Μυργιώτης Παναγιώτης: Εὐαγγελιστὴς Μᾶρκος, τοῦ Λόγου διάκονος, καὶ ὑποφήτης σοφός.

 

Γράφει ὁ Παναγιώτης Μυργιώτης 

 

Μιὰ ὀλιγάριθμος ὁμάδα Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας φέρει τὸ ὄνομα «Εὐαγγελιστής», δηλαδὴ φορέας τοῦ καλοῦ μηνύματος. Πρόκειται γιὰ τὸ χαρμόσυνο μήνυμα τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἀπὸ τὰ δεσμά του ἀρχέκακου. Τὸ μήνυμα τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ. Ἔγραψαν οἱ Ἅγιοι αὐτοὶ τὸ Εὐαγγέλιο, τὸ ἄλφα καὶ τὸ ὠμέγα τῆς πίστεώς μας. Οἱ εὐαγγελιστὲς εἶναι τέσσερεις: Ἰωάννης, Λουκᾶς, Μᾶρκος καὶ Ματθαῖος 
 

Τὸ σημερινὸ κείμενο θὰ ἀφιερωθῇ στὸν Ἀπόστολο καὶ Εὐαγγελιστὴ Μᾶρκο. Ὁ Μᾶρκος ἦταν Κύπριος, γιὸς τῆς Μαρίας (ἀδελφῆς τοῦ Ἀποστόλου Βαρνάβα). Τὸ ἰουδαϊκὸ ὄνομα ἦταν Ἰωάννης. Τὸ ρωμαϊκὸ ἦταν Μᾶρκος καὶ μὲ αὐτὸ ἔγινε γνωστός. Ἀπὸ μικρὸς ἀσχολήθηκε μὲ τὰ τῆς Ἐκκλησίας. Γιὰ ἕνα μεγάλο διάστημα ὑπῆρξε συνεργάτης τῶν Ἀποστόλων Παύλου, Πέτρου καὶ Βαρνάβα. 
 

Συνόδευσε τοὺς Ἀποστόλους Παῦλο καὶ Βαρνάβα στὸ πρῶτο ἱεραποστολικὸ ταξίδι ὡς βοηθὸς καὶ συνεργὸς (Πράξ. 12,25. 13,5). Ἀποχωρεῖ ἀπὸ τὴν ἱεραποστολὴ στὴν Πέργη τῆς Παμφυλίας καὶ ἐπέστρεψε στὴν Ἱερουσαλὴμ (Πράξ. 13,13). Τὸ γεγονὸς δυσαρεστεῖ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο. 
 

Οἱ σχέσεις των ἀποκαθίστανται γρήγορα καὶ ὁ Παῦλος τὸν θεωρεῖ «συνεργόν». Κατὰ τὴν πρώτη φυλάκιση τοῦ Παύλου ὁ Μᾶρκος βρίσκεται στὴ Ρώμη (Κολ. 4,10. Φιλήμ. 24). Ἀργότερα θὰ γράψῃ ὁ Παῦλος στὸν Τιμόθεο νὰ φέρῃ τὸν Μᾶρκο στὴ Ρώμη γιατί ἦταν χρήσιμος στὴν διακονία (Β' Τιμ. 4,11). Γεγονὸς ποὺ φανερώνει ὅτι ὁ Μᾶρκος ἦταν στενὸς συνεργάτης τοῦ Παύλου. 
 

Μὲ τὸν Ἀπόστολο Πέτρο συνεργάστηκε γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα. Ὅταν ὁ Πέτρος στὴ Ρώμη γράφει τὴν πρώτη του ἐπιστολή, ὁ Μᾶρκος εἶναι μαζὶ του (Α' Πέτρ. 5,13). Ἀργότερα ὁ θεῖος Πέτρος θὰ τὸν ἀποκαλέσῃ "γιὸ του" (Α' Πέτρ. 5,13). Ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς δεικνύει τὴν στενὴ σχέση τῶν δυὸ ἀνδρῶν-συνεργατῶν. Συνοδεύει τὸν Πέτρο στὸ ταξίδι του στὴ Ρώμη, ἐκεῖ γράφει τὸ κατὰ Μᾶρκον Εὐαγγέλιο. Γράφει σχετικὰ ὁ ἱστορικὸς Μελέτιος «ὅτι ὅταν ὁ Πέτρος ἐκήρρυτε τὸ πρῶτον εἰς τὴν Ρώμη τὸ σωτήριον κήρυγμα, δὲν ἱκανοποιήθησαν οἱ Ρωμαῖοι ἀπὸ τῆς ἀγράφου μόνον διδασκαλίας τοῦ κηρύγματός του, ἀλλὰ παρεκάλεσαν τὸν Ἀπόστολο τοῦτο Μᾶρκον ὡς μαθητὴ τοῦ Πέτρου, νὰ ἀφήσῃ εἰς τούτους ἔγγραφον ὑπόμνημα τῆς διδασκαλίας τοῦ Πέτρου καὶ οὕτως ἔγιναν αἴτιοι τῆς συγγραφῆς τοῦ κατὰ Μᾶρκον Εὐαγγελίου, καθὼς ἱστορεῖ ὁ Εὐσέβιος ἐν τῇ Ἐκκλησιαστικῇ αὐτοῦ Ἱστορία (βιβλ β΄, κεφ. ιε΄) Παπίας ὁ Ἱεραπολίτης κ.α. 
 

Ὁ Μᾶρκος ἔγραψε τὸ δεύτερο, κατὰ χρονολογικὴ σειρά, εὐαγγέλιο περὶ τὸ 65 μ.Χ καὶ τὸ ὁποῖο εἶναι τὸ πιὸ σύντομο ἀπὸ τὰ τέσσερα. Δὲν ἦταν μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ. Στὸ εὐαγγέλιό του συμπαρέλαβε πάρα πολλὰ ἀπὸ τὰ γεγονότα τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ. Λίγα ἀναφέρει ὁ ἱερὸς εὐαγγελιστὴς γιὰ τὴ διδασκαλία, τὰ θαύματά Του. Δὲν ἀναφέρει τίποτα ἀπὸ τὴν ἐπὶ τοῦ ὅρους ὁμιλία τοῦ Κυρίου μας. Διηγεῖται περισσότερο τὰ ἔργα τοῦ Χριστοῦ παρὰ τὶς διδαχές Του. Σκοπὸς τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Μάρκου ἦταν νὰ ἀποδείξῃ τὴν θεϊκὴ καταγωγὴ τοῦ Χριστοῦ μέσα ἀπὸ τὴν δύναμη τῶν θαυμάτων. Οἱ ἁγιογράφοι δίπλα στὸν Εὐαγγελιστὴ εἰκονίζουν ἕνα λιοντάρι, τὸ σύμβολο τῆς δύναμης. 
 

Σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση ὁ Μᾶρκος κήρυξε στὴν Αἴγυπτο, στὴ Λιβύη, στὴ Βαρβαρία καὶ στὴ Πεντάπολη. Ἦταν ὁ πρῶτος ἐπίσκοπος Ἀλεξάνδρειας. Ὑπάρχει ἡ πίστη ὅτι: ὁ ἄνθρωπος ποὺ κρατοῦσε "κεράμιον ὕδατος" (Μάρκ.14,13) καὶ ὁδήγησε τοὺς μαθητὲς στὸν οἰκοδεσπότη του ὑπερώου ὅπου ἔγινε ὁ Μυστικὸς Δεῖπνος καὶ ὁ νέος ὁ ὁποῖος ἀκολούθησε τὸν Κύριο μετὰ τὸν Μυστικὸ Δεῖπνο στὸν κῆπο της Γεσθημανὴ τυλιγμένος μὲ ἕνα σεντόνι καὶ ἔφυγε γυμνός, (Μάρ. ἰδ', 51-52), ἦταν ὁ Μᾶρκος. 
 

Παλαιότερες καὶ νεότερες πηγές, μεταξὺ αὐτῶν ὁ ἱστορικὸς Μελέτιος καὶ ἡ «Θρησκευτικὴ καὶ Ἠθικὴ ἐγκυκλοπαίδεια» (τόμος 8ος, σελίδα 748 καὶ ἐφεξῆς), ἀναφέρουν ὅτι ὁ Μυστικὸς Δεῖπνος ἔγινε στὸ σπίτι τῆς μητέρας του καὶ ὁ ἔφηβος Μᾶρκος παρακολούθησε ὁρισμένα ἀπὸ τὰ συμβάντα τοῦ Πάθους τοῦ Χριστοῦ. 
 

Φθάνοντας ὁ Εὐαγγελιστὴς εἰς τὴν Κυρήνη της Πενταπόλεως ἔκανε πολλὰ θαύματα. Μετέβη στὴ Ἀλεξάνδρεια, ὅπου ἐποίησε θαυμάσια πολλὰ καὶ ἐπέστρεψε πάλι στὴν Πεντάπολιν ἐνεργῶντας παντοῦ σημεῖα. Ἀφοῦ ὑποστήριξε σθεναρὰ τὶς δημιουργηθεῖσες Ἐκκλησίες τοῦ Χριστοῦ, χειροτόνησε ἐπισκόπους καὶ διάφορους ἄλλους κληρικούς, ἐπέστρεψε στὴν Ἀλεξάνδρεια. 
 

Οἱ προσκυνητὲς τῶν εἰδώλων δὲν μποροῦσαν νὰ βλέπουν καθημερινὰ τὸ χριστιανικὸ πλήρωμα νὰ αὐξάνεται καὶ τοὺς ὀπαδούς τους νὰ μειώνονται ἀποφάσισαν νὰ θανατώσουν τὸν Εὐαγγελιστή. Ἔδεσαν τὸν Ἀπόστολο μὲ σχοινιὰ καὶ τὸν ἔσερναν πάνω σὲ μυτερὲς πέτρες. Τὸ σῶμα του ἐσχίζετο καὶ τὸ αἷμα του πότιζε τὸ ἔδαφος. Ἔπειτα τὸν ἔβαλαν στὴ φυλακή, ὅπου ἐμφανίστηκε ὁ Χριστὸς καὶ τοῦ ἀπεκάλυψε τὴν δόξα ποὺ ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ στοὺς οὐρανούς. Μετὰ ἀπὸ μιὰ ἡμέρα οἱ εἰδωλολάτρες τὸν ἔδεσαν μὲ σχοινιὰ καὶ τὸν ἔσερναν στὴν ἀγορά. Οἱ σάρκες του σπαράσσονταν καὶ ἔτρεχε αἷμα πολύ. Μὲ αὐτὸ τὸν ἄγριο καὶ ἀπάνθρωπο τρόπο ὁ μακάριος Μᾶρκος ἄφησε τὰ μάταια τοῦ κόσμου τούτου καὶ πέταξε στοὺς Οὐρανοὺς στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Δίκαιου κριτῆ Χριστοῦ. Τὸ ἅγιο λείψανο ἐνταφίασαν μὲ εὐλάβεια οἱ Χριστιανοί της Ἀλεξάνδρειας. 
 

Κατὰ τὸν 9ο αἰῶνα ἔμποροι Βενετοὶ μετέφεραν τὸ ἅγιο λείψανο στὴ Βενετία, ὅπου ἔκτισαν ὡραῖο ναὸ καὶ τὸ τοποθέτησαν ἐντὸς τοῦ ναοῦ. 
 

Ἡ μνήμη του τιμᾶται τὴν 25η Ἀπριλίου. Ἐπειδὴ συνήθως ἡ 25η Ἀπριλίου εἶναι ἐντὸς τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἡ μνήμη του μετατίθεται μετὰ τὸ Πάσχα. 

 

Λειτουργικὰ κείμενα 

Ἀπολυτίκιο 

Τοῦ Πέτρου συνέκδημος, καὶ κοινωνὸς ἱερός, τοῦ Λόγου διάκονος, καὶ ὑποφήτης σοφός, ἐδείχθης Ἀπόστολε, ὅθεν τὸ τοῦ Σωτῆρος, Εὐαγγέλιον θεῖον, Μᾶρκε διαχαράττεις, ὡς οὐράνιος μύστης, διὸ Εὐαγγελιστὰ σέ, πόθῳ γεραίρομεν 

Κόντάκιο 

Ἐξ ὕψους λαβῶν, τὴν χάριν τὴν τοῦ Πνεύματος, ῥἠτόρων πλοκάς, διέλυσας Ἀπόστολε, καὶ τὰ ἔθνη ἅπαντα, σαγηνεύσας, Μᾶρκε ἀοίδιμε, τῷ Δεσπὸτῃ προσήγαγες, τὸ θεῖον κηρύξας Εὐαγγέλιον. 


Μυργιώτης Παναγιώτης 
Μαθηματικός 

__________________________________

Πολυτονισμὸς ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΣ

«Πᾶνος»