπιού σε μέγεθος και δύναμη, θα λέτε σε αυτό το βουνό, πήγαινε από εδώ εκεί και θα πηγαίνει. Και κανένα πράγμα δεν θα είναι αδύνατο για σας. Αυτό το γένος των δαιμόνων δεν βγαίνει παρά με προσευχή και νηστεία’’».
Το κεντρικό σημείο, αγαπητοί μου, που σας διάβασα την απόδοση, μετάφραση της ευαγγελικής περικοπής, είναι η μη δυνατότητα των μαθητών να θεραπεύσουν το δαιμονισμένο αυτό παιδί. Η μη δυνατότητα· που δεν μπόρεσαν να θεραπεύσουν. Κι αυτή η μη δυνατότητα χαρακτηρίζεται από αυτόν τον ίδιον τον Κύριον ως απιστία. Λέγει ο Ζιγαβηνός: «Πίστιν λέγει νῦν οὐ περὶ τοῦ εἶναι Αὐτὸν Θεόν, ἀλλὰ τὴν περὶ τοῦ ποιεῖν σημεῖα». «Εδώ», λέει, «δεν έχετε πίστη». «Δεν εννοεί, λέει, την πίστιν στην ύπαρξη του Θεού, αλλά ότι δεν μπορείτε να κάνετε ένα θαύμα».
Πράγματι, ο Κύριος είχε ήδη δώσει εις τους μαθητάς Του την εξουσία κατά πνευμάτων ακαθάρτων. Γιατί, λοιπόν, εδίστασαν, αφού ο Κύριος τούς έδωσε αυτήν την εξουσίαν; Τι τους είπε; «Ἀσθενοῦντας θεραπεύετε, λεπροὺς καθαρίζετε, νεκροὺς ἐγείρετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε». Όταν είπε αυτά ο Κύριος, τους έδωσε εξουσία. Τώρα γιατί αμφισβητούν αν έχουν την εξουσία αυτή; Κι όταν επέστρεψαν από μία αποστολή, είπαν με χαρά στον Κύριο –έστειλε και τους δώδεκα και τους εβδομήκοντα: «Κύριε, καὶ τὰ δαιμόνια», λέει, «ὑποτάσσεται ἡμῖν ἐν τῷ ὀνόματί Σου», μας λέει το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. «Ακόμα και τα δαιμόνια υποτάσσονται μόνο γιατί θα κάνομε χρήση του ονόματός Σου». Τώρα, λοιπόν, γιατί; Τι έπαθαν τώρα οι μαθηταί; Δεν μπορούν να φυγαδεύσουν το δαιμόνιο εις αυτόν τον νέον;
Πράγματι έδειξαν απιστία, αγαπητοί μου. Όπως τους παρατήρησε και τους χαρακτήρισε ο Κύριος. Αλλά γιατί; Ο ευαγγελιστής Μάρκος μας διηγείται: «Καὶ ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶδε ὄχλον πολὺν περὶ αὐτοὺς καὶ γραμματεῖς συζητοῦντας αὐτοῖς - δηλαδή «τοῖς μαθηταῖς»-, καὶ ἐπηρώτησε τοὺς γραμματεῖς· Τί συζητεῖτε πρὸς ἑαυτούς;». «Όταν», λέει, «επέστρεψε ο Κύριος από το όρος της Μεταμορφώσεως, βρήκε πολύν όχλον». Κρατήσατέ το αυτό. Οι μαθηταί –επιτρέψατέ μου την λέξη- μπλοκαρίστηκαν. Επειδή ήταν πολύς όχλος. Και ακόμη τι λέγει εδώ; Οι Γραμματείς να συζητούν με τους μαθητάς. Και ακόμη οι Γραμματείς και μεταξύ τους συζητούσαν. Και τους λέει ο Κύριος: «Τι κουβεντιάζετε μεταξύ σας;». Εδώ υπάρχει η απάντησις. Σ’ αυτό το σημείον. Κρατήσατέ το. Θα μας χρειαστεί. Θα το δούμε στο υπόλοιπο θέμα μας.
Οι εννέα μαθηταί -οι τρεις ήταν με τον Κύριο στο όρος Θαβώρ- περιεκυκλώθησαν από πολύ κόσμο. Και έδειξαν μία δειλία περί το αποτέλεσμα της θεραπείας: «Θα μπορέσομε άραγε; Κόσμος πολύς μας βλέπει. Κι αν ντροπιαστούμε; Κι αν ντροπιάσομε και τον διδάσκαλό μας;». Εκεί μπλοκαρίστηκαν. Είναι αυτό που παθαίνομε, αγαπητοί μου, όταν βρισκόμαστε μπροστά σε κόσμο. Βγάζομε ένα παιδάκι να πει το ποίημά του και το ξεχνάει αμέσως, όταν είναι κόσμος πολύς. Κ.ο.κ. Κάτι παθαίνομε, κάτι παθαίνομε στην παρουσία ενός πολύ κόσμου.
Αν θέλετε, ήταν μία ομολογία αδυναμίας του Διδασκάλου. Στην πραγματικότητα ήταν αυτό. Σε τούτο βέβαια συνέβαλε η πιθανώς κριτική ή και η ειρωνική, ακόμη, στάσις των Γραμματέων. Θα τους κορόιδευαν οι Γραμματείς. Αχ αυτή η κριτική του κόσμου! Αχ, αυτή η ειρωνεία του κόσμου, που μας αφαιρεί την ομολογίαν εις Χριστόν! Εκεί όλα τα χάνομε. Πάλι μία ψυχολογική εμπλοκή βλέπει, εδώ, κανείς των αμορφώτων, βέβαια, Αποστόλων προς τους μορφωμένους Γραμματείς. «Εμείς; Ποιοι είμαστε; Πώς θα μιλήσουμε; Εμείς, οι αμόρφωτοι;». Γι’αυτό ο Κύριος τους ρώτησε τι συζητούσαν μεταξύ τους οι Γραμματείς. Ήταν ένας έμμεσος, αυστηρός έλεγχος προς αυτούς. Οι Γραμματείς, είναι γνωστό, και οι Φαρισαίοι, είχαν μίαν παρρησίαν. Έκαναν τον έξυπνο. «Είμαστε οι αγιότεροι του Ισραήλ. Είμαστε οι πιο μορφωμένοι απ’ όλους». Και είχαν ένα αίσθημα υπεροχής. Σ’ αυτό μπροστά το αίσθημα της υπεροχής οι μαθηταί, αγαπητοί μου, τρόμαξαν. «Εμείς τι θα κάνομε;». Είναι αυτό που λέει ο λαός: «Εδώ καράβια χάνονται κι εσείς, παλιόβαρκες, που πάτε;».
Θα έπρεπε, ακόμη, οι μαθηταί, εφόσον ήσαν εννέα, να αλληλοενισχύοντο. Ούτε αυτό το έκαναν. Προσέξτε, γιατί αυτά τα πράγματα αφορούν εμάς. Γράφτηκαν για μας. Είναι η αδράνεια της ομάδος. Ή η ομαδική δειλία· που πιάνει πολλές φορές τους ανθρώπους· και που πολύ εύκολα, ξέρετε, μεταδίδεται. Αυτό είναι το δυστύχημα. Ξέρετε, οι Εβραίοι όταν είχαν μία επιστράτευση για μια πολεμική σύρραξη, μάζευαν, βέβαια, πολλούς άνδρες στρατιώτες. Αν κάπου διέκριναν έναν δειλόν, τον έστελναν στο σπίτι του. Γιατί; Διότι εφοβούντο μήπως αυτός ο δειλός οπισθοχωρούσε και παρέσυρε και τους άλλους. Βλέπετε, λοιπόν, ότι η δειλία είναι μεταδοτική. Και πρέπει πάρα πολύ να την προσέχομε.
Όλη αυτή η ψυχολογική εμπλοκή, αγαπητοί, είχε σαν αποτέλεσμα την παρεμπόδιση εκδηλώσεως του χαρίσματος που είχαν πάρει από τον Κύριον να θεραπεύουν, να διώχνουν δαιμόνια κ.ο.κ. Δηλαδή εμφάνισαν οι μαθηταί αυτό το φαινόμενο της απιστίας.
Αυτό το πάθημα των μαθητών, αγαπητοί, είναι ένα πάρα πάρα πολύ καλό μάθημα δικό μας. Γιατί κι εμείς, όπως σας είπα, παθαίνομε ανάλογη εμπλοκή. Χτυπάει η καμπάνα, είσαι με μία παρέα, παίρνω το πιο στοιχειώδες, πάντα, όταν ήσουν μόνος, ακόμη και στο δωμάτιό σου, έκανες τον σταυρό σου, όταν άκουγες την καμπάνα της ενορίας σου. Τώρα που είσαι μαζί με τους άλλους, δεν κάνεις τον σταυρό σου. Να ‘το. Και τι είναι; Ένας απλός σταυρός. Τι είναι; Ομολογία! Μες στο λεωφορείο, περνάμε μια εκκλησία, πάντα κάναμε τον σταυρό μας· τώρα δεν κάνομε τον σταυρό μας. Ή θα κάνομε τον σταυρό μας, πόσες φορές σας το έχω πει και το ξέρετε, μέσα από το σακάκι μας θα κάνομε τον σταυρό μας. Γιατί; Γιατί δειλιάζομε μπροστά στον κόσμο. Τι θα πει ο κόσμος. «Α, αυτός είναι θρησκόληπτος». Άστε δε, όταν αποδίδουν τον τίτλον «θρησκόληπτος», βεβαίως δεν ακριβολογούν. Διότι το να κάνεις τον σταυρό σου δεν είναι μία θρησκοληψία. Ξέρετε τι είναι η θρησκοληψία; Είναι απλώς μία νοσηρή, αρρωστημένη μορφή θρησκευτικότητος. Τίποτε άλλο. Αυτό είναι. Και οι άνθρωποι οι άσχετοι του κόσμου, μπερδεύουν την θρησκευτικότητα με την θρησκοληψία. Και λένε, όπου δουν εκδηλώσεις θρησκευτικές, λένε: «Αυτοί είναι θρησκόληπτοι. Κρατάνε εικόνες. Αυτοί είναι θρησκόληπτοι». Κ.ο.κ. Δεν ξέρουνε δηλαδή. Μάλιστα, αν κανείς έχει κάποιον τέτοιον δίπλα του, αν του κάνει έλεγχο: «Ξέρεις τι θα πει θρησκόληπτος;» θα τον κολλήσει στον τοίχο. Κι αν είναι κι άλλοι, θα τον ντροπιάσει. Θα τον βγάλει αγράμματον, μάλιστα, αν το θέλετε. Μη διστάζομε, αγαπητοί μου, είναι η εποχή που πρέπει να δείχνομε αντίσταση. Και να μην αφήνομε τους άλλους να μας χαρακτηρίζουν, όπως μας χαρακτηρίζουν.
Αντί, λοιπόν, να ομολογήσομε ή να ενεργήσομε, τι κάνομε; Σιωπούμε. Και τότε πώς λεγόμαστε; Κατά την έκφραση, τον χαρακτηρισμό του Κυρίου. «Άπιστοι»! Ή «ολιγόπιστοι», αν το θέλετε. Γι’αυτό το φαινόμενο της απιστίας, κάτι μπορούμε να πούμε. Επιτρέψατε, λοιπόν, να κάνομε μία προσέγγιση και μία περισσοτέρα ανάλυση.
Τι είναι απιστία; Απ΄ό,τι είδαμε, η απιστία δεν είναι αθεΐα. Άλλο είναι ο άθεος και άλλο είναι ο άπιστος. Αλλά μία κατάσταση ανεπαρκούς πίστεως. Θα το ξαναπώ. Ανεπαρκούς πίστεως. Αυτή είναι η απιστία. «Τὸ δὲ ἀπιστῆσαι –λέει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς- διστάσαι ἐστὶ καὶ μεριστῆναι». «Να διστάσεις για μια στιγμή». Ακούστε. Θυμόμαστε το περίφημο, θαυμάσιο… περίπτωση του Αποστόλου Πέτρου: «Αν είσαι», λέει, «Κύριε, πες μου να έρθω να σε βρω». Που ο Κύριος περπατούσε εις τα κύματα. «Έλα» του λέει ο Κύριος. Κι άρχισε ο Πέτρος να περιπατεί επί των κυμάτων. Μπαίνει αμέσως ένας ορθολογισμός: «Περπατάω επί των κυμάτων;». Τι σημαίνει αυτό; Ήρθε εκείνη την ώρα και ένα κύμα, που ήταν φουρτουνιασμένη η λίμνη, έπεσε επάνω στον Απόστολο Πέτρο, κι άρχισε να βυθίζεται. Έφυγε η πίστις και άρχισε να βυθίζεται. «Εἰς τί ἐδίστασας –χαρακτηρισμός τώρα του Κυρίου-, ὀλιγόπιστε;». Αυτό είναι η απιστία εδώ πέρα. Όχι η καθολική απιστία, δεν πιστεύω απολύτως τίποτε. Όχι.
Αλλά και στον Θωμά, την επομένη Κυριακή της Αναστάσεως, που εκείνος είχε πει: «Α, αν δεν βάλω τον δάκτυλό μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων δεν θα πιστέψω» κ.λπ. κ.λπ. «Εσείς λέτε ότι ανεστήθη ο Χριστός, Τον είδατε. Δεν σας πιστεύω». Ο Κύριος ήταν παρών. Αλλά ήταν αόρατος. Είναι ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών. Προσέξτε, και με την ανθρωπίνη Του φύση. Όχι μόνο ως Θεός Λόγος. Αλλά και με την ανθρωπίνη Του φύση. Στη Θεία Λειτουργία το λέμε σε μία ευχή: «Συ που είσαι, Κύριε, παρών. Ναι, είσαι παρών. Και σ’ αυτήν την Εκκλησία και στου χωριού την Εκκλησία και παντού. Είσαι παρών». Με την ανθρωπίνη φύση, το ξαναλέγω. Να το πω κι έτσι θεολογικά: «Ἕνεκα τῆς ὑποστατικῆς ἑνώσεως». «Επειδή η ανθρωπίνη φύσις είναι ηνωμένη με την θείαν φύσιν· η οποία θεία φύσις, φυσικά, είναι πανταχού παρούσα». Και τι είπε εις τον Θωμά; «Μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός». Ο Θωμάς ήταν εκλεκτή ψυχή. Δεν το χωρούσε το μυαλό του. Δηλαδή κάποια στιγμή ορθολόγισε. Δεν το χωρούσε αυτό. Και του είπε ο Κύριος «να γίνεσαι πιστός και όχι άπιστος».
Αλλά ποια είναι τα αίτια αυτής της απιστίας; Πρώτον. Είναι η αμαρτία, που αρνείται εκλεκτικά κάποια δόγματα της πίστεως. Ή μέρη της διδασκαλίας του Χριστού. Ένα παράδειγμα θα σας πω: «Πιστεύω στον Θεό. Πιστεύω ότι ο Χριστός είναι ο Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος. Αλλά δεν μπορώ να πιστέψω στην κόλαση». Ρωτήσατέ το στο περιβάλλον σας και θα το δείτε άφθονο αυτό. «Δεν πιστεύω στην κόλαση». Και μάλιστα το δικαιολογούν και θεολογικά. Για να μην πω και θεολόγοι ακόμα μετέρχονται αυτό το επιχείρημα. «Είναι δυνατόν ποτέ –πάλι ορθολογισμός- ο Θεός που είναι όλος αγάπη, να μας πάει στην κόλαση;». Ορθολογισμός. Μα το εβεβαίωσε ο Ίδιος! Έτσι, λοιπόν, τι έχομε; Μίαν εκλεκτικήν επιλογήν από το Ευαγγέλιο: «Αυτό το δέχομαι, εκείνο δεν το δέχομαι».
Ακόμα λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης: «Πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ». «Φοβάται ὁ φαῦλα πράσσων. Εκείνος που κάνει τα όχι σωστά, να ομολογήσει κάτι, γιατί; Γιατί απλούστατα ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα του. Να μην ελεγχθούν –είναι αττική σύνταξις- τα έργα του». Δηλαδή; «Εγώ είμαι αμαρτωλός άνθρωπος. Άμα αποδεχθώ ότι υπάρχει κόλασις, τότε τι παθαίνω;». Φτωχέ, φτωχέ άνθρωπε, φτωχέ άνθρωπε! Με το να αρνηθείς εσύ κάτι, υποκειμενικά, αυτό αυτομάτως καταργείται αντικειμενικά; Με το να πεις δεν υπάρχει κόλασις, η κόλασις καταργείται αντικειμενικά; Τόσο ανόητος είναι ο άνθρωπος.
Δεύτερον. Η δειλία κλονίζει την πίστιν. Ό,τι έπαθαν οι μαθηταί. Και δίδει μία εικόνα απιστίας. Σας λέω ό,τι έπαθαν οι μαθηταί. Οι εννέα μαθηταί.
Τρίτον. Είναι η άγνοια του περιεχομένου της πίστεως. Κι έτσι δημιουργείται μια απιστία. Όταν δεν έχω επαρκή γνώση, είναι πάρα πολύ φυσικό να παρουσιάζω έλλειψιν πίστεως. Δεν λέει ο Απόστολος Παύλος στους Κορινθίους: «Ἀγνωσίαν Θεοῦ τινὲς ἔχουσι· πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω». «Μερικοί», λέει, «από σας έχετε αγνωσίαν Θεού. Δεν έχετε, δηλαδή, ολοκληρωμένη γνώση περί Θεού». Το είπε αυτό στην περίπτωση της αναστάσεως των νεκρών. Δηλαδή αδυνατεί ο Θεός τάχα να αναστήσει τους νεκρούς; Εδώ μας έκανε εκ του μηδενός! Έκανε το σύμπαν εκ του μηδενός. Και εκ του είναι, εκ της υπάρξεως, δεν μπορεί να μας αναστήσει πάλι; Είναι ανεπάρκεια γνώσεως. Και μάλιστα εδώ, συγκεκριμένη περίπτωση, ανεπάρκεια γνώσεως της δυνάμεως του Θεού.
Κι ένα τέταρτον Ο εκλεκτικός ορθολογισμός. Ένα υποκειμενικό κατασκεύασμα δηλαδή της πίστεώς μας: «Αυτά θέλω να δέχομαι, αυτά θέλω να μην δέχομαι». Και μάλιστα τυπική περίπτωσις ξέρετε ποια είναι; Θα την έχετε ακούσει: «Πιστεύω», λέει, « κατά τον τρόπο μου». -«Έλα στην εκκλησία, άνθρωπέ μου». -«Μην νομίσεις ότι αν δεν έρχομαι στην εκκλησία, δεν πιστεύω». Σου λέει ο άλλος: «Πιστεύω αλλά κατά τον τρόπο μου». Ταλαιπωρία, ταλαιπωρία! Εδώ βλέπετε μίαν πίστιν εκλεκτικήν· η οποία φυσικά δεν σώζει. Είναι πάρα πολύ φυσικό.
Αυτή η απιστία εμφανίζεται με τις εξής, αγαπητοί μου, μορφές. Πρώτη μορφή: Κάποιες στιγμές ή κάποιες περιόδους της ζωής μας ως απιστία στην ύπαρξη του Θεού. Όταν δεν πηγαίνουν καλά οι δουλειές μας, όταν σκουντουφλάμε στις υποθέσεις μας. Εγώ πρόσφατα το άκουσα από κάποιον. Επειδή δεν πήγαιναν καλά οι υποθέσεις του… «Α», λέει, «δεν υπάρχει Θεός». Με τόσο ελαφρά συνείδηση, επειδή σκουντουφλάει, «δεν υπάρχει Θεός». Το φαινόμενον δεν είναι μόνιμον, βέβαια. Είναι παροδικό ευτυχώς και περιοδικό. Αν πάλι συμβούν, ξέρω ‘γω τι θα συμβεί, πάλι επανέρχονται εις τα ίδια. Κάποιες πολύ φευγαλέες στιγμές έρχονται λογισμοί: «Δεν υπάρχει ο Θεός».
Ξέρετε αυτές είναι σαν ριπές που έρχονται επάνω μας. Και μάλιστα -δεν θα κάνω ανάλυση τώρα- αλλά επειδή πάσχουν πάρα πολλοί άνθρωποι, έρχεται ο διάβολος σαν ριπή από το αυτί μας και μας βάζει: «Δεν υπάρχει Θεός!». Τρομάζομε εμείς. «Δεν υπάρχει Θεός;». Εμείς επαναστατούμε σ’ αυτήν την ριπή του διαβόλου. Είναι οι λεγόμενοι «βλάσφημοι λογισμοί». Μη φοβόσαστε. Εδώ δεν υπάρχει αμαρτία. Αν θέλετε περισσότερα, διαβάσετε εις την 23ην ομιλία του αγίου Ιωάννου της Κλίμακος. Εκεί δίνει την απάντηση. Εκεί δεν αμαρτάνομε. Είναι ξένο πράγμα από μας. Δεν λέω πιο πολλά. Είναι άλλο θέμα αυτό.
Δεύτερον. Είναι η απιστία στις ενέργειες του Θεού. Μπορούμε να διορθώσομε, να αποδώσομε αδικία στον Θεό. Και αυτό το ακούμε πολλές φορές. Ή μία ανυπομονησία που έχομε, για κάτι που περιμένομε, να δείξομε μία ολιγωρία στον Θεό. Ή εκείνο το: «Τι να σου κάνει ο Θεός; Ποιον να πρωτοκοιτάξει;». Ακούτε; Και το λέει αυτό ο Απόστολος Πέτρος και λέει: «Οὐ βραδύνει ὁ Κύριος τῆς ἐπαγγελίας -της υποσχέσεως· το υπεσχέθη· πάει, τελείωσε-, ὥς τινες βραδύτητα ἡγοῦνται». «Όπως μερικοί νομίζουν ότι αργοπορεί ο Θεός».
Τρίτον. Είναι η απιστία στην πρόνοια του Θεού. Εδώ βρισκόμεθα, βρίσκονται οι περισσότεροι, αγαπητοί μου, «πιστοί» μας –εντός εισαγωγικών «πιστοί» μας. Δεν πιστεύουν στην πρόνοια του Θεού. Έχουν επηρεαστεί από διάφορες θεωρίες. Ποικίλες. Απ΄ό,τι διάβασαν, ξέρω γω. Νομίζουν, φερειπείν, ότι ο Θεός έκανε μεν την Δημιουργία, σαν ένα ρολόι, το κούρδισε και τώρα ανήκει στον χώρο τον δικό Του κι άφησε με τους φυσικούς νόμους η κτίσις να λειτουργεί. Ο Θεός; Είναι παντού. Πανταχού παρών. Τι θεωρίες παράξενες είναι αυτές; Κι έτσι λοιπόν δείχνουν μία απιστία στην πρόνοια του Θεού. Μέγιστο δε παράδειγμα της προνοίας του Θεού είναι η Ενανθρώπησις· που ξέρει, βλέπει, αγαπάει τους ανθρώπους ο Θεός. Λέει ο 101ος Ψαλμός: «Ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν προσευχὴν τῶν ταπεινῶν καὶ οὐκ ἐξουδένωσε τὴν δέησιν αὐτῶν. Ὃτι ἐξέκυψεν ἐξ ὕψους ἁγίου αὐτοῦ, Κύριος ἐξ οὐρανοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἐπέβλεψε τοῦ ἀκοῦσαι τοῦ στεναγμοῦ τῶν πεπεδημένων, τοῦ λῦσαι τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωμένων». Σκύβει ο Θεός και βλέπει. Και βοηθάει. Είναι πανταχού παρών.
Λέγει ο άγιος Αντώνιος· πάλευε με τους δαίμονες. Τον τρομοκρατούσαν μέσα σε έναν θολωτό τάφο, παλιό θολωτό τάφο. Αγωνιζότανε: «Κύριε», έλεγε, «βοήθησέ με. Κύριε, βοήθησέ με». Κάποια στιγμή, λοιπόν, ακούει, όταν έλεγε πολλές φορές αυτό το «Κύριε, βοήθησέ με». Ξέρετε τι θα πει να σε πειράζουν οι δαίμονες; Σαν να χτυπούνε τενεκέδες- γιατί και οι ίδιοι είναι τενεκέδες άδειοι. Χτυπάνε τενεκέδες, σε τρομάζουν με τούτο, με εκείνο, με φόβητρα. «Κύριε, Κύριε βοήθησέ με, πού είσαι;». Κι ακούει μια φωνή: «Εδώ είμαι και σε βλέπω να αγωνίζεσαι». Ο Θεός είναι πάντοτε κοντά μας. Ο Χριστός μάς είπε ότι ο Θεός είναι Πατέρας μας. Κι αφού, λοιπόν, είναι πατέρας μας και μας δίδαξε να λέμε «Πάτερ ἡμῶν, ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς» σημαίνει… Τι σημαίνει; Σημαίνει ότι είναι ο Πατέρας μας, που είναι πανταχού παρών και μας βλέπει.
Προσέξτε κάτι. Όλοι να προσέξομε. Η πίστις, αγαπητοί μου, είναι κάτι που προστίθεται και κάτι που αφαιρείται. Οι μαθηταί έλεγαν: «Κύριε, πρόσθες ἡμῖν πίστιν». Δηλαδή «σε αυτήν που έχομε, βάλε κι άλλη πίστη». Γιατί; Διότι η πίστις πράγματι προστίθεται και αφαιρείται. Ξέρετε, με κάποια πίστη ξεκίνησε ο Ιούδας. Κάποια στιγμή την έχασε ολότελα την πίστη του. Κι αν την χάσομε κι εμείς; Και τότε τι γίνεται;
Αγαπητοί, με πολλή ευκολία μπορούμε να ακούμε κι εμείς από τον Κύριον, όταν δεν πετυχαίνομε κάτι: «Διὰ τὴν ἀπιστίαν ὑμῶν». Κι όμως λέμε ότι πιστεύομε στον Θεό. Ας αναθεωρήσομε αυτό που λέμε «πιστεύομε». Σκεφτήκατε ποτέ ότι ίσως αύριο να έχομε χάσει την πίστη μας ή να έχει ελαττωθεί; Εγώ και μόνο που το σκέφτομαι, σας βεβαιώνω, τρομάζω. Αν τρομάζομε, ας γνωρίζομε ότι η αμαρτία ρημάζει ή εξαφανίζει ακόμη την πίστη. Ακόμη και η άγνοια ή η δειλία ή η ανυπομονησία, όπως αναφέραμε. Κατά το «ὑπέμεινα τὸν Κύριον καὶ προσέσχε μοι», λέει ο Ψαλμωδός. «Ὑπέμεινα τὸν Κύριον». «Ὑπέμεινα», «έδειξα υπομονή. Και τότε με πρόσεξε ο Κύριος. Με άφησε για να με δοκιμάσει. Να ανδρωθώ».
Η πίστις είναι πολύτιμος θησαυρός. Και κλέπτεται από κακοήθεις ανθρώπους ή και από τον διάβολον. Δεν πρέπει να εκτίθεται ασυλλόγιστα η πίστη μας. Θεωρίες, ιδέες, επικίνδυνες μελέτες ή ακροάσεις κλέπτουν την πίστιν. Και τότε, όπως λέει η «Σοφία Σειράχ»: «Οὐαὶ (:Αλίμονο) τοῖς ἀπολωλεκόσι τὴν πίστιν, καὶ τί ποιήσουσιν ὅταν ἐπισκέπτηται ὁ Κύριος;». «Αλίμονο σε αυτούς που έχασαν την πίστη τους. Κι όταν θα ‘ρθει ο Κύριος, τι θα κάνουνε;». Ο Κύριος μάς είπε: «Πλὴν ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;». «Εγώ θα έρθω. Εκεί δεν είναι το θέμα. Αλλά εάν θα έρθω, θα βρω την πίστιν επί της γης;».
Αγαπητοί, τόσο σπουδαίο πράγμα είναι η πίστις. Ας την κρατήσομε σφικτά και ζωηρά. Σαν το μοναδικό πολύτιμο θησαυρό μας. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_846.mp3
«Πᾶνος»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου