ΑΓΙΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΣΕΛΙΕ (ΠΟΠΟΒΙΤΣ) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ «ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ» ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ: ΟΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΕΣ ΣΥΝΟΔΟΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

 

ΑΓΙΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΣΕΛΙΕ (ΠΟΠΟΒΙΤΣ)

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ «ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ» ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ:

ΟΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΕΣ ΣΥΝΟΔΟΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ

Οι Οικουμενικές Σύνοδοι είναι, αναμφιβόλως, η συνείδηση της Εκκλησίας του Χριστού. Αυτές με τον τελειότερο τρόπο κατέχουν, γνωρίζουν, διακρίνουν και ομολογούν την Αλήθεια του Χριστού· την υπερασπίζονται. Εφόσον ο Θεάνθρωπος Κύριος Ιησούς Χριστός είναι η ενσάρκωση της Αληθείας, η Παν-αλήθεια, κάθε παρέκκλιση από αυτήν, κάθε επίθεση εναντίον της, αποτελεί για τις Συνόδους, κατ’ ουσίαν, παρέκκλιση και επίθεση εναντίον του Χριστού. Αυτός είναι ο τρόπος δράσεως του Αντιχρίστου και των προδρόμων του.

Οι Άγιοι Πατέρες, οι αγιότεροι και διορατικότεροι οφθαλμοί της Εκκλησίας, διακρίνουν με οξυδέρκεια και βεβαιώνουν ότι οι αιρετικοί είναι οι «πρόδρομοι του αντιχρίστου»¹. Όπως ακριβώς η έλευση και η δράση του Αντιχρίστου είναι όλη «κατ’ ἐνέργειαν τοῦ σατανᾶ» [βλ. Β΄Θεσ.2,9: «οὗ ἐστιν ἡ παρουσία κατ᾿ ἐνέργειαν τοῦ σατανᾶ ἐν πάσῃ δυνάμει καὶ σημείοις καὶ τέρασι ψεύδους (:Η παρουσία του ανόμου αυτού θα γίνει με κάθε δύναμη και με σημεία και τέρατα αγυρτικά, που θα τα ενεργεί ο βοηθός και συνεργάτης του, σατανάς)»], έτσι και η δράση κάθε αιρέσεως είναι «κατ’ ἐνέργειαν» του διαβόλου.

Οι θεοφόροι Πατέρες της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου βεβαιώνουν ότι οι αιρετικοί «έχουν παρασυρθεί από τον διάβολο, ο οποίος ενεργεί μέσα τους, απεργάζεται το παράλογο και ψυχοφθόρο σχέδιό του»². Είναι αγιοπατερική η μαρτυρία πως «σε κάθε αίρεση και πίσω από κάθε αίρεση κρύβεται ο διάβολος»^3. Γι’ αυτό και οι Άγιοι Πατέρες των Συνόδων είναι οι αδάμαστοι πολέμιοι κάθε αιρέσεως. Αυτός είναι ο λόγος που, ομοψύχως και ομοφώνως, τις αναθεματίζουν⁴.

Αφού όλοι οι παρόντες άγιοι Πατέρες της Αγίας ΣΤ΄ Οικουμενικής Συνόδου υπέγραψαν τις αποφάσεις της: «Ἡ Ἁγία Σύνοδος ἐξεβόησε: Πάντες οὕτως πιστεύομεν, μία πίστις· πάντες τὸ αὐτὸ φρονοῦμεν· πάντες συναινέσαντες καὶ ἀσμενίσαντες ὑπεγράψαμεν· ὀρθοδόξως πάντες πιστεύομεν. Αὕτη ἡ πίστις τῶν ἀποστόλων, αὕτη ἡ πίστις τῶν πατέρων, αὕτη ἡ πίστις τῶν ὀρθοδόξων. [...] Νεστορίῳ καὶ Εὐτυχεῖ καὶ Διοσκόρῳ ἀνάθεμα· Ἀπολιναρίῳ καὶ Σεβήρῳ ἀνάθεμα· τοῖς ὁμοφρόσιν αὐτῶν ἀνάθεμα· Θεοδώρῳ τῆς Φαρὰν ἀνάθεμα· Σεργίῳ καὶ Ὀνωρίῳ ἀνάθεμα· Πύρρῳ καὶ Παύλῳ ἀνάθεμα· Κύρῳ καὶ Πέτρῳ ἀνάθεμα· Μακαρίῳ καὶ Στεφάνῳ καὶ Πολυχρονίῳ ἀνάθεμα· ὅλοις τοῖς αἱρετικοῖς ἀνάθεμα (: Η αγία Σύνοδος αναφώνησε: Όλοι έτσι πιστεύουμε, μία είναι η πίστη· όλοι το ίδιο φρονούμε· όλοι, αφού συμφωνήσαμε και το δεχθήκαμε με χαρά, υπογράψαμε· ορθόδοξα όλοι πιστεύουμε. Αυτή είναι η πίστη των αποστόλων, αυτή είναι η πίστη των πατέρων, αυτή είναι η πίστη των ορθοδόξων. [...] Στον Νεστόριο και στον Ευτυχή και στον Διόσκορο ανάθεμα· στον Απολινάριο και στον Σεβήρο ανάθεμα· στους ομοφρονούντες με αυτούς ανάθεμα· στον Θεόδωρο της Φαράν ανάθεμα· στον Σέργιο και στον Ονώριο ανάθεμα· στον Πύρρο και στον Παύλο ανάθεμα· στον Κύρο και στον Πέτρο ανάθεμα· στον Μακάριο και στον Στέφανο και στον Πολυχρόνιο ανάθεμα· σε όλους τους αιρετικούς ανάθεμα, [:οριστική δηλαδή καταδίκη των αιρετικών διδασκαλιών τους και αποκοπή από την εκκλησιαστική κοινωνία όσων εμμένουν σε αυτές και δεν μετανοούν] )»⁵.

Η Αγία Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνος έλαβε την εξής απόφαση: «Να μην επιτραπεί σε κανέναν να δηλώσει ή να γράψει άλλη πίστη εκτός από αυτήν που έχει ορισθεί από τους αγίους Πατέρες, που συνήχθησαν Πνεύματι Αγίω. Και όποιος τολμήσει είτε να συνθέσει, είτε να παραθέσει άλλη πίστη, αν είναι επίσκοπος ή κληρικός να καθαιρείται, ο επίσκοπος από την επισκοπή του και ο κληρικός από τον κλήρο, ενώ αν είναι λαϊκός, ανάθεμα!»⁶. «Η Εκκλησία έκρινε πάντοτε πως είναι άξιος αποβολής από το σώμα της εκείνος που αφαιρεί ή προσθέτει κάτι στην πίστη. Γιατί η πίστη μας έχει παραδοθεί ξεκάθαρη από τους Αποστόλους, δεν επιτρέπει ούτε συμπλήρωση ούτε αφαίρεση»⁷.

Η αίρεση είναι δύναμη που οδηγεί στην απώλεια της ψυχής και βυθίζει τον άνθρωπο σε όλους τους θανάτους, καθώς τον αποκόπτει από την Εκκλησία του Χριστού, μέσα στην οποία αποκλειστικά και μόνον βρίσκει ο άνθρωπος την αθανασία, την αιώνιο ζωή. Οι άγιοι Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου ευαγγελίζονται: «Είναι προφανές, η αίρεση αποκόπτει κάθε άνθρωπο από την Εκκλησία»⁸.

«Συνήθως, οι αιρετικοί επιλέγουν ορισμένα χωρία της θεοπνεύστου Αγίας Γραφής και με την άθλια κρίση τους διαστρεβλώνουν εκείνο που, ορθώς, έχει ειπωθεί από το Άγιο Πνεύμα. Τούτο υπογραμμίζει και ο Απόστολος Πέτρος λέγοντας: “«ἃ οἱ ἀμαθεῖς καὶ ἀστήρικτοι στρεβλοῦσιν(:όσα οι αμαθείς και αστήρικτοι στη χριστιανική αλήθεια τα διαστρεβλώνουν και τα παρερμηνεύουν)»[Β΄Πέτρ.3,16] κατά βούλησιν, γιατί είναι χαρακτηριστικό των αιρετικών να αλλοιώνουν, κατά την βούλησή τους, το νόημα των αληθών και θείων δογμάτων»⁹.

«Οι αιρετικοί θέλουν να τρομάξουν εμάς, τους Χριστιανούς, με τις σοφιστείες τους σαν να είμαστε παιδιά»¹⁰. «Πάσχουν από αδυναμία κατανοήσεως των εκκλησιαστικών παραδόσεων και εξαιτίας αυτής της θανατηφόρου ασθενείας έχουν βλάψει τον νου τους»¹¹. «Η έκπτωση από την αλήθεια είναι του νοός και των φρενών τύφλωση»¹². Η φράση «πύλαι ᾅδου» [βλ. Ματθ. 16,18: «καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς(:και ο θάνατος και οι οργανωμένες δυνάμεις του κακού δεν θα υπερισχύσουν και δεν θα νικήσουν την Εκκλησία, η οποία θα είναι αιώνια και αθάνατη)»] του Σωτήρος, κατά την ερμηνεία των Αγίων Πατέρων της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, σημαίνει «τα θανατηφόρα χείλη των αιρετικών»¹³.

--------------------------------------------

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

1. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 13, Φλωρεντία 1767, σ. 417.

2. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 2, Φλωρεντία 1759, σ. 641

3. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 2, Φλωρεντία 1759, σ. 644

4. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 6, Φλωρεντία 1761, σ. 632-633

5. R. Riedinger, Acta conciliorum oecumenicorum 2, 2, Concilium universale Constantinopolitanum (680-681), Βερολίνο 1992, σσ. 798-799.

6. E. Schwartz, Acta conciliorum oecumenicorum, τ. 1.1.7, Βερολίνο 1929, σσ. 105-106.

7. E. Schwartz, Acta conciliorum oecumenicorum, τ. 1.1.1, Βερολίνο 1927, σ. 79.

8. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 12, Φλωρεντία 1766, σ. 1022

9. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 13, Φλωρεντία 1767, σ. 281.

10. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 13, Φλωρεντία 1767, σ. 284.

11. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 13, Φλωρεντία 1767, σ. 337.

12. JD Mansi, Sacrorum Conciliorum Collectio τ. 13, Φλωρεντία 1767, σσ. 349-352.

13. E. Schwartz, Acta conciliorum oecumenicorum, τ. 4.1.1, Actio III, Βερολίνο 1971, σ.214

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Αγίου Ιουστίνου του Τσέλιε(Πόποβιτς), Δογματική Ορθόδοξη φιλοσοφία της αληθείας, Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου, έκδοση 3^η, 2022, σελίδες 306-308.

• Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.

  «Πᾶνος»