ΚΥΡΙΑΚΗ Θ΄ ΛΟΥΚΑ [:Λουκά 12, 16-21]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«Η ΚΟΣΜΙΚΗ ΦΡΟΝΗΣΙΣ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 20-11-1994]
[Β 308]
Όταν ένα σύγχρονος άνθρωπος, αγαπητοί μου, πολυάσχολος, με πολλές φροντίδες οικονομικές και επενδύσεις χρηματικές, που θέλει να διευρύνει τον κύκλο των εργασιών του και φυσικά τα έσοδά του, ακούσει τη σημερινή παραβολή του άφρονος πλουσίου, θα εκπλαγεί: Γιατί θα μπορούσε να χαρακτηριστεί τάχα ο πλούσιος της παραβολής «ἂφρων», δηλαδή άμυαλος; Θα έκρινε ότι ο πλούσιος της παραβολής ήταν ένας θαυμάσιος επενδυτής που εγνώριζε πώς να αξιοποιεί τα χρήματά του και να αυξάνει τα έσοδά του. «Καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω». Έτσι λέει ο κάθε ένας ο οποίος θέλει να αξιοποιεί τα χρήματά του. Και ομολογουμένως θα είχε δίκαιο.
Το πρόβλημα είναι κάπου αλλού. Υπό ποίον πρίσμα οράται, βλέπεται και κρίνεται η φρόνησις του πλουσίου; Ο Κύριος είπε: «Ἄφρον…». Ο επενδυτής πλούσιος της κάθε εποχής: «Σώφρων, φρόνιμος!». Υπό το πρίσμα του κόσμου τούτου κρίνονται τα πράγματα ή υπό το πρίσμα της αιωνιότητος; Εκεί είναι το πρόβλημα. Είναι θέμα, λοιπόν, πρίσματος. Είναι θέμα οπτικής γωνιάς.
Υπό το πρίσμα του κόσμου τούτου, σίγουρα ο πλούσιος της παραβολής είναι φρόνιμος. Και μάλιστα, αν θέλετε, ο Κύριος ο Ίδιος είχε πει μιαν άλλη παραβολή. Του αδίκου οικονόμου· που εκεί τον επαινεί ακριβώς γιατί σκέφτηκε φρόνιμα. Αλλά κοσμικά φρόνιμα. Έμαθε ότι το αφεντικό του θα τον απολύσει και σκέφτηκε ότι «σκάπτειν οὐ δύναμαι, ἐπαιτεῖν αἰσχύνομαι». «Να πάω να σκάψω, δεν μπορώ. Να ζητιανέψω; Ντρέπομαι!». Και τότε έβαλε στο σχέδιό του κάποιες πονηριές για να έχει να ζήσει. Δεν τις λέγω τώρα. Είναι μια άλλη παραβολή αυτή. Και ο Κύριος επαίνεσε, λέει τον οικονόμον αυτόν, τον διαχειριστήν αυτόν. Γιατί; Γιατί σκέφτηκε βεβαίως κοσμικά, πλην όμως υπέρ του συμφέροντός του. Σκέφτηκε φρονίμως.
Έτσι, λοιπόν, και ο σημερινός πλούσιος της παραβολής εξασφαλίζει το ἔχειν. Είναι, όμως, και η άλλη οπτική γωνιά, ένα άλλο πρίσμα, όπως είπαμε, που βλέπει με κριτήριο την αιωνιότητα. Και με το κριτήριο αυτό ο πλούσιος της παραβολής που ακούσαμε σήμερα είναι άφρων και άμυαλος. Όχι φρόνιμος.
Έτσι έχουμε δυο φρονήσεις. Θα λέγαμε την κοσμικήν φρόνησιν και την πνευματικήν φρόνησιν. Ας τις δούμε. Αξίζει. Γιατί ανάμεσα σε αυτές τις δυο βρισκόμαστε και εμείς. Πότε από δω και πότε από κει. Ας τις δούμε κάπως πιο κοντά.
Καταρχάς τι είναι «φρόνησις»; Είναι η χρήση της γνώσεως, ό,τι ξέρω, κατά σωστό τρόπο, για κάποιο θέμα. Ακόμα «φρόνησις» είναι η πρακτική αντιμετώπισις ενός θέματος κατά φρόνιμο τρόπο. Η φρόνησις είναι καρπός της σοφίας, η οποία είναι μέσα μας ως αποταμιευμένη γνώση. Αλλά και της ευφυΐας, της εξυπνάδας· που μπορεί σε κάθε στιγμή να βρει λύση και να έχει αντίληψη ενός πράγματος που βέβαια δεν έχει το προηγούμενό του. Αυτό είναι η ευφυΐα. Σοφία, γνώσις και ευφυΐα. Αυτά τα δύο έρχονται συνδυαζόμενα να δώσουν την φρόνησιν. Πώς δηλαδή αυτά τα πράγματα, τα όποια, θα τα χειριστώ.
Είναι, όμως, ακόμη και δύο άλλοι παράγοντες· οι οποίοι, συνήθως, δεν λαμβάνονται υπόψη. Είναι το κριτήριον ή ο παράγων «Θεός» και είναι και το κριτήριον ή παράγων «συνείδησις» ή «ήθος».
Και τώρα ποια είναι αυτή η κοσμική φρόνησις που εδώ βλέπομε να κινείται ο πλούσιος της παραβολής; Βέβαια ό,τι είπαμε πιο πάνω, αλλά με τη διαφορά της απουσίας του Θεού και της συνειδήσεως. «Να κάνω επενδύσεις, να φτιάξω, να κινηθώ», αλλά, ξαναλέγω, με την απουσία του Θεού και της συνειδήσεως.
Η κοσμική φρόνησις ενδιαφέρεται μόνον για ό,τι είναι επίγειον: εργασίες προσοδοφόρες, εξασφάλισις του οικονομικού προβλήματος, εξασφάλισις των παιδιών με ικανή περιουσία και μόρφωση. Πόσες φορές ακούμε ακόμη και από ιερείς να λέγουν ότι τα παιδιά τους τα φρόντισαν, τους έδωσαν προίκα, τα πάντρεψαν και τα μόρφωσαν. Εγώ πολλές φορές το έχω ακούσει αυτό. Και σαν επισφράγισμα αυτής της θέσεως λένε: «Δόξα τῷ Θεῷ. Τα πάντρεψα, τα φρόντισα, τα προίκισα, τα μόρφωσα! Δόξα τῷ Θεῷ!».
Ακόμα ένα καλό όνομα. «Ε, απαραίτητο είναι το καλό όνομα. Τουλάχιστον αυτό που φαίνεται, όχι εκείνο που είναι πραγματικά, αλλά εκείνο που φαίνεται. Μια καλή κοινωνική θέσις. Ακόμη… μάλιστα μια καλή κοινωνική θέση ανάμεσα στους ομόφρονες. Εκείνοι οι οποίοι δέχονται τα ίδια πράγματα που δέχομαι και εγώ». Μια αξιοπρέπεια που βέβαια όταν προσβληθεί, κάπου σκοντάφτει αυτή η αξιοπρέπεια και όταν προσβληθεί, τότε αναστατώνεται ο κόσμος όλος. Και τέλος, μια καλή φήμη, ακόμη και μέσα στην Ιστορία, αν είναι δυνατόν να μείνουμε. Όχι μόνο στην εποχή μας, αλλά και εις την Ιστορία να μείνομε.
Όλα αυτά είναι μία φρόνησις. Αλλά μία φρόνησις τοποθετημένη εις τον κόσμον αυτόν. Τίποτε άλλο. Μόνον αυτό.
Ακόμη επειδή ζούμε σε ένα περιβάλλον που λίγο πολύ οι ηθικές και οι πνευματικές αξίες ακόμη στέκονται, γι’ αυτό φροντίζομε να κάνομε και κάποιες δωρεές, κάποιες αγαθοεργίες ή, αν θέλετε ακόμη, να προσκολλώμεθα και σε πρόσωπα που έχουν κάποια φήμη πνευματικού, πνευματικών ανθρώπων, ώστε να φαινόμαστε ότι επιτέλους έχουμε και εμείς τοποθέτηση επί των ηθικών και των πνευματικών αξιών. Έτσι καθησυχάζεται και η συνείδησις, αν βεβαίως η συνείδηση διαμαρτύρεται και είμαστε κάπως εντάξει και με τον Θεό, αν υποτεθεί ότι μια δωρεά μας ανεφέρετο και εις την Εκκλησίαν.
Η κοσμική φρόνησις ακούει πολλούς επαίνους: «Ο κύριος τάδε ή κυρία τάδε έκανε αυτό, έκανε εκείνο…», όπως και θερμούς επικηδείους λόγους. Ουσιαστικά, όμως, η κοσμική φρόνησις είναι μια αφροσύνη. Δεν γνωρίζει ή δεν ενδιαφέρεται για την επομένη ζωή. Σταμάτησε εδώ, εις την παρούσα ζωή. Δεν έχει πνευματικά κριτήρια, μόνον κοσμικά. Κολλά στον κόσμον αυτόν και δεν πιστεύει ότι υπάρχει θάνατος. «Αυτό δα είναι για τους άλλους…». Πάντοτε βλέπομε γύρω μας ότι πεθαίνει ο Α, πεθαίνει ο Β, αλλά … «αυτός πεθαίνει, όχι εγώ». Προσέξατε το να δείτε. Πάντα λέμε και πιστεύομε κάπου έτσι ότι εμείς δεν θα πεθάνουμε. Και ενώ είναι μηνύματα αυτά οι θάνατοι των γύρω μας, συγγενικών ή φιλικών προσώπων, αλλά εμείς πάντα λέμε και καθησυχάζομε τον εαυτό μας ότι είναι ο θάνατος για τους άλλους. Δεν πιστεύομε ότι θα πεθάνουμε. Ρωτήστε, παρακαλώ, τον εαυτόν σας. Πιστεύετε ότι θα πεθάνετε;
Υπάρχει αντίληψις ακόμη εις αυτό το κοσμικό σχήμα, σ’ αυτήν την κοσμικήν φρόνησιν. Υπάρχει αντίληψις ότι η ευτυχία είναι στα πολλά. Πολλά, πολλά, πολλά… Και είναι μόνο στην παρούσα ζωή. Διότι… τι θα κάνω όταν πεθάνω; Θα τρώγω; Θα πίνω; Θα προβάλλομαι; Τι; Υπάρχει μετά το θάνατον η αλαζονεία του βίου; Όχι.
Βασικά ακόμη εις αυτό το σχήμα της κοσμικής φρονήσεως λείπει και η αντίληψις του πλησίον. Υπάρχει πλησίον; Υπάρχει ο άλλος άνθρωπος; Λείπει ακόμη η ελεημοσύνη, όπως την θέλει ο Θεός. Είπα : «όπως την θέλει ο Θεός»· γιατί μπορεί να κάνω ελεημοσύνη όπως είπε ο Κύριος «εἰς τὸ θεαθῆναι», για να φανούμε ότι έχουμε μια τοποθέτηση και εμείς επί των ηθικών αξιών, επί της πνευματικότητος, όχι όπως την θέλει ο Θεός. Ακόμα και τη δικαιοσύνη. Όχι όπως την θέλει ο Θεός.
Κάθε ενέργεια πλουτισμού γίνεται ερήμην του Θεού. Πρέπει να παίρνομε ευλογία από τον Θεό. Θέλει ο Θεός να κτίσω σπίτι; «Ἐὰν μὴ Κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον, εἰς μάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες». Έτσι λέει η Αγία Γραφή. Θέλει ο Θεός να κάνω οικογένεια; «Οἶκος» είναι δύο πράγματα, έχει δύο διαστάσεις. Είναι ο «οἶκος» το σπίτι, τα ντουβάρια, που βάζομε τη μια πέτρα πάνω στην άλλη. «Οἶκος» λέγεται και η οικογένεια. Πήρα ευλογία από τον Θεό να κτίσω σπίτι; Πήρα ευλογία από τον Θεό για να κάνω οικογένεια; Δεν πήρα. Γιατί; Στηρίζομαι στον εαυτόν μου και συνεπώς κινούμαι ερήμην του Θεού. Δεν μου χρειάζεται ο Θεός. Ό,τι κάνω εγώ. Στην κοσμική φρόνηση, με άλλα λόγια, λείπει ο Θεός.
Στην κοσμική φρόνηση υπάρχει έντονο το κοσμικό φρόνημα. Κι αν υπάρχει κάποια θρησκευτικότης, όπως σας το είπα, είναι ολότελα, ολότελα εκκοσμικευμένη. Πάντως για τον Θεό η κοσμική φρόνησις είναι αφροσύνη. Και το είδαμε ανάγλυφο αυτό, αγαπητοί μου, εις την σημερινή παραβολή του άφρονος πλουσίου. Γι’ αυτόν τον πλούσιον που πολύ θα εμακάριζαν, τον πλούσιον της παραβολής, ο Κύριος στην παραβολή του τον αποκαλεί «άφρονα». «Ἄφρον (:Άμυαλε), ταύτῃ τῇ νυκτὶ, αυτήν την νύχτα ζητάνε την ψυχή σου. -Ποιοι; Οι άγγελοι; Όχι. Οι δαίμονες!- Ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται; Εκείνα όλα που ετοίμασες με σχέδια και προοπτικές σε ποιον θα είναι τώρα; Σε ποιον θα ανήκουν τώρα;».
Έχομε, αγαπητοί μου, και την πνευματική φρόνηση. Να δούμε και αυτήν πώς τοποθετείται. Αυτήν σαν κριτήριό της πάντοτε έχει τον Θεό. Και την αιωνία ζωή. Αν σκέπτομαι τον Θεό και την αιωνία ζωή, είμαι φρόνιμος.
Αν ρίξομε μια ματιά εις τους εννέα Μακαρισμούς που ο Κύριος είπε και που μας καταγράφει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος, αν κριθούν με την κοσμική φρόνηση είναι μια ανοησία. Και μάλιστα με ανοησία αρχίζει και με ανοησία τελειώνει. Να η πρώτη ανοησία: «Μακάρι οἱ πτωχοὶ ὅτι αὐτῶν ἐστὶ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». «Τι ανοησίες είναι αυτά;», λέγει η κοσμική φρόνησις; «Τι μεγαλείο είναι αυτό;», λέγει η πνευματική φρόνησις.
Τι είναι «πνευματική φρόνησις»; Λέγει ο Άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός: «Γνώσις τῶν τε ποιητέων καὶ οὐ ποιητέων καὶ ἐγρήγορσις νοός». Να γνωρίζεις, να καταλαβαίνεις τι πρέπει να κάνεις και τι δεν πρέπει να κάνεις. Τι είναι συμφέρον και τι δεν είναι συμφέρον. Συμφέρον όχι μυωπικόν, όπως είναι το συμφέρον του κοσμικού φρονίμου. Συμφέρον ἐν πνευματικῇ ἐννοίᾳ. Αλλά είναι και η εγρήγορσις του νου. Να είναι ξυπνητός ο νους μου, να είναι σε κατάσταση ετοιμότητος, να κρίνει. Αυτό που κάνω μου εξασφαλίζει την αιωνιότητα; Είναι ‘’sub specie aeternitatis’’; Όπως έλεγαν οι Λατίνοι; Είναι κάτω από το πρίσμα της αιωνιότητος; Αντέχει εις την αιωνιότητα; Μία μου πράξη. Εγώ κάνω τώρα μία ομιλία. Αντέχει αυτή μου η πράξη στην αιωνιότητα; Ή δεν αντέχει; Γιατί αν δεν αντέχει, θα χαθεί.
Ακόμη ο πνευματικά φρόνιμος έχει συνειδητοποιήσει ότι «οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ, ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστὶν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ». «Δεν βρίσκει την ευτυχία σε εκείνα τα οποία θα είναι παραπανίσια στη ζωή του από τα υπάρχοντά του». Όχι. Να έχεις να περάσεις. Θέλεις κάπως άνετα; Άνετα, όχι σπάταλα, άνετα. Δεν απαγορεύεται. Άνετα, όχι σπάταλα, όχι ασύνετα, όχι άσωτα.
Σκέπτεται ακόμη η πνευματική φρόνησις το κέρδος της ψυχής. Πέρα και πάνω από κάθε άλλο κέρδος. Γιατί γνωρίζει τον λόγον του Κυρίου: «Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον, σε τι έχει να ωφεληθεί ο άνθρωπος, ἐὰν τὸν κόσμον ὅλον κερδίσῃ, τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ;». Έχεις όλες τις εταιρείες και τους οργανισμούς και τα οικονομικά trust όλης της υφηλίου. Είναι δικά σου. Ζημιώνεις την ψυχή σου. Τι κέρδος βγαίνει; Έχεις τίποτα να κερδίσεις; «Ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; (:Τι μπορεί ο άνθρωπος να δώσει σαν αντάλλαγμα, να είναι κάτι που να αξίζει όσο η ψυχή του;)». Δεν υπάρχει αντάλλαγμα γιατί ο κόσμος αυτός είναι ένα σχήμα. Και «τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου», λέει ο Απόστολος, «παράγει», περνάει. Η ψυχή σου, όμως, θα μείνει και θα ενωθεί πάλι με το σώμα σου και θα αναστηθείς.
Ακόμη όταν εκείνο που λέει ο Απόστολος Παύλος «Στη γη μένομε, αλλά τα άνω να φρονούμε. Και τα άνω να πολιτευόμεθα». «Οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». Θα κάνομε την οικογένειά μας, το κατάστημά μας, το χωράφι μας, την επιστήμη μας, τα παιδιά μας. Θα ζήσομε εις τον παρόντα κόσμον, γιατί αυτό είναι το θέλημα του Θεού. Δεν θα έχουμε το φρόνημα εδώ, αλλά στον ουρανό. Δηλαδή θα έχουμε πνευματικόν, ουράνιον φρόνημα. Όχι επίγειον φρόνημα.
Εδώ, αγαπητοί μου, ρίζα της πνευματικής φρονήσεως είναι η βαθιά πίστη στον Χριστό. Πιστεύεις; Αν πιστεύεις στον Χριστό, τότε το φρόνημά σου δεν μπορεί παρά θα είναι εκεί. Στο βάθος αυτός που έχει κοσμικόν φρόνημα, στο βάθος δεν πιστεύει στον Χριστόν. Μπορεί να σας βεβαιώνει, μπορεί να ομνύει ότι πιστεύει στον Χριστόν. Δεν πιστεύει στον Χριστόν.
Όπως ένας που σας προσφέρει μια κάλπικη λίρα και σας βεβαιώνει ότι είναι χρυσάφι. - «Καλά, καλά…». - «Μα είναι χρυσάφι!». - «Καλά, περίμενε. Θα φέρω τη λυδίαν λίθον να δω κατά πόσο η λίρα που μου προσφέρεις είναι χρυσάφι». Και εδώ η «λυδία λίθος» είναι η πίστις, η σωστή πίστις, εκείνη που θα αποφέρει καρπόν. Ποιον καρπόν; Το να μην κολλάω εις τον παρόντα κόσμον. Αν μου δώσεις αυτό το τεκμήριον, τότε θα σου πω ότι έχεις πίστη.
Και το άλλο: Η αγάπη. Η αγάπη στον Ιησούν Χριστόν. Όχι η αγάπη στον πλησίον. Αυτό είναι δεύτερον. Η αγάπη στον Ιησού Χριστόν. Λέει ο Παύλος: «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; Τι μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Πείνα; Δίψα; Γυμνότης; Μάχαιρα; Ύψος; Βάθος; Αν μας ανεβάσουν με αξιώματα, εάν μας κατεβάσουν με προσβολές; Πέπεισμαι γάρ. Έχω πεισθεί», λέει ο Απόστολος, «τίποτα δεν μπορεί να με χωρίσει από την αγάπη του Χριστού». Αν έχω, λοιπόν, μια τέτοια πίστη και μια τέτοια αγάπη, τότε μπορεί να λέγω ότι θα έχω ασφαλή ρίζα της πνευματικής μου φρονήσεως.
Η πνευματική φρόνησις έχει «νοῦν Χριστοῦ». Πώς εσκέπτετο ο άνθρωπος Ιησούς, έτσι θα σκέπτομαι και εγώ. Μη μου πείτε ότι είναι ακατόρθωτο και δύσκολο. Δεν φθάσαμε να γίνομε θεοί. Έγινε Εκείνος άνθρωπος. Για να μας δώσει το μέτρον της ανθρωπίνης τελειότητος. Θα έχουμε, λοιπόν, «νοῦν Χριστοῦ».. Θα σκεπτόμαστε όπως θα εσκέπτετο ως άνθρωπος ο Ιησούς Χριστός.
Αυτή η φρόνησις η πνευματική είναι διακριτική. Βλέπει, εξετάζει. Και διεισδυτική. Πέραν από τα ορώμενα πράγματα, πέρα από εκείνα τα οποία βλέπω· όπως ένας αληθινός επιστήμων βλέπει πιο πέρα από ένα φαινόμενο. Διεισδύει στο φαινόμενον. Έτσι και ο πνευματικός άνθρωπος, ο έχων την πνευματικήν φρόνησιν διεισδύει στα πράγματα. Και βλέπει πιο μακριά. Φθάνει να λέγει με τον Παύλον: «Τὰ πάντα ἡγοῦμαι σκύβαλα εἶναι, ἵνα Χριστὸν κερδήσω (:Όλα τα θεωρώ σκύβαλα, τίποτα, σκουπίδια προκειμένου να κερδίσω τον Χριστόν)».
Βέβαια όσοι μάρτυρες έχασαν τη ζωή τους για τον Χριστό είχαν πνευματικήν φρόνησιν. Όσοι έβαλαν και τα συγγενικά τους πρόσωπα πιο κάτω από τον Χριστόν, κατά το «Ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος» και αυτοί είχαν πνευματική φρόνησιν και έχουν.
Την πνευματική φρόνηση την δίδει το Πνεύμα το Άγιον. Άμοιρος Αγίου Πνεύματος είναι αδύνατον, αδύνατον να έχει πνευματική φρόνηση, γιατί είναι υπερλογική και υπερφυσική. Λογικώς κρινομένη η πνευματική φρόνησις κάπου θεωρείται αφροσύνη. Γι’ αυτό δεν κατανοείται χωρίς την παρουσία του Αγίου Πνεύματος.
Εξάλλου ολόκληρο το Ευαγγέλιον και προπαντός ο σταυρός και η ασκητική του, γιατί ο σταυρός είναι το σύμβολον της ασκητικής της ευαγγελικής, θεωρούνται, με την κοσμική φρόνηση, ουτοπία. Θεωρούνται μωρία, ανοησία. Γι’ αυτό και οι Αθηναίοι στο κήρυγμα του Παύλου αντέδρασαν γιατί θεώρησαν την πίστιν, μωρία. Γι’ αυτό θα γράψει στο πρώτο κεφάλαιο ο Απόστολος Παύλος από την εμπειρία που είχε από την Αθήνα, θα γράψει στους Κορινθίους: «Η πίστις, ο σταυρός, είναι σκάνδαλο για τους Εβραίους, μωρία για τους Έλληνες».
Αγαπητοί, δύο κατηγορίες φρονήσεως υπάρχουν. Είναι η κοσμική και η πνευματική φρόνησις. Ανάλογα με την πνευματική κατάρτιση που ο καθένας μας διαθέτει, μπορεί να βρίσκεται εις τη μια ή στην άλλη κατηγορία. Δικό του θέμα είναι. Πάντως η σημερινή παραβολή μάς έδειξε με σαφήνεια το τι είναι φρόνησις και τι αφροσύνη. Αν είμεθα Χριστιανοί σωστοί, ποτέ μην δεχθούμε να χαρακτηρισθούμε άφρονες, άφρονες από το Χριστόν να μη χαρακτηρισθούμε.
Το δυστύχημα είναι, όμως, ότι οι Χριστιανοί μας σήμερα έχουν κοσμική φρόνηση και συνεπώς την πλειονότητά τους είναι άφρονες. Γι’ αυτό τίποτα δεν καταλαβαίνουν, μα τίποτα δεν καταλαβαίνουν. Λέγει ένας ψαλμικός στίχος του 13ου Ψαλμού. Είναι ο πρώτος στίχος: «Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, οὐκ ἔστι Θεός». «Εἶπεν ἄφρων», είπε άμυαλος άνθρωπος. Το είπε μέσα του, στον ενδιάθετο λόγο του. Το είπε μέσα του: «Δεν υπάρχει Θεός»…
Τότε και ο άφρων πλούσιος της παραβολής θα πρέπει να είχε αθεότητα, να ήταν άθεος. Σχολιάζει ο Μέγας Βασίλειος και λέγει: «Τοῦτο γὰρ τὸ ἄφρον εἶπεν ὁ Θεὸς διὰ τὴν ἐνυπάρχουσαν αὐτῷ ἀθεότητα». Δεν μπορείς να πιστέψεις στον Θεό όταν έχεις κοσμικό φρόνημα, όταν έχεις κοσμική σύνεση και φρόνηση. Δεν μπορείς στο τέλος να πιστέψεις στον Θεό. Στο βάθος βάθος υπάρχει αθεότης.
Ας παρακαλούμε, αγαπητοί, τον Κύριον να ανοίγει τα μάτια της ψυχής μας, να διακρίνομε πάντοτε ό,τι είναι πνευματικό μας συμφέρον. Και συμφέρον μας είναι να επεκτεινόμεθα πάντοτε στην πνευματική φρόνηση που χαρίζει η παρουσία του Αγίου Πνεύματος.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_621.mp3

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου