Πέμπτη, 24 Δεκεμβρίου 2020

Ἅγιος Παΐσιος: Τό κοσμικό πνεῦμα στόν Μοναχισμό

– Γέροντα, πολλοί μας λένε: «Ζῆτε στὸν Παράδεισο».

– Νὰ κάνετε εὐχή νὰ μήν χάσετε τὸν ἄλλο Παράδεισο. Ἐγώ θὰ ἀναπαυόμουν νὰ ἐντυπωσιάζονταν οἱ κοσμικοί ἀπὸ τὴν πνευματική σας ἐξέλιξη, χωρίς νὰ τὸ καταλαβαίνατε ἐσεῖς – ἐξ αἰτίας τῆς πνευματικῆς σας ἐξελίξεως – καὶ χωρίς νὰ τὸ ἐπιδιώκατε ἐσεῖς, ἀλλὰ νὰ γινότανε μόνο τοῦ αὐτό, ἐσωτερικά καὶ φυσιολογικά. Προσπαθῆστε νὰ μή χάνεσθε μὲ χαμένα πράγματα, γιὰ νὰ μή χάσετε τὸν Χριστό. 
 
Ὅσο μπορεῖτε, προσπαθῆστε νὰ ἀποκτᾶτε συνείδηση μοναχική. Ζῆστε πνευματικά σάν μοναχές, μήν ξεχνᾶτε τὸν Χριστό, γιὰ νὰ σᾶς θυμᾶται καὶ Ἐκεῖνος. Σκοπό δὲν ἔχω νὰ σᾶς στενοχωρῶ, ἀλλὰ νὰ σᾶς βοηθῶ, νὰ σᾶς στηρίζω. Προσπαθῆστε νὰ διακρίνετε τὸ κοσμικό πνεῦμα πού, ὅταν μπαίνη στὸ Μοναχισμό, στενοχωρεῖ τὸν ἴδιο τὸν Χριστό, καὶ νὰ τὸ ἀποβάλλετε σάν ξένο πνεῦμα.

Δυστυχῶς τὸ κοσμικό πνεῦμα ἀπὸ τὸν κόσμο ἔχει μπή καὶ σὲ πολλά Μονα­στήρια, γιατί μερικοί Πατέρες τῆς ἐποχῆς μᾶς διοχετεύουν τὸν Μοναχισμό ἀπὸ τὸ κοσμικό κανάλι καὶ δὲν ὁδηγοῦνται οἱ ψυχές στὸ πατερικό πνεῦμα τῆς Χάριτος. Βλέπω ἕνα πνεῦμα ποὺ ἐπικρατεῖ σήμερα στὰ Μοναστήρια ἀντί-πατερικό, νὰ μή δέχωνται τὸ καλό, τὸ πατερικό, νὰ μή ζοῦν δηλαδή πατερικά καὶ νὰ ἰσοπεδώνουν τὰ πνευματικά ὑψώματα ἐν ὀνόματι τῆς ὑπακοῆς, τῆς κοπῆς τοῦ θελήματος, καὶ νὰ κάνουν τὰ κοσμικά τους ἀνάλογα θελήματα. Ἔτσι δὲν κάνουν προκοπή, γιατί ἔχουν κοινοβιασμένο καὶ τὸν πειρασμό, τὸ κοσμικό πνεῦμα. 
 
Τὶς ἐντολές τοῦ Θεοῦ δὲν ἔχουμε δικαίωμα νὰ τὶς ἑρμηνεύουμε ὅπως μᾶς συμφέφει, οὔτε καὶ τὸν Μοναχισμό ἔχουμε δικαίωμα νὰ τὸν παρουσιάζουμε ὅπως θέλουμε. Ἄλλο εἶναι τὸ νὰ ἀναγωνρίζουμε τὶς ἀδυναμίες μας καὶ νὰ ζητοῦμε ταπεινά τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Τὸ μεγαλύτερο κακό γιὰ μένα εἶναι τὸ ὅτι μερικοί θεωροῦν πρόοδο τὸ κοσμικό αὐτὸ πνεῦμα. Ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ αἰσθανθοῦν ὡς πτώση καὶ νὰ τὸ ἐμέσουν, γιὰ νὰ καθαρισθοῦν πνευματικά καὶ νὰ ἔρθη ἀμέσως τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ποὺ ἁγιάζει, πληροφορεῖ καὶ στηρίζει τὶς ψυχές.

Εἶναι καὶ μερικοί ποὺ λένε: «Πρέπει νὰ παρουσιάσουμε τὸν πολιτισμό μας». Ποιόν πολιτισμό νὰ παρουσιάσουμε; Τὸν κοσμικό πολιτισμό; Ἐμεῖς κανονικά, σάν μοναχοί, πρέπει νὰ παρουσιάσουμε τὸν πνευματικό πολιτισμό μας, τὴν πνευματική ἐξέλιξη. Ποῦ εἶναι ἡ πνευματική ἐξέλιξη; Νὰ μήν πᾶμε νὰ ξεπεράσουμε τούς κοσμικούς στὴν κοσμική ἐξέλιξη. Τούς κοσμικούς τους βασανίζει αὐτή ἡ ἐξέλιξη ἡ κοσμική, πόσο μᾶλλον τὸν μοναχό! Ἐμεῖς ἔπρεπε νὰ τρέχουμε τόσο πολύ πνευματικά, γιὰ νὰ κάνουν κάτι καὶ οἱ κοσμικοί. Ἄν κάνουμε ἐμεῖς ὅ,τι κάνει ἕνας πολύ πνευματικός λαϊκός, καὶ αὐτὸ πάλι δὲν τούς βοηθάει, γιατί αὐτοί ἔχουν παράδειγμα ἕναν λαϊκό πολύ πνευματικό. Πρέπει νὰ τούς ξεπεράσουμε ἐμεῖς. Ὁ μοναχός δὲν πρέπει νὰ ἔχη σάν σκοπό νὰ παρουσιάση μία ἐξέλιξη κοσμική. Αὐτὸ εἶναι βρισιά γιὰ τὸν Μοναχισμό. Ὁ μοναχός ποὺ σκέφτεται κοσμικά, φαίνεται ὅτι λάθεψε τὸν δρόμο του, ἐνῶ ξεκίνησε γιὰ τὸν Χριστό, ἡ ψυχή τοῦ πάει στὸν κόσμο. Μὲ τὴν κοσμική ἐξέλιξη, ἡ ὁποία θεωρεῖται πρόοδος, ὁδηγεῖται σὲ ἀποσύνθεση πνευματική ὁ Μοναχισμός.

Πόσα πράγματα χάνονται-χάνονται καὶ στὸν Μοναχισμό, ὅπως στὸν κόσμο χάνονται ἡ τιμή, ὁ σεβασμός, καὶ τὰ λένε κατεστημένα! Γι' αὐτὸ πονάω καὶ πάω νὰ σκάσω. Μοῦ ἔρχεται νὰ πάρω τὰ βουνά. Ἕνας ποὺ δὲν ἔχει ζήσει κάτι τὸ ἀνώτερο, δὲν στενοχωριέται καὶ τόσο πολύ γιὰ τὴν πνευματική ζωή ποὺ ζῆ μὲ τὸν δικό του τρόπο. Γιὰ τὸν ἄλλον ὅμως ποῦ ἀναγκάζεται νὰ ζῆ μὲ αὐτόν τὸν τρόπο, ξέρετε τί βάσανο εἶναι; Ἄν μὲ ἀξίωνε ὁ Χριστός νὰ ζοῦσα ὅπως ἤθελα μοναχικά καὶ νὰ πέθαινα παλληκαρίσια, θὰ τὸ θεωροῦσα σάν νὰ πέθαινα στὴν πρώτη γραμμή. Ἀξίζει τώρα νὰ πεθάνη κανείς, νὰ δώση μία ὁμολογία, νὰ κάνη μία θυσία, μόνο γιὰ νὰ μή βρίζωνται οἱ Ἅγιοι Πατέρες.

Δὲν σκεφτόμαστε λίγο τους Ὁσίους Πατέρες, τούς ὁποίους διαβάζουμε συνέχεια, ποὺ ζοῦσαν καὶ πῶς ζοῦσαν; Ὁ Κύριος εἶπε: «Αἱ ἀλώπεκες φωλεούς ἔχουσιν, ὁ δέ Υἱός τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποὺ τὴν κεφαλήν κλίνη»[1]. Φοβερό! Καὶ βλέπεις πώς προσπαθοῦσαν νὰ μιμηθοῦν τὸν Χριστό μέσα στὶς σπηλιές! Ἐνίωθαν τὴν χαρὰ τοῦ Χριστοῦ, γιατί μιμοῦνταν τὸν Χριστό σὲ ὅλα. Ὅλο τὸ ἐνδιαφέρον τούς ἦταν ἐκεῖ. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἔκαναν τὴν ἔρημο πνευματική πολιτεία καὶ σήμερα τὴν κάνουμε κοσμική πολιτεία. Ἡ ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ φεύγει στὴν ἔρημο νὰ σωθῆ, καὶ ἐμεῖς τὴν ἔρημο τὴν κάνουμε κοσμική πολιτεία, γιὰ νὰ σκανδαλισθοῦν οἱ ἄνθρωποι καὶ νὰ μή βοηθηθοῦν, καὶ μετά νὰ μήν ἔχουν ἀπὸ ποὺ νὰ πιασθοῦν. Αὐτόν τὸν μεγάλο κίνδυνο βλέπω αὐτὰ τὰ δύσκολα χρόνια ποὺ περνοῦμε. Ἐνῶ πρέπει γιὰ ἕναν λόγο παραπάνω σήμερα νὰ ζοῦμε πιὸ μοναχικά, γιὰ νὰ ἔχουμε θεϊκές δυνάμεις, δυστυχῶς ἀλλοιωνό­μαστε ἀπὸ τὸ κοσμικό πνεῦμα καὶ ἀποδυναμωνόμαστε. Δηλαδή διώχνουμε τὸ πνεῦμα μας, καὶ μένει τὸ πτῶμα μας.

Σήμερα ὑπάρχουν μοναχοί ποὺ ζοῦν ἐξωτερικά τὸν Μοναχισμό. Δὲν καπνίζουν, ζοῦν ἁγνά, διαβάζουν Φιλοκαλία, μιλοῦν ὅλο ἀπὸ τούς Πατέρες. Ὅπως δηλαδή στὸν κόσμο, ὅσοι δὲν ἔλεγαν ψέματα, ἔκαναν τὸν σταυρό τους, πήγαιναν στὴν Ἐκκλησία καὶ, ὅταν μεγάλωσαν, προσεχαν λίγο τὸ θέμα τῆς ἠθικῆς, νόμιζαν ὅτι αὐτὸ ἦταν ὅλο, ἔτσι γίνεται καὶ σὲ μερικά Μοναστήρια καὶ οἱ λαϊκοί ἕλκονται. Ἀλλά, ὅταν τούς γνωρίσουν, βλέπουν ὅτι δὲν διαφέρουν ἀπὸ τούς κοσμικούς, γιατί διατηροῦν ὅλο τὸ κοσμικό πνεῦμα. Ἄν κάπνιζαν, διάβαζαν ἐφημερίδες, μιλοῦσαν γιὰ πολιτικά, θὰ τούς ἀπέφευγαν σάν κοσμικούς καὶ δὲν θὰ βλαπτόταν ὁ Μοναχισμός.

Ὅταν ὁ μοναχός ἀποδυναμώνεται πνευματικά, μὲ τί θὰ συγκινήση τὸν κοσμικό; Τὸ οἰνόπνευμα, ἄν τὸ ἀφήσουμε ἀνοιχτό τὸ μπουκάλι, χάνει ὅλη τὴν σπιρτάδα. Οὔτε τὰ μικρόβια σκοτώνει οὔτε φλόγα μπορεῖ νὰ βγάλη, ἄν τὸ ἀνάψης. Καὶ ἄν τὸ βάλης στὸ καμινέτο, θὰ χαλάση καὶ τὸ φιτίλι. Ἔτσι καὶ ὁ μοναχός, ἄν δὲν προσέξη, διώχνει τὴν θεία Χάρη καὶ μετά ἔχει μόνο τὸ σχῆμα. Εἶναι σάν τὸ οἰνόπνευμα ποὺ ἔχασε τὴν σπιρτάδα του. δὲν μπορεῖ νὰ καυτηριάση τὸν διάβολο. «Φως μοναχοῖς Ἄγγελοι, φῶς κοσμικοῖς μοναχοί»[2]! Οὔτε φῶς εἶναι μετά. Τὸ κοσμικό φρόνημα ξέρετε πόσο κατα­στρέ­φει; Ἄν φύγη αὐτὸ τὸ πνευματικό ἀπὸ τὸν Μοναχισμό, δὲν μένει τίποτε. Γιατί «ἄν τὸ ἅλας μωρανθή»[3], δὲν κάνει οὔτε γιὰ κοπριά. Ἐνῶ τὰ σκουπίδια γίνονται κοπριά, τὸ ἁλάτι δὲν γίνεται κοπριά. Ἄν τὸ βάλης στὸ φυτό, θὰ τὸ κάψη. Σήμερα εἶναι μία ἐποχή ποὺ πρέπει νὰ λάμπη ὁ Μοναχισμός. Σ' αὐτήν τὴν σαπίλα εἶναι ποὺ χρειάζεται τὸ «ἀλάτι». Ἄν τὰ Μοναστήρια δὲν ἔχουν κοσμικό φρόνημα καὶ ἔχουν πνευματική κατά­σταση, αὐτὸ θὰ εἶναι ἡ μεγαλύτερη προσφορά τους στὴν κοινωνία. Δὲν θὰ χρειάζεται οὔτε νὰ μιλοῦν οὔτε νὰ κάνουν τίποτε ἄλλο, γιατί θὰ μιλοῦν μὲ τὴν ζωή τους. Ἀπὸ αὐτὸ ἔχει ἀνάγκη σήμερα ὁ κόσμος.

Εἴδατε καὶ οἱ Καθολικοί ποῦ ἔφθασαν; Θυμᾶμαι πρίν ἀπὸ χρόνια, ὅταν ἤμουν στὴν Μονή Στομίου, στὴν Κόνιτσα, μοῦ ἔφερε κάποιος ἕνα ἀπόκομμα ἀπὸ μία ἐφημε­ρίδα ποὺ ἔγραφε: «Τριακόσιες καλογριές διαμαρτυρήθηκαν, γιατί νὰ μήν παρακολου­θήσουν ἕνα κινηματογραφικό ἔργο, γιατί τὰ φορέματά τους νὰ εἶναι μέχρι κάτω καὶ ὄχι μέχρι τὸ γόνατο». Τόσο ἀγανάκτησα, ὅταν τὸ διάβασα, ποῦ εἶπα: «Μά, γιατί νὰ γίνετε καλόγριες τέλος πάντων;». Καὶ τελικά ἔγραφε ὅτι τὰ πέταξαν τὰ ράσα. Ἄν καὶ ἔτσι ποὺ σκέφτονταν, πεταμένα τὰ εἶχαν καὶ ἀπὸ πρίν. Μία φορά πάλι εἶδα μία καθολική καλό­γρια ποὺ δὲν διέφερε καθόλου ἀπὸ μία κοσμικιά. Ἔκανε δῆθεν ἔργο ἱεραποστολικό καὶ ἦταν τελείως..., ὅπως μερικές πολύ κοσμικές κοπέλες. Νὰ μήν ἐπιτρέψουμε νὰ μπῆ καὶ σ' ἐμᾶς αὐτὸ τὸ πνεῦμα τὸ εὐρωπαϊκό, νὰ μή φθάσουμε καὶ ἐμεῖς ἐκεῖ.

– Γέροντα, μοῦ φαίνεται δύσκολο νὰ πετάξω τὸ κοσμικό φρόνημα.

– Δὲν εἶναι δύσκολο, ἐγρήγορση χρειάζεται. Νὰ σκέφτεσαι συνέχεια αὐτὸ ποῦ ἔλεγε ὁ Μέγας Ἀρσένιος: «Δι’ ὅ ἐξῆλθες;...»[4] Ἐμεῖς ξεχνοῦμε γιατί ἤρθαμε στὸ Μοναστήρι. Λίγο-πολύ ὅλοι καλά ξεκινᾶνε, ἀλλὰ καλά δὲν καταλήγουν, ἐπειδή ξεχνοῦν γιατί πῆγαν στὸ Μοναστήρι.

– Εἴπατε, Γέροντα, ὅτι τὸ κοσμικό πνεῦμα μπαίνει στὸν Μοναχισμό καὶ χάνεται ἡ πνευματική ἀντιμετώπιση. Θὰ διασωθῆ τὸ σωστό πνεῦμα τοῦ Μοναχισμοῦ;

– Μία μπόρα εἶναι, δὲν θὰ ἀφήση ὁ Θεός.

– Γέροντα, μοῦ πέρασε ὁ λογισμός: «Ὑπάρχουν ἀκόμη συνοδίες ποῦ πορεύοναι πνευματικά;».
– Αὐτὸ ἔλειπε ἀκόμα, νὰ μήν ὑπάρχουν. Τότε θὰ μᾶς πήγαινε ἡ Παναγία συνδεία στὴν φυλακή... Ὑπάρχουν μοναχοί ποὺ ζοῦν πολύ πνευματικά, ἀθόρυβα. Ὑπάρχουν ψυχές σὲ κάθε Μοναστήρι, σὲ κάθε Μητρόπολη κ.λπ. Οἱ μεμονωμένες ψυχές, αὐτές εἶναι ποὺ συγκινοῦν τὸν Θεό καὶ μᾶς ἀνέχεται.



Ἀπὸ τὸ βιβλίο Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου ΛΟΓΟΙ Α' «Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο»

_____________________________

[1]. Ματθ. 8, 20 καὶ Λουκ. 9, 58.
[2]. Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου, Κλῖμαξ, Λόγος ΚΣΤ', πάρ. κγ', ἔκδ. «Αστήρ», Ἀθήνα 1970, σ. 128.
[3]. Βλ. Ματθ. 5, 13
[4]. Τὸ Γεροντικόν, Ἀββάς Ἀρσένιος μ', σ. 10-11

 «Πᾶνος»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου