Τὰ Ἄγραφα ἔγιναν στὰ χρόνια τῆς τουρκοκρατίας κοιτίδα καλλιέργειας τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς χριστιανικῆς πίστεως, λόγῳ τῆς ἰδιομορφίας τοῦ ἐδάφους. Στὴν εὐρύτερη περιοχὴ ἀναδείχτηκαν πολλοὶ ἅγιοι καὶ Νεομάρτυρες. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ὑπῆρξε ὁ ἅγιος ὁσιομάρτυρας Γεράσιμος ὁ Εὐρυτάνας.
Γεννήθηκε στὰ τέλη τοῦ 18ου αἰῶνα στὸ Μεγάλο Χωριό τῆς Εὐρυτανίας ἀπὸ εὐσεβεῖς γονεῖς καὶ τὸ βαπτιστικό του ὄνομα ἦταν Γεώργιος. Λόγῳ τῆς φτώχειας τὸν πῆρε ὁ ἀδελφός του Ἀθανάσιος, ὅταν ἦταν 11 ἐτῶν, στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ τὸν ἔβαλε ὑπάλληλο σὲ παντοπωλεῖο κάποιου συντοπίτη του. Κάποια μέρα τὸ ἀφεντικό του τὸν ἔστειλε νὰ πουλήσῃ γιαούρτια σὲ πήλινα δοχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶχε βάλλει σὲ ἕνα ταψί. Ὅμως, ἀπὸ συνεργία τοῦ πονηροῦ, ὅπως περπατοῦσε καὶ διαλαλοῦσε τὴν πραμάτεια του, σκόνταψε σὲ μιὰ πέτρα, τοῦ ἔπεσε τὸ ταψί, ἔσπασαν ὅλα τὰ πήλινα δοχεῖα καὶ χύθηκε τὸ γιαούρτι. Ὁ μικρὸς Γεώργιος κάθισε σὲ μιὰ ἄκρη καὶ ἔκλαιε γοερά, φοβούμενος τὶς συνέπειες ἀπὸ τὸ δύστροπο ἀφεντικό του. Ἀπὸ ἕνα ἀντικρυνὸ παράθυρο τὸν εἶδε μιὰ τουρκάλα, σύζυγος ὀνομαστοῦ ἀγᾶ, ἡ ὁποία τὸν μάζεψε στὸ σπίτι της, τὸν παρηγόρησε καὶ τοῦ ὑποσχέθηκε πὼς ἂν ἤθελε θὰ τὸν ἔκανε σὰν ἕνα ἀπὸ τὰ παιδιά της.
